ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿಯ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅಥವಾ AGEL ಉತ್ತರ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮನ್ನಾರ್‌ನಲ್ಲಿ 52 ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ 250 MW ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆಯು‌ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇದರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತ್ತು.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನ್ನಾರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸದೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅದಾನಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರನಿಲ್ ವಿಕ್ರಮಸಿಂಘೆ ನೇತೃತ್ವದ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರವು AGEL ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, 20 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್‌ಗೆ 0.82 ಡಾಲರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ದರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ನೀಡುವ ದರಗಳಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. “ಇದು ಸುಮಾರು 70% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಹಗರಣ ನಡೆದಿರುವ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು IUCN ನ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಉಳಿವು ಆಯೋಗದ ಮಾಜಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ರೋಹನ್ ಪೆಥಿಯಾಗೊಡ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳು

ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೊಸೈಟಿ , ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಐದು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದವು.

ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ದರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಆರಂಭಿಕ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಮರು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಸುಂಕ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾತ್ರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು AGEL ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.

ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿ ದರದ ಕುರಿತು ಮರು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಯೋಜನೆಯು ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ವಕ್ತಾರೆ ನಲಿಂದಾ ಜಯತಿಸ್ಸಾ ನಂತರ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ, AGEL ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪವನ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಮನ್ನಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಂಬಪವಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು 2020 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 30 ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ 100 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 20 ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರೆ, ಮನ್ನಾರ್ ಪವನ ವಲಯವು 100 ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿತ್ತು.

ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್ ಒಟ್ಟು 442 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ರಂದು, ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್‌ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, “ನಾವು ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ತಲೆಬಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ನಾವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತ್ತು.

ಕಿರಿದಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ದುರ್ಬಲ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವಾದ ಮನ್ನಾರ್‌ಗೆ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ, ದ್ವೀಪದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಪೆಥಿಯಗೌಡ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮನ್ನಾರ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಡಲತೀರಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ವಲಸೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಫ್ಲೈವೇ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೊನೆಯ ಭೂಪ್ರದೇಶವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ 20 ಜಾತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕುರಿತು ಉಪಗ್ರಹ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿರುವ ಕೊಲಂಬೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಪತ್ ಸೆನೆವಿರತ್ನೆ , ಮನ್ನಾರ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. “ಇಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲ ಕಳೆಯಲು ಬರುವ ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮನ್ನಾರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಟರ್ಬೈನ್‌ಗೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪಕ್ಷಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ರಾಡಾರ್‌ನಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನ್ನಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊಗಳಂತಹ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ವಂಕಲೈ ರಾಮ್ಸರ್ ವೆಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಳಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗರಿಗಳು ಬಿದ್ದಿರುವುದು ಅವುಗಳ ಸಾವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ

ಮನ್ನಾರ್‌ನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಜ್ಞರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ಮನ್ನಾರ್‌ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯವು ಪ್ರಕೃತಿ ಸ್ನೇಹಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಪೆಥಿಯಗೌಡ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

AGEL ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಈಗ ತನ್ನ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ತಾಣಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಪರಿಸರದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿರುವ ಮನ್ನಾರ್ ಅನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಲ್ಲದ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಮೋಂಗಾಬೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಲಕಾ ರೋಡ್ರಿಗೋ ಅವರ Adani withdraws from controversial wind power project ಲೇಖನದ ಕನ್ನಡಾನುವಾದವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾಸಗಿ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮವು, ರಾಜ್‌ಕೋಟ್, ವಡೋದರಾ, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಜಾಮ್‌ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಬೆಲ್ಲನ್ ಕ್ಲೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು 40 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗುಂಪು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.

ಅಬೆಲ್ಲಾನ್ ಕ್ಲೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಜಾಮ್‌ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಇಂಧನ ದಹನ ಘಟಕ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾವರಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಒಟ್ಟು 3,750 ಟನ್ ವಿಂಗಡಿಸದ ಪುರಸಭೆಯ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಅಬೆಲ್ಲನ್ ಕ್ಲೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯು ನಾಲ್ಕು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳನ್ನು ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಣೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಜೂನ್ 26, 2024 ರಂದು, ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದವು.

ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮದ ಪಾಲುದಾರರ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಂಡಕ್ಕೂ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 2024 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಖಜಾನೆಗೆ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು ಎಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

“ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಮುದಾಯವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನವೊಂದನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿತು , ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ 174 ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು, ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು ಅಬೆಲ್ಲನ್‌ಗೆ ಸಾಲವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದವು. ಇವರು ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಯು ಮತ್ತು ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸಮುದಾಯಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಣೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಾವರಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಾರಣ, ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮದ ನಿರ್ಧಾರವು ಎರಡು ಬಾರಿ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು, ಮೊದಲು ಜುಲೈ 2024 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ.

“ಯೋಜನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಐಎಫ್‌ಸಿ [ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್] ಜೊತೆ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ವಿನಂತಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಐಎಫ್‌ಸಿಯಿಂದ ನಮಗೆ ದೃಢೀಕರಣ ಸಿಕ್ಕಿದೆ” ಎಂದು ಅಲೈಯನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಇನ್ಸಿನರೇಟರ್ ಫ್ರೀ ಗುಜರಾತ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

“ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಐಎಫ್‌ಸಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿರುವುದು ಸ್ಥಾವರದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಪೀಡಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಿದಂತೆ,” ಎಂದು ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ಕೆರ್ ಜಯೇಂದ್ರಸಿನ್ಹ್ ಹೇಳಿದರು.

ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯೆ ಅಸ್ಮಿತಾ ಚಾವ್ಡಾ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮದ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ, “ಕಳೆದ 10-12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಂಡ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ಇದು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅಬೆಲ್ಲನ್ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಐಎಫ್‌ಸಿಯಿಂದ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಇಗಳು [ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸ್ಥಾವರಗಳು] ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ

ಅಬೆಲ್ಲನ್ ಕ್ಲೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು “ಗುಜರಾತ್‌ನ ಜಾಮ್‌ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ WTE ದಹನ ಘಟಕದೊಂದಿಗೆ ರಾಶಿಯಾದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾಲಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

“ಕಂಪನಿಯ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭವು 2021 ರಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 11.1 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಂದ 2023 ರಲ್ಲಿ 19 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ… ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಸ್ತಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಯನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ವಿನಂತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಲಿವ್ ರಿಡ್ಲಿ ಆಮೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು ತಮಿಳುನಾಡು ಕರಾವಳಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಅವಧಿಯು ನವೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವುಗಳು ಅಪರೂಪವಲ್ಲವಾದರೂ, ಈ ವರ್ಷ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಮೆಗಳು ಸತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಆಮೆಗಳ ಸಾವಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಶವಗಳು ಕೊಳೆತುಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ದಿ ಹಿಂದೂ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಆಮೆಗಳ ದೇಹಗಳು ಊದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು ಉಬ್ಬಿರುವುದು ಸಂಭವನೀಯ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ.

ಆಮೆಗಳು ಅಕ್ರಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಟ್ರಾಲರ್‌ಗಳ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಚೆನ್ನೈನ ಕಾಸಿಮೇಡು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿವೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದೆ.

“ಆಲಿವ್ ರಿಡ್ಲಿ ಆಮೆಗಳು ಉಸಿರಾಡಲು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಈಜಿ ಬರಬೇಕು. ಅವು ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ,” ಎಂದು ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆಮೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೀನುಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಟ್ರಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿರುವುದು ಈ ವರ್ಷ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಮೆಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಡುವೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಆಮೆ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಐದು ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳ ಒಳಗೆ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ನಿಷೇಧವಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ ಕೂಡ, ವರ್ಷದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಳ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಒರಟು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಕರಾವಳಿಯ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲಿಗಳೊಳಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅಪರಿಚಿತ ಮೀನುಗಾರರೊಬ್ಬರು ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ನಾವು ಪುಲಿಕಾಟ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಂಧ್ರದ ಬಳಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಳಚೆ ಇಲ್ಲದ ನೀರು ಇಲ್ಲಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಮೀನು ಸಿಗುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಆ ಮೀನುಗಾರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೇದಾರನಾಥದಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ಗಂಗಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು (ಎಚ್‌ಇಪಿ) ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ ಒಂದು ದಶಕದ ನಂತರ, 2024 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯು ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಐದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ HEP ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು, ಎರಡು ಹಿಂದಿನ ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಗಂಗಾನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಭೂಕಂಪನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ HEP ಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಈ ಶಿಫಾರಸು ಬಂದಿದೆ.

ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಟಿವಿ ಸೋಮನಾಥನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಲ ಶಕ್ತಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂರು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, “ಮಾತೆ ಗಂಗಾ” ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು “ದೇವಭೂಮಿ” ಅಥವಾ ದೇವರ ಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ HEP ಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಏಕೆ ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ? ಇವೆಲ್ಲದರ ನಂತರ, ಗಂಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಶುದ್ಧವಾದ ಮಾಲಿನ್ಯರಹಿತ ಹರಿವಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಅದರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡವನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವುದು ಕಳೆದ ದಶಕದಿಂದ ಕೇಂದ್ರದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿದೆ . ಆದರೂ, ಈ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಉತ್ತರಾಖಂಡವು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಗಂಗಾನದಿಯ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ನೀರು ವಿಶಾಲವಾದ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೋಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬಹುಪಾಲು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಅನೇಕ ಉಪನದಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಉತ್ತರಾಖಂಡವನ್ನು ಜಲ-ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ ಆಗಿಯೂ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದ ತೆಹ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ದುರ್ಬಲವಾದ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಆಗಿವೆ, ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಷ್ಟೇ.

ಹಾಗಿದ್ದೂ ಕೂಡ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಸಹ HEP ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕೇದಾರನಾಥ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ವಿನಾಶವು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ” ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗರಿಕರು ಭಾರೀ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರೀ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.

ಹಾನಿಯು ತುಂಬಾ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾದ ಕಾರಣ, ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಹೊಸ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು. ಇದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ HEP ಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ , ಪರಿಸರವಾದಿ ರವಿ ಚೋಪ್ರಾ ನೇತೃತ್ವದ 2014 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಮೂರು ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು, HEP ಗಳು ಕೇದಾರನಾಥ ದುರಂತವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ 24 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ, HEP ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅನುಮತಿಗಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ನಂತರ ಸಚಿವಾಲಯವು IIT-ಕಾನ್ಪುರದ ವಿನೋದ್ ತಾರೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವ ಆರು ಯೋಜನೆಗಳು ಗಂಭೀರ ಪರಿಸರ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿವೆ ಎಂದು ತಾರೆ ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿದೆ.

2020 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಪಿ ದಾಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮೂರನೇ ಸಮಿತಿಯು 28 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯ ನಂತರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಏಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಯೋಜನೆಗಳ ಕೆಲಸ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.

ಈ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಪೂರ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೇವಲ ಏಳು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 21 ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ದಾಸ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸೋಮನಾಥನ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು.

ಸೋಮನಾಥನ್ ಸಮಿತಿಯು ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಐದಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕಿಂತ ಧನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳೇ ಅಧಿಕವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಐದು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ, ಸಮಿತಿಯು ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟಿತು, ಅಂದರೆ ಬಿಪಿ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯು ಅಲಕನಂದಾ, ಭಿಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಧೌಲಿಗಂಗಾ ನದಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಚಿತ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ದಾಸ್ ಸಮಿತಿಯು ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹ, ಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಸರೋವರದ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಂತಹ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರದೇಶದ ದುರ್ಬಲ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಜೋಶಿಮಠದ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂ ಕುಸಿತ, ಚಮೋಲಿ ಭೂಕಂಪ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಪತ್ತುಗಳು ದಾಸ್ ಸಮಿತಿಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಯೋಜನೆಗಳ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಳಿ ಸಂಭವಿಸಿವೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯವು ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್ 13 ರ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ “ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ” ಕ್ಕೆ ಬರಲು ಎಂಟು ವಾರಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಕೇಳಿದೆ.

ತನ್ನದೇ ಆದ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಉಪನದಿಗಳು ದುರಂತದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸದೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಭಾರವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವೇ? ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾನವರನ್ನು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿವೆ. ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಭಯಾನಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ತೆಹ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಕೇದಾರನಾಥದಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದೇ? ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕುರುಡಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು “ಯೋಜನೆ” ಮಾಡಿದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಹವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಯೋಜನೆಗಳು ಸುಮಾರು 600 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಅದೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಇತರ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಈ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ HEP ಯೋಜನೆಗಳು ನದಿಗೆ, ಹಿಮಾಲಯದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಅಥವಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ? ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನದಿಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಮೋದಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಅದರ ಶುದ್ಧ ಹರಿವಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿರುವ, “ಮಾ ಗಂಗಾ” ಎಂದು ಪೂಜಿಸುವ ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ? ಗಂಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಭಾರತೀಯರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಡುವುದು ಯಾರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ? ಯಾರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಹುದು.

ಲೇಖನ: ಇಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಸಿಂಗ್

(ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃಷಿ-ನೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾಗಿರುವ ಇಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಈ ಬರಹವು ದಿ ವೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ Supreme Court Panel Clears Five Hydel Projects on Ganga Despite Environmental Concerns ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ)