ಬೆಂಗಳೂರು:  ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು “ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು” ಅಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೋಕಪಾಲ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (ಸಿಜೆಐ) ಡಿವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ದೂರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

382 ಪುಟಗಳ ದೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಸಿಜೆಐ ಅವರು “ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ” “ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗುತ್ತು. ಹಾಗಿದ್ದೂ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18 ರಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಲೋಕಪಾಲ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

ಜನವರಿ 3 ರಂದು ಲೋಕಪಾಲ್‌ನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 124 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸಿಜೆಐ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕ’ರು ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಎಂ ಖಾನ್ವಿಲ್ಕರ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೋಕಪಾಲ್ ಕೋರಮ್, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಪಡೆದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವೆಚ್ಚವು ಭಾರತದ ಕ್ರೋಢೀಕೃತ ನಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೋಕಪಾಲ್‌ ಹೇಳಿದೆ.

ಲೋಕಪಾಲ್ ತೀರ್ಪು:

“The Supreme Court of India even though, a body of judges, does not come within the ambit of expression “body” employed in Section 14(1)(f) of the Act of 2013, as it is not established by an “Act of Parliament” as such. Further, the Supreme Court of India is neither wholly or partly financed by the Central Government or controlled by it as such. In as much as, the expenditure of the Supreme Court of India has a charge on the Consolidated Fund of India and is not dependent on being financed by the Central Government nor Controlled by it in any manner, including in respect of its administrative functions. The same logic must apply to the Judges of the Supreme Court or Chief Justice of India, namely, as not being wholly or partly financed by the Central Government or controlled by it as such.”

ಹಾಗಿದ್ದೂ, ಲೋಕಪಾಲ್ ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಲೋಕಪಾಲ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ:

“ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 124 ನೇ ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

ದೂರನ್ನು “ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ವಜಾಗೊಳಿಸುವಾಗ ಲೋಕಪಾಲ್, “ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಬಹುದಾದಂತಹ ಇತರ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ದೂರುದಾರರು ಸ್ವತಂತ್ರರು ಎಂದು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ದೂರುದಾರರು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಆರೋಪಗಳ ಅರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ ಈಗ ಭಾರತದ 51 ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.

ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ಕೆಲವು ಇಚ್ಚೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ:

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ , ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ ಮಾತನಾಡಿ, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ನಾವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಮೌಖಿಕ ಬೇದಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಭಯಾನಕ ರೋಗ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಗೊಂದಲಮಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ದೂಡಬಹುದು.

ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳಿವೆ; ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಮಾತನಾಡಬಹುದು (ಮತ್ತು ನೀವು ಮಾತನಾಡಲೇಬೇಕು). ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆ ಮತ್ತು ನೀವೂ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಹ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. ಟೋಕನ್ ಭೇಟಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿಲ್ಲ – ಇದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ. 

ನೀವು ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಹುದು ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ವಿತರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾನೂನು ನೆರವು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದವರು, ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವರು, ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವವರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರವೇಶದಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ನೀವು ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ಏನೋ ನೆಲಕಚ್ಚಿದೆ. ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಕೊಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು ಡಾಕೆಟ್ ಸ್ಫೋಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದವು, ಆದರೆ docket exclusion (ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ದೀರ್ಘ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಜನರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ) ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮಾತನಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ನೀವು ಮಾತನಾಡಬಹುದಾದ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿ.

ನೀವು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ, ದಯವಿಟ್ಟು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಡಿ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ 30 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇವತೆಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂದೇಶವು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವರು ನಿಮಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಡ್ಜ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರೂ ಅದನ್ನು ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಿದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನೀವೊಮ್ಮೆ ಊಹಿಸಿ. ದೇವರು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಯೋಚಿಸಿಯಾನು ಹೇಳಿ?

ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನ ವೈದ್ಯರು ಊಟದ ಮೊದಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ನಾನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಯಾವಾಗೆಲ್ಲಾ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ನನಗೆ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಉತ್ತರಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ದೇವರು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಆಡಬಹುದು. ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಮತ್ತು ಹಾಗೊಂದು ವೇಳೆ ಮಾಡಿದರೂ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಮುಂದೆ ಅಲ್ಲ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ , ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೀಡುವ ತೀರ್ಪುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಸೂಚಿಸುತ್ತೇನೆ. ಲಾರ್ಡ್ ಡೆನ್ನಿಂಗ್ ಅವರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ – ಕೀಪ್‌ ಇಟ್‌ ಶಾರ್ಟ್‌, ಸ್ಟುಪಿಡ್. ದಯವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಹೇಳಿ , ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಮೂರ್ಖರೆಂದು ಕರೆಯಬೇಡಿ. ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜನರು ಧರ್ಮೋಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಅವರು ಸತ್ಸಂಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು. ನೀವು ದೀರ್ಘವಾದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಜಾಗರಣೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಆಯ್ಕೆಗಳು ತುಂಬಾ ಇದ್ದಾವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ,ಉಪಯೋಗ ಇಲ್ಲದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಏಕೆ ಬೇಸರವಾಗಬೇಕು.

ಒಂದು ದಿನ, ನಾನು ನನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಬುಕ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ 450-ಪುಟದ ತೀರ್ಪನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದೆ. ಇದು ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು – ನಾವು ಆ ತೀರ್ಪು ಅಥವಾ ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಲು ಎದುರು ನೋಡಬೇಕೇ? ಒಬ್ಬರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ತೀರ್ಪು ಕಮ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುವುದು ಯಾರಿಗೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಗೌರವವಿದೆ. 

ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ತೀರ್ಪು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ನಾನು ಭೇಟಿಯಾದೆ. ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅನೇಕ ಕಾನೂನು ಗಣ್ಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನನಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದರು: ನೀವು ಯಾರಿಗಾಗಿ ತೀರ್ಪು ಬರೆಯುತ್ತೀರಿ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಹಲವು ಉತ್ತರಗಳಿವೆ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ದಾವೆದಾರರಾಗಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಪಾರ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ವಕೀಲರು ಆಗಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕಾನೂನು ವರದಿಗಳು ತುಂಬಾ ಇದ್ದಾವೆ. ಓದಲು ಬಯಸುವವರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ, ನಿಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಅಥವಾ ಕಾನೂನನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ಪತ್ರಿಕೆ ಓದುಗರಿರಬಹುದು. ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರಚಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಓದುಗನಿಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿ ಅಥವಾ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿರುವ ವಕೀಲರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಮೊಫುಸಿಲ್ ಅಥವಾ ತಾಲೂಕು ವಕೀಲರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಚೊಕ್ಕವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಈ ಸಮಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ, ನೂರಾರು ಪುಟಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲ.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ , ದಯವಿಟ್ಟು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಿ. ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಾಂಗವು ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅವರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯವರ ಕನಸುಗಳ ಕಮಿಟೆಡ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಂದು ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ನಡುವೆ ನೇಮಕಾತಿ ಪೂರ್ವ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳ ಭಯಾನಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ನಾನು ಅವರನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೊಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಲೇಖನವು ಇದನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಜವೋ ಸುಳ್ಳೋ, ಕೊಲಿಜಿಯಂನ ಕೆಲವು ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಕಮಿಟೆಡ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಇಲ್ಲದಾಗಬಹುದು.  

ನೇಮಕಾತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಕೂಡ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಕೊಲಿಜಿಯಂ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು, ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಕೊಲಿಜಿಯಂನ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ರವಾನಿಸಿದ ಫೈಲ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಸಹ ತನ್ನ ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ (ಆಗಾಗ) ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾದೀಶರು ಬೇಗ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಯಾರನ್ನೋ ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಏಕೆ ಆಡಬೇಕು? ಈ ಅಸಹ್ಯಕರ ಆಟದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಹಿರಿತನಕ್ಕೆರ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕಂಡುಬರುಲಿದೆ. ಈ ಚರ್ಚೆ ಇಂದು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ದಶಕದ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಾಂಗವು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಈ ಚರ್ಚೆಯೇ ಇಲ್ಲದಾಗುತ್ತದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನೀವು ಇದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದೇ ಎಂದು ನೋಡಿ. ನೀವು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಮ್ಮ ಏಕೈಕ ಭರವಸೆ.

ನಾಲ್ಕನೆಯದು – ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಾಕಿ. ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ. ನಾವು ಈಗ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ 51 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 80,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ. ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ adjudicatory ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಯಾರಾದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಯೇ?

ಇದನ್ನು ಹೇಳಲು ನನಗೆ ವಿಷಾದವಿದೆ, ಆದರೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹಿಂದಿನವರು ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಾಕಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು  ನಿಭಾಯಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ – ಕೆಲವರು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಇತರರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರದೆ ಹೀಗಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಒಬ್ಬರಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಒಬ್ಬರು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಬಹುದು. ಮುಂದಿನ 10 ಅಥವಾ 15 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಅವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಗ ನ್ಯಾಯ ಪಡೆಯುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯವೇ? ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಇರಬೇಕು. ದೇಶದ ಜನತೆ ಇದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯು ದೃಢವಾದ ನ್ಯಾಯ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ನಾವು ದೊಡ್ಡ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕುತ್ತೇವೆ.

ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬೃಹತ್ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಬಹುದು – ಇದು ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಯ ಕಾನೂನುಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು? ರಾಜ್ಯದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ? ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ (ವಿರಳವಾಗಿ ಆದರೂ) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನೀವೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ, ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಅಂತ?

ಕೊನೆಯಲ್ಲ , ದಯವಿಟ್ಟು ನೀವು ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಸಂಭಾವ್ಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು. ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀವೇ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ – ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಗೆಹರಿಯಲು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನವರು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಲು ಬಿಡಬೇಡಿ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಾರರು. ನೀವು ಅವರನ್ನು ಸಹ ಸಮಾಲೋಚಿಸಬಹುದು (ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕು). ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಬಹುದು. 

ನಿಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್‌ಆರ್ ಖನ್ನಾ ಅವರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೀವು ಪಡೆದಿದ್ದೀರಿ. ಅವರು ಅಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮಾತನಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಾವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ನಿಮ್ಮಿಂದ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ನ್ಯಾಯ ವಿತರಣೆಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ನನಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲ, ನೀವು ಪಡೆದ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ಸಾಧ್ಯ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮದನ್ ಬಿ. ಲೋಕುರ್ ಅವರು ಫಿಜಿಯ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು.
(The Wire ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ)

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 10 ರ ಭಾನುವಾರದಂದು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಂತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿರುವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಖನ್ನಾ ಅವರು ಸೋಮವಾರ ನವೆಂಬರ್ 11 ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.

ಲಾ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ!

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ (CJI) ಪಾತ್ರವು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಸಿಜೆಐಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 124 (7) ರ ಪ್ರಕಾರ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಬಂಧವು ಪ್ರಮುಖ ನೈತಿಕ ಪರಿಗಣನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿಯೂ ಸಹ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಯಾಕೆ ಮಾಡಬಾರದು?

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವು ಬಲವಾದ ನೈತಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ವಕೀಲರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಅವರು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಕಾರಣಗಳೇನು?

1. ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದು: ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಕ್ಷಪಾತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌ ಮಾಡದಂತೆ ಹೇರಲಾಗಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದೆ.
2. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಘನತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು: ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು.
3. ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು: ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ದೊರೆತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ ತೀರ್ಪುಗಳ ನೈತಿಕತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಸಿಜೆಐ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ನಿವೃತ್ತ ಸಿಜೆಐಗಳು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸದೆ ಕಾನೂನು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ:

1. ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ: ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರಿಣತಿಯು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜಿ ಕಾಯಿದೆ, 1996, (The Arbitration and Conciliation Act, 1996) ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
2. ಆಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು: ನಿವೃತ್ತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಂತಹ ಆಯೋಗಗಳಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಪಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
3. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು: ಅನೇಕ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಅಥವಾ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
4. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ: ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿಗಳ ಸದಸ್ಯರಂತಹ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಬಹುದು. 

ಟೀಕೆಗಳು:

ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಇದ್ದರು ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾಜಿ ಸಿಜೆಐ ರಂಜನ್ ಗೊಗೊಯ್ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅಂತಹ ಸ್ಥಾನಗಳು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಸಿ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ನವೆಂಬರ್ 9, 2022 ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಇಂದು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು. ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಸಂಜೆ ತಮ್ಮ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಲಘುವಾದ ಕ್ಷಣವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, “ನನ್ನ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ನಾನು ಬಾಕಿ ಇರುವ ತುಂಬಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗಂಟುಕಟ್ಟಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2 ಗಂಟೆಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಶುಕ್ರವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2 ಗಂಟೆಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆಯೇ, ಇಲ್ಲ ನನ್ನನ್ನು ನಾನೇ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಮೇಲೆ ನೋಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದೀತೋ..?” ಎಂದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿದಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬರುವುದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ. “ನಾವು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಒಂದೋ ಕೇಸ್‌ ಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲವೇ, ಕೇಸ್‌ ಬ್ರೇಕ್‌ ಮಾಡುವುದು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ತಮಗಿಂತ ಹಿಂದೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅವರು, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ ಅವರು ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕ ಎಂದು ಹೊಗಳಿ, ಅವರ ಸಮರ್ಥ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪೀಠವನ್ನು ಬಿಡಲು ನನಗೆ ಭರವಸೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

“ನಾನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೋವುಂಟು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ” ಎಂದ ಅವರು “ಮಿಚ್ಚಾಮಿ ದುಕ್ಕಡಮ್” ಎಂಬ ಜೈನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, “ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 

ಚಂದ್ರಚೂಡ್‌ ಅವರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಬಾರ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದರು, ಅವರನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ “ರಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.

ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 11 ರಂದು ಭಾರತದ 51 ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ ಅವರು, “ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೋ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಹೋಲಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಖನ್ನಾ ಅವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಸಮೋಸಾಗಳ ಬಗಿಗಿನ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, “ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸ್ವತಃ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಸಮೋಸಾಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯದೊಳಗೆ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಒಳಗೆ ವಿಶೇಷಚೇತನರೇ ನಡೆಸುವ ಮಿಟ್ಟಿ ಕೆಫೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಹಿಳಾ ವಕೀಲರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಬಾರ್ ರೂಂ ಮುಂತಾದ ಹೊಸತನಗಳು ಬಂದಿವೆ.

ತಮ್ಮ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಮರುವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 370 ರ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿದ್ದರು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 ರೊಳಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದರು.

ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ಶಾಸಕಾಂಗಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡುವ ಮೂಲಕ ಸಲಿಂಗ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು LGBTQ+ ಸಮುದಾಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಘನತೆಯಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. 

ಜಸ್ಟಿಸ್ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು, ರಾಜಕೀಯ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.

“ನ್ಯಾಯ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು” ಎಂದು ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರು ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ತೊರೆದ ತಕ್ಷಣ ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರಿದ ಅಭಿಜಿತ್ ಗಂಗೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಚುನಾವಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಹೇಗೆ ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೇಳಿಕೆ:

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯಿಂದ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ನಾವು ತೀವ್ರ ಕಳವಳಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅದರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂತಹ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅವನು/ಅವಳು ಆ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. 

“ನ್ಯಾಯ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು – Justice must not only be done, but must also be seen to be done” ಎಂಬುದು ರೆಕ್ಸ್ ವರ್ಸಸ್ ಸಸೆಕ್ಸ್ ಜಸ್ಟೀಸ್, [1924] 1 ಕೆಬಿ 256 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲಾರ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ  ಲಾರ್ಡ್ ಹೆವಾರ್ಟ್ ಅವರು‌ ನೀಡಿದ ಆದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 7 ನೇ ಮೇ 1997 ರಂದು ತನ್ನ ಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ “ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ” (Restatement of Values of Judicial Life) ಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು,  ಇದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು:

“ನ್ಯಾಯ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತದಲ್ಲಿ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಅಂತೆಯೇ, ಈ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.”

ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಗಣನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಚುನಾವಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು, ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ , ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು RSS ಗೆ ಸೇರುವ 44 ವರ್ಷಗಳ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು.

ಸಂವಿಧಾನದ 124 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿರುವ, ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಬಳಸಿ ಅಸಹಾಯಕ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಳಿಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ, ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಮೇ 7, 1997 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ “ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ” ಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ನಾವು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಆಚೆಗಿನ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಡವಳಿಕೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.

ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರು: 

ಇಎಎಸ್ ಶರ್ಮಾ, ಐಎಎಸ್ (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಿಒಐ
ಡಾ. ಅರುಣಾ ರಾಯ್, ಐಎಎಸ್ (ರಾಜೀನಾಮೆ), ಎಂಕೆಎಸ್‌ಎಸ್
ಡಾ. ಜಗದೀಪ್ ಚೋಕರ್, ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್
ಕವಿತಾ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ, ಪೀಪಲ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಸಿವಿಲ್ ಲಿಬರ್ಟೀಸ್
ಅದಿತಿ ಮೆಹ್ತಾ, ಐಎಎಸ್ (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ರಾಜಸ್ಥಾನ
ಮೀನಾ ಗುಪ್ತಾ, IAS (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, GOI
ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಮೋರಿಸ್, IIMA, GIM
M.G. ದೇವಸಹಾಯಂ, IAS (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಹರಿಯಾಣ.
ವಿಪಿ ರಾಜಾ ಐಎಎಸ್ (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಎಂಎಸ್‌ಇಬಿ
ದಿನೇಶ್ ಅಬ್ರೋಲ್, ಸಿಎಸ್‌ಐಆರ್ (ನಿವೃತ್ತ)
ರಾಣಿ ಶರ್ಮಾ, ಲೇಖಕಿ, ಪರಂಪರೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ
ನೂರ್ ಶ್ರೀಧರ್, ವೇಕ್ ಅಪ್ ಕರ್ನಾಟಕ
ಎಂ.ಸಿ. ರಾಜನ್, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಕೀಲೆ
ಮೀರಾ ಸಂಘಮಿತ್ರ, NAPM
ನಿತ್ಯಾನಂದ್ ಜಯರಾಮನ್, ಬರಹಗಾರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ
ಅರ್ಚನಾ ಪ್ರಸಾದ್, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ
ಅನ್ನಿ ರಾಜಾ, NFIW
ಪ್ರಿಯಾ ದರ್ಶಿನಿ, ದೆಹಲಿ ಫೋರಂ
ಡಾ. ವಸಂತಿ ದೇವಿ, ಮಾಜಿ ಉಪಕುಲಪತಿ ಡಾ. ವಸಂತಿ ದೇವಿ, MS ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ
ಸುಂದರ್ , ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರ
ರಾಜನ್, ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಅರ್ಥ್, ಚೆನ್ನೈ
ಶ್ರೀಧರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆ
ಮರಿಯಮ್ ಧಾವಳೆ, ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್
ಇಳಂಗೋವನ್- ದ್ರೌಪ
ಡಾ. ಥಾಮಸ್ ಐಸಾಕ್, ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ
ಡಾ. ಇಂದಿರಾ ಜೈಸಿಂಗ್, ಸೀನಿಯರ್ ವಕೀಲರು. ಸುಪ್. ಕೋರ್ಟ್
ವೆಂಕಟೇಶ್ ಆತ್ರೇಯ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ
ಥಾಮಸ್ ಫ್ರಾಂಕೋ, ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಜಿಎಸ್, ಎಐಬಿಒಸಿ

ಈ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮೇಲಾದ ಅನ್ಯಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ತನಿಖೆಯೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಇವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ದೂರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೋರಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಾರ್ ಆಂಡ್‌ ಬೆಂಚ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಂಗಾಮಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಗುಪ್ತಾ ಅವರು ಕೂಡ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಗುರುವಾರ ರಾತ್ರಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗುರುವಾರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ: “ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರಿಂದ ನನಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳವಾಗಿದೆ. ರಾತ್ರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

2022 ರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ದೂರುಗಳ ಸಮಿತಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದರು. “ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು 6 ತಿಂಗಳು ಬೇಕಾಯ್ತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು” ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಚಾರಣೆ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅವರ ಮನವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೇಳಿದರು.

ಪ್ರಕರಣದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದೂರುದಾರರು ಹೇಳಿದ್ದು, “ಇದೀಗ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ವಿಚಾರಣೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ,” ಎಂದು ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾಲಿ ಸಿಜೆಐ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಉದಯ್ ಉಮೇಶ್ ಲಲಿತ್ ಅವರು ತಮ್ಮ 65 ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ 50 ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಡಿವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 9 ರಂದು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಇದರ ಕುರಿತು ಟ್ವೀಟ್‌ ಮಾಡಿರುವ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರು, ʼಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಡಾ. ಜಸ್ಟಿಸ್ ಡಿವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅವರನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 9, 22 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ

ಧನಂಜಯ ಯಶವಂತ್ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 11, 1959 ರಂದು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಯಶವಂತ ವಿಷ್ಣು ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು 16ನೇ ಸಿಜೆಐ ಆಗಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷ ಏನೆಂದರೆ ನ್ಯಾ. ಯಶವಂತ್ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 1978 ರಿಂದ ಜುಲೈ 11, 1985)ವರೆಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಿಜೆಐ ಆಗಿದ್ದ ಯಶವಂತ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ನ್ಯಾ. ಧನಂಜಯ್ ಯಶವಂತ್ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ಕೂಡ ಈಗ ಸುಪ್ರೀಂನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಡಿ ವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯ ಸೇಂಟ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ 1982 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಸೆಂಟರ್, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ LLB ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, 1986 ರಲ್ಲಿ USA ನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಿಂದ LLM ಪದವಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ (SJD) ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ

ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಜೂನ್ 1998 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿಂದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 1998 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ,. ಮಾರ್ಚ್ 2000 ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟಿನ ಖಾಯಂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಮೇ 2016 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಈಗ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.

ಗಮನಾರ್ಹ ತೀರ್ಪುಗಳು :

ಡಿವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್‌ ಅವರು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:

ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್, ಆಧಾರ್ ಅನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಏಕೈಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಶಬರಿಮಲೆ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಚಂದ್ರಚೂಡ್, ‘ಶಬರಿಮಲೆ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ 10-50 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶ ನಿರ್ಬಂಧ ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿ ನಡೆ’ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಇದರ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮನವಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2018ರಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು.

ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (ಸಿಜೆಐ) ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರ ಪೀಠ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎ.ಎಂ.ಖಾನ್ವಿಲ್ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಬಹುಮತದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಮೂರನೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದ ನ್ಯಾ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ತೀವ್ರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಪೊಲೀಸರು ನಡೆಸಿದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದ ನ್ಯಾ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು, ಇದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಅಯೋಧ್ಯೆ ವಿವಾದ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.

ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಅಧಿಕೃತ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್‌ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಹಾಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಯು ಯು ಲಲಿತ್‌  ಅವರು ಇದ್ದರು.

ಡಿ. ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್‌ ಅವರು ಅಲಾಹಾಬಾದ್‌ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಜೆಐ ಯು ಯು ಲಲಿತ್‌ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿ ಬಳಿಕ ಚಂದ್ರಚೂಡ್‌ ಅವರು 50ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.