53 ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಜನರಿಗೆ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಾ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಲ್ಯಾಸ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ರೂಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ವೈಭವ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರಿಗೆ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು.

ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಭುಗಿಲೆದ್ದವು .

ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವರಾಗಿರುವ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರನ್ನು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಲಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ದೆಹಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಬೆಂಬಲ ಗುಂಪು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಮಿಶ್ರಾ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿಸುವವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಲೈವ್ ಲಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ಇತರರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲು ಸೂಕ್ತವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಆದೇಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಾರ್ಚ್ 24ಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ದಯಾಳ್‌ಪುರ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸ್ಟೇಷನ್ ಹೌಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಐವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ಇಲ್ಯಾಸ್ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.

ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಈ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡವುವ ದೊಡ್ಡ ಪಿತೂರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪೌರತ್ವ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದವರೇ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಇಲ್ಯಾಸ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 23, 2020 ರಂದು ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರು ರಸ್ತೆ ತಡೆದು ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಗಾಡಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಿಶ್ರಾ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಗೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮ ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರಾ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಯಾಸ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು .

ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಗಲಭೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ , ದೆಹಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಆಯೋಗವು ರಚಿಸಿದ್ದ ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯು ಮಿಶ್ರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಗಲಭೆಗಳು ಭುಗಿಲೆದ್ದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಗಲಭೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಾ ನೇರ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲಾ ದೂರುದಾರರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.

ಐದು ದೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಇದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಿಶ್ರಾ, ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಎಂದು ಎಲ್ಲಾ ದೂರುದಾರರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ಒಂದು‌ (ವಾಟ್ಸಾಪ್) ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿನ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. “[ನಾನು] ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳದ ಲೊಕೇಶನ್‌ ಅನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಹಂಚಿಕೊಂಡೆ. ಯಾರೋ ನನಗೆ ಮೆಸೆಜ್ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರಾದರೂ ನನಗೆ‌ ಏನನ್ನಾದರೂ ತಿಳಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಅದು ನನಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ಏನೇ ಆದರೂ, ಮೆಸೆಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಖಾಲಿದ್ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪಿತೂರಿಯ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ವಕೀಲ ತ್ರಿದೀಪ್ ಪೈಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ , ಖಾಲಿದ್ “ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿರೋಧಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸಪೋರ್ಟ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು,” ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು .

“ಜೆಎನ್‌ಯು [ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು” ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಖಾಲಿದ್ ಅವರು ಶಾರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಈ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.

ದೆಹಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಇಶ್ರತ್ ಜಹಾನ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ದೇವಾಂಗನಾ ಕಲಿತಾ ಅವರಂತಹ ಇತರರು “ನನಗಿಂತ [ಖಾಲಿದ್] ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ” ಮತ್ತು ಅವರು ಇನ್ನೂ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಹೊರಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೈಸ್ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರ ನಡುವೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಖಾಲಿದ್ ಅವರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಗಲಭೆಯಲ್ಲಿ 53 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮುಸ್ಲಿಮರು.

ಖಾಲಿದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.

ಈಶಾನ್ಯ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಣಕುವ ದೊಡ್ಡ ಪಿತೂರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದವರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಖಾಲಿದ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು “ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರದ ಮುಖವಾಡ” ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.

ನವೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ 200 ಪುಟಗಳ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಖಾಲಿದ್ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಯನ್ನು “ದೂರದಿಂದಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು” ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖಾಲಿದ್ “ರಹಸ್ಯ ಸಭೆ” ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಲಭೆ ನಡೆಸಲು ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 4 ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಿದೆ.

ತನ್ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಹೋದರಿಯ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಖಾಲಿದ್‌ಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 28 ರಿಂದ ಜನವರಿ 3 ರವರೆಗೆ ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಜಾಮೀನನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಾರ್ ಆಂಡ್ ಬೆಂಚ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ . ಕರ್ಕರ್ಡೂಮಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಸಮೀರ್ ಬಾಜ್ಪೈ ಅವರು ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಿದರು.

ಜಾಮೀನಿನ ಷರತ್ತುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ, ಖಾಲಿದ್ 20,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅದೇ ಮೊತ್ತದ ಎರಡು ಶ್ಯೂರಿಟಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸದಂತೆಯೂ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

2022ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರದ ಮಧ್ಯಂತರ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಖಾಲಿದ್ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದರು.

ನಿಯಮಿತ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿ

ಅವರ ನಿಯಮಿತ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ನವೀನ್ ಚಾವ್ಲಾ ಮತ್ತು ಶಾಲಿಂದರ್ ಕೌರ್ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ (ಯುಎಪಿಎ) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಗುಲ್ಫಿಶಾ ಫಾತಿಮಾ, ಖಾಲಿದ್ ಸೈಫಿ ಮತ್ತು ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2024 ರಂದು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

2020ರ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೂವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠೋರ ಯುಎಪಿಎ ಅಡಿ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೈಲುವಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಸೋಮವಾರ ಜಾಮೀನು ಕೋರಿದರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಚಾವ್ಲಾ ಮತ್ತು ಕೌರ್ ಅವರು ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7 ರಂದು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ‌ ಅಂದು ಪೀಠವು ಸಭೆ ಸೇರಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೈವ್ ಲಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ನಂತರ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 25 ಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕೈಟ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಗಿರೀಶ್ ಕತ್ಪಾಲಿಯಾ ಅವರು ಜುಲೈ 24 ರಂದು ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವಂತೆ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ್ದರು. ಹಾಗಿದ್ದೂ, ಪೊಲೀಸರು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು, ಲೈವ್ ಲಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ .

ಇದೇ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆ ಪ್ರಕರಣದ ಇತರ ಆರೋಪಿಗಳಾದ ಶಾರ್ಜಿಲ್ ಇಮಾಮ್, ಮೀರನ್ ಹೈದರ್, ಸಲೀಂ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಶಿಫಾ ಉರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕಿತ್ತು.

ಈ ಹಿಂದೆ, ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಮಿತ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಜುಲೈ 22 ರಂದು ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದರು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಾ ಎಂ.ಸಿಂಗ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಅಂದು ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಿದೆ.

ಖಾಲಿದ್ ಈ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲುವಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ಈ ಹಿಂದೆ ಮೇ 28, 2024 ರಂದು ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿ 14 ಬಾರಿ ವಿಳಂಬವಾದ ನಂತರ ಅವರು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದರು. ಖಾಲಿದ್ ಅವರ ವಕೀಲ ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ ಅವರು “ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು” ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಿದ್ದರು.

ನೀವು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದೀರಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ನೀವು ಭಾವಿಸುತ್ತೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮೀರಿ ಆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಗಲಾಟೆಗೆ ಬದಲಾದರೆ, ಮಾರನೇ ದಿನ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು. ನೀವೊಬ್ಬ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಶದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಬೈಲ್‌ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನೀವಿನ್ನೂ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತೀರಿ.

ಇದು ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸನ್ನಿವೇಷವಾದರೆ, ಉಮ್ಮರ್‌ ಖಾಲಿದ್‌ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸತ್ಯ!

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ರಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಕರಿಛಾಯೆಯ ಕನಸಾದ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ-ಸಿಎಎಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ, 2020 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಿಎಎ ಪರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲಿಗರು, ಸಿಎಎ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 23 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ವಿರುದ್ಧ ದುರುದ್ದೇಶಿತ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಮೂರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.

ವಿಡಿಯೋ ನೋಡಿ:

ಕಪಿಲ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರಂತಹ ಕೆಲವು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಗಲಭೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಗಲಭೆಗಳಲ್ಲಿ 53 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ ಮುಸ್ಲಿಮರು. ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು-ಹಿಂದೂಗಳು ಮೃತರಾದರು. 700 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಶವಗಳು ರಸ್ತೆ, ಚರಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಮರು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಮಸೀದಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದರು, ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮೂರು ದಿನಗಳ ರಕ್ತಪಾತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರ ಬದುಕು ಕಂಗೆಟ್ಟುಹೋಯಿತು.

2024 ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಗಲಭೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2,619 ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಲಭೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಲು 21 ಮಂದಿ ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ಸೆಲ್ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ , ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಶಾರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಫಿಶನ್ ಫಾತಿಮಾ , ಸಲೀಂ ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ದೇವಾಂಗನಾ ಕಲಿತಾ ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 ರಿಂದ ಪೊಲೀಸರು ಇದುವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 25,000 ಪುಟಗಳ ಐದು ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 21 ಮಂದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಎಎ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ರಸ್ತೆ ತಡೆ, ಕೋಮುಗಲಭೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 2020ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 22-23 ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಾನ ಹರಾಜು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅನೇಕ ಆರೋಪಿಗಳು ತಾವು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ, ನಡೆದ ಗಲಭೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಮೀನು ಕೋರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದ 21 ಆರೋಪಿಗಳ ಪೈಕಿ 9 ಮಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಜಾಮೀನು ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ಉಳಿದವರು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆರೋಪಿಗಳು ಜಾಮೀನಿಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೊರೆ ಹೋದರೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸುಮ್ಮನೆ ಇವೆ. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವರಿಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈಗಾಗಲೇ ಅವರು 3-4 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಏಕೆ?

ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಕ ದುರ್ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಕುಖ್ಯಾತ ಕಠಿಣ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ-ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು, ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (ಯುಎಪಿಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಈ 21 ಮಂದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (ಐಪಿಸಿ) 25 ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಾನಿ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ 2 ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯ 2 ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನೂ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ಯುಎಪಿಎ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ? ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ 21 ಮಂದಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಪಕ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ?

ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮೃದುಲ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ಟಿಸ್ ಅನುಪ್ ಜೈರಾಮ್ ಭಂಭಾನಿ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ಈ 21 ಆರೋಪಿಗಳ ಪೈಕಿ – ದೇವಾಂಗನಾ ಕಲಿತಾ , ನತಾಶಾ ನರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಸಿಫ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ತನ್ಹಾ – ಈ ಮೂವರಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದೆ.

ಇದೊಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು. ಸರ್ಕಾರ ಯುಎಪಿಎ ಬಳಸಿ ನಡೆಸುವ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಈ ತೀರ್ಪು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ಗೆರೆ ಇದೆ. ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಈ ಗೆರೆ ಮಬ್ಬ ಮಬ್ಬಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಈ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತ್ತು. . ಗಲಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೂವರ ಆಪಾದಿತ ಪಾತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರದ್ದು ‘ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯ’ ಅಥವಾ ‘ಪಿತೂರಿ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮೂವರನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.

ಈ ತೀರ್ಪು ಯುಎಪಿಎ ದುರ್ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ತಡೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ತಡೆಯನ್ನು ತಂದರು. ಮೂವರು ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಹೊರಗೆ ಉಳಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೇಮಂತ್ ಗುಪ್ತಾ ಮತ್ತು ರಾಮಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರ ಪೀಠವು ಇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಗತಿಪರ ತೀರ್ಪು ಯಾವುದೇ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ಹೋಯ್ತು. ಉಮರ್‌ ಖಾಲಿದ್‌ ಜಾಮೀನಿಗಾಗಿ ಕೋರ್ಟ್‌ ಅಲೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.

ಆದರೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಬರವಸೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ? ಯುಎಪಿಎಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ಬಂದರೂ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೆಟೀರಿಯಲ್‌ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವು “ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯಗಳು” ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಜಾಮೀನು ಷರತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿವೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಜಾಮೀನು ಷರತ್ತು “ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ” ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದಿವೆ. ಆರೋಪಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳು “ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯಗಳು” ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದರೆ, ಕಠಿಣ ಜಾಮೀನು ಷರತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ಕೆಲವು ಯುಎಪಿಎ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಪ್ರಕರಣದ ಆನಂದ್ ತೇಲ್ತುಂಬ್ಡೆ , ವೆರ್ನಾನ್ ಗೊನ್ಸಾಲ್ವೆಸ್ , ಅರುಣ್ ಫೆರೇರಾ , ಶೋಮಾ ಸೇನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು. ಆದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಈಗಾಗಲೇ 4 ಅಥವಾ 5 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಜೈಲುವಾಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು.

ಆದರೂ ಇವರು ಕಳೆದಿರುವ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಇವರಿಗೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಇನ್ನೂ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಉಮ್ಮರ್‌ ಖಾಲಿದ್‌ ಅವರ ಕಥೆ ಏನು? ಅವರಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಲು ಅವರ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನೂ ವರ್ಷಗಳಾದಂತೆ ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳು ಮುಂದೂಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.

ಒಮರ್ ಖಾಲಿದ್‌ ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇತ್ತು. ಸುಮಾರು 9 ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇದನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿತು. ಪೊಲೀಸರು ಒಮ್ಮೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಆರೋಪಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರ ಜಾಮೀನುನನ್ನು 2024 ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಉಮರ್ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರುಸತತವಾಗಿ ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟಿನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮೂವರಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಉಳಿದ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ನಡೆದ ಈ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ನಡೆಯಿಂದಾಗಿ ದೇಶವೇ ತಲೆತಗ್ಗಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ, ಅವನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಘನತೆಯ ಬದುಕಿಗೆ ಕುಂದನ್ನು ತರುವ ಸರ್ವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಮ್ಮರ್‌ನ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇಂದು ಅನೇಕರು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಮ್ಮರ್‌ನ ಕಥೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ಮುಂದೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬಲ್ಲ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ.

2020 ರಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆಯ ಪರ ಹಾಗೂ ವಿರೋಧಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 53 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮುಸ್ಲಿಮರಾಗಿದ್ದರು.

2020 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೋಕಲ್ಪುರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಮಲಿಕ್ ಎಂಬವರು ನೀಡಿದ ದೂರಿನ ಮೇಲೆ ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಗಲಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗುಂಪೊಂದು ಸಲ್ಮಾನ್ ಮಲಿಕ್ ಅವರ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿತ್ತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ  5 ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ ವರೆಗೆ ನಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.

ಸೋಮವಾರ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯಲಲ್ಲಿ ಕರ್ಕರ್ಡೂಮಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಪ್ರಮಾಚಲ ಅವರು ದೂರುದಾರರ ಅಂಗಡಿಗೆ ಗಲಭೆಕೋರರ ಗುಂಪು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಮೊಬೈಲ್ ವೀಡಿಯೊವೊಂದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು.

ಆದರೆ, ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇದನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. “ಅಂಗಡಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಇಟ್ಟ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2020 ರಂದು ಅಂಗಡಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 25 ಎಂದಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಪ್ರಮಾಚಲ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

“ಘಟನೆಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಯ ಮೇಲೆ ತಂದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳಾಗಿವೆ.  ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್‌ನ ಇಂತಹ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರೋಪಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ನಾವು ಹೋಗಬೇಕು,” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾದೀಶರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಛೀಮಾರಿ ಹಾಕಿದ ಕೋರ್ಟ್

ಶುಕ್ರವಾರ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಸೇರುವ ಸಭೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಗಲಭೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 39 ದೂರುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಪ್ರಮಾಚಲ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಛೀಮಾರಿ ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಎಂದು ಲೈವ್ ಲಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಈ ಘಟನೆಗಳ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದೂರುಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಅಫ್ತಾಬ್ ಎಂಬವರು ನೀಡಿದ ದೂರಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 2020 ರಲ್ಲಿ ದಯಾಲ್‌ಪುರ ಪೊಲೀಸರು ಜಾವೇದ್, ಗುಲ್ಫಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಪ್ಪು ಅಲಿಯಾಸ್ ಮುಸ್ತಕೀಮ್ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಗಲಭೆಕೋರರ ಗುಂಪೊಂದು ಅವರ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.

ಇನ್ನೊಂದು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ದಯಾಲ್‌ಪುರ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಜಮೀರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಗುಂಪೊಂದು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.