“ನ್ಯಾಯ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು” ಎಂದು ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರು ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ತೊರೆದ ತಕ್ಷಣ ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರಿದ ಅಭಿಜಿತ್ ಗಂಗೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಚುನಾವಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಹೇಗೆ ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೇಳಿಕೆ:

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯಿಂದ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ನಾವು ತೀವ್ರ ಕಳವಳಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅದರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂತಹ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅವನು/ಅವಳು ಆ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. 

“ನ್ಯಾಯ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು – Justice must not only be done, but must also be seen to be done” ಎಂಬುದು ರೆಕ್ಸ್ ವರ್ಸಸ್ ಸಸೆಕ್ಸ್ ಜಸ್ಟೀಸ್, [1924] 1 ಕೆಬಿ 256 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲಾರ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ  ಲಾರ್ಡ್ ಹೆವಾರ್ಟ್ ಅವರು‌ ನೀಡಿದ ಆದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 7 ನೇ ಮೇ 1997 ರಂದು ತನ್ನ ಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ “ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ” (Restatement of Values of Judicial Life) ಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು,  ಇದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು:

“ನ್ಯಾಯ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತದಲ್ಲಿ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಅಂತೆಯೇ, ಈ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.”

ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಗಣನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಚುನಾವಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು, ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ , ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು RSS ಗೆ ಸೇರುವ 44 ವರ್ಷಗಳ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು.

ಸಂವಿಧಾನದ 124 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿರುವ, ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಬಳಸಿ ಅಸಹಾಯಕ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಳಿಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ, ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಮೇ 7, 1997 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ “ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ” ಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ನಾವು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಆಚೆಗಿನ ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಡವಳಿಕೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.

ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರು: 

ಇಎಎಸ್ ಶರ್ಮಾ, ಐಎಎಸ್ (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಿಒಐ
ಡಾ. ಅರುಣಾ ರಾಯ್, ಐಎಎಸ್ (ರಾಜೀನಾಮೆ), ಎಂಕೆಎಸ್‌ಎಸ್
ಡಾ. ಜಗದೀಪ್ ಚೋಕರ್, ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್
ಕವಿತಾ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ, ಪೀಪಲ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಸಿವಿಲ್ ಲಿಬರ್ಟೀಸ್
ಅದಿತಿ ಮೆಹ್ತಾ, ಐಎಎಸ್ (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ರಾಜಸ್ಥಾನ
ಮೀನಾ ಗುಪ್ತಾ, IAS (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, GOI
ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಮೋರಿಸ್, IIMA, GIM
M.G. ದೇವಸಹಾಯಂ, IAS (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಹರಿಯಾಣ.
ವಿಪಿ ರಾಜಾ ಐಎಎಸ್ (ನಿವೃತ್ತ), ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಎಂಎಸ್‌ಇಬಿ
ದಿನೇಶ್ ಅಬ್ರೋಲ್, ಸಿಎಸ್‌ಐಆರ್ (ನಿವೃತ್ತ)
ರಾಣಿ ಶರ್ಮಾ, ಲೇಖಕಿ, ಪರಂಪರೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ
ನೂರ್ ಶ್ರೀಧರ್, ವೇಕ್ ಅಪ್ ಕರ್ನಾಟಕ
ಎಂ.ಸಿ. ರಾಜನ್, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಕೀಲೆ
ಮೀರಾ ಸಂಘಮಿತ್ರ, NAPM
ನಿತ್ಯಾನಂದ್ ಜಯರಾಮನ್, ಬರಹಗಾರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ
ಅರ್ಚನಾ ಪ್ರಸಾದ್, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ
ಅನ್ನಿ ರಾಜಾ, NFIW
ಪ್ರಿಯಾ ದರ್ಶಿನಿ, ದೆಹಲಿ ಫೋರಂ
ಡಾ. ವಸಂತಿ ದೇವಿ, ಮಾಜಿ ಉಪಕುಲಪತಿ ಡಾ. ವಸಂತಿ ದೇವಿ, MS ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ
ಸುಂದರ್ , ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರ
ರಾಜನ್, ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಅರ್ಥ್, ಚೆನ್ನೈ
ಶ್ರೀಧರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆ
ಮರಿಯಮ್ ಧಾವಳೆ, ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್
ಇಳಂಗೋವನ್- ದ್ರೌಪ
ಡಾ. ಥಾಮಸ್ ಐಸಾಕ್, ಕೇರಳದ ಮಾಜಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ
ಡಾ. ಇಂದಿರಾ ಜೈಸಿಂಗ್, ಸೀನಿಯರ್ ವಕೀಲರು. ಸುಪ್. ಕೋರ್ಟ್
ವೆಂಕಟೇಶ್ ಆತ್ರೇಯ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ
ಥಾಮಸ್ ಫ್ರಾಂಕೋ, ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಜಿಎಸ್, ಎಐಬಿಒಸಿ

ಈ ಉತ್ಸವ ಆಚರಣೆಯು ಬನವಾಸಿ ಪೊಲೀಸ್‌ ಠಾಣೆಯ ಸಬ್‌ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಚಂದ್ರಕಲಾ ಪತ್ತಾರ್‌ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಸಮೂಹ ಫೋಟೋ ಸಹ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಪೀಪಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ಎಸ್‌ ಐ ಚಂದ್ರಕಲಾ ಪತ್ತಾರ್‌ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ʼಕಳೆದ 30 ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ. ಅದರಂತೆ ಈ ಸಲವೂ ಆಚರಣೆ ನಡೆದಿದೆʼ ಎಂದರು.

ಹೀಗೆ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನವು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವದಂತೆ ಬುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ರಂಜಾನ್‌, ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌, ಗುರುನಾನಕ್‌ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಈ ಮೂಲಕ ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮನ್ವಯ ಕಾಪಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?ʼ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕರೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಕುರಿತು ಕಾರವಾರ ಪೊಲೀಸ್‌ ವರಿಷ್ಟಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಾಗಿ ಕೇಳಲಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಧರ್ಮದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ 25 ರಿಂದ 28ನೇ ವಿಧಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸಿದ್ದು ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯು ಭಾರತದ ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವರ ಕುರಿತಂತೆ ಅಂತರ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ತಟಸ್ಥತೆ ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನ ತೀರ್ಪುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ವಿಧಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರುವ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು (publiv servants) ಸಂವಿಧಾನದ ಜಾತ್ಯತೀತ ನಿಲುವಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಒಲವಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಂತಹ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿದ್ದೂ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕಾದುದೂ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಈ ಕುರಿತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್‌ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆದೇಶದಂತೆ, ಗಣೇಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆ ಸಂಬಂಧ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೆರವಣೆಗೆ ಮುಖಾಂತರ ವಿಸರ್ಜನಾ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಿದ್ದು, ಈ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ಅತೀ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಈ ಕಾರಣ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜನ್ನು ನಿಷೇಧಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮೂಲದ ಫಲವಂತಿಕೆಯ ಆಚರಣೆ. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಬಹಳ ವಿಶೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಾಗರ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಚೌತಿಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಕುರಿತು ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಡಾ. ಅಣ್ಣಪ್ಪ ಎನ್ ಮಳೀಮಠ್ ಅವರು ಹಳೆಪೈಕ ಕನ್ನಡ ಆಡುಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ  ಈ ಸಣ್ಣಕತೆ ರೂಪದ ಬರೆಹ ಸೊಗಸಾಗಿದೆ.  

ಶ್ರಾವಣ ಹಬ್ಬದಾಗೆ ಮನೆ ಕೋಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ದೇವರ ಮುಡುಪು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಅಪ್ಪ ಅದರೊಳಗಿನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಹರಿವಾಣಕ್ಕೆ ಬರ‍್ರನೇ ಸುರಿವಿದ. ಇನ್ನು ಹಬ್ಬದ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬ ನೋಡು, ಬಚೇಸೋದು ಕಷ್ಟ, ಈಗಂತೂ ರೇಟ್ ಬೇರೆ ಗಗನಕ್ಕೆ ಹೋಗೈತೆ, ಈ ಮಳೆ ಬೇರೆ. ಅಂಬಾರ ಒಡ್ಕ ಬೀಳಾಕೆ ಏನ್ ಸುರಿತೈತೆ ಅಂತ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ಏನೋ ಹೇಳ್ತ ಇದ್ದ. ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಅರುಣ, ಸೋಮು, ಮಂಜುಗೆ ಇದಾವ ಅರಿವು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅವರಪ್ಪ “ತಮ್ಮರ್ರಾ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಇನ್ನು ಹದಿನೈದು ದಿನ ಐತೆ, ಹತಾರ ಈಗಿಂದ್ಲೆ ಹುಡ್ಕಂಡ್ರೆ ಒಳ್ಳೇದು, ಹೆಡತ್ರಿ ಕೆರೆದಂಡೆ ಹತ್ರ ಒಂದು ಕಾಕದಂಡೆ ಬಳ್ಳಿ ನೋಡಿನಿ, ಹಮಾ ಬಿಡ್ತಾವೆ, ಕಟ್ಟಿಗೇರ ಮನೆ ಹತ್ರ ಒಂದು ಕಂಗಾನಹಳ್ಳಿನ ಬಳ್ಳಿ ಐತೆ ಅದರಾಗು ಹಂಗೆ ನೋಡು, ಇಸ್ಕೂಲಿನಿಂದ ಬತ್ತಾ ತರ‍್ರಲೇ ಅಂದ, ಇನ್ನು ಮದ್ದರಸನ ಕಾಯಿ ಬಿಡು, ಇಲ್ಲೇ ಗೇಸರಿ ತಾವ ಸಿಗ್ತಾವೆ” ಅಂದ. ಅಪ್ಪನ ಈ ಅನುಮತಿಗೆ ಹುಡ್ರೆಲ್ಲ ಕೋಳಿಮರಿ ಸಿಕ್ಕ ಕಾಗೆ ತರ ಖುಷಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟವು. ಹೌದು ಕಣ ಅಪ್ಪ ಈ ಬಾರಿ, ವಾರ ಮೊದ್ಲೆ  ತರ‍್ತೀನಿ ತಡಿ ಎಂದು ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿದ ಅರುಣ. ಜರ‍್ರೋ ಅಂತ ಸುರಿವ ಜಡಿ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಮುಡುಪು ಹಿಡ್ಕಂಡು ಬಾವಿ ದಂಡೆ ತಾವ ಹೋಗಿ,  ಒಂದು, ಎರಡು ರೂಪಾಯಿ ಬಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹರಿವಾಣಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ, ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಮನೆದೇವರು ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥನ ಹುಂಡಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ಹಾಕಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನೆಮಂದಿ ಪೂಜಿಸಿದರು.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ದಿನ ದೇವ್ರಿಗೆ ದುಡ್ಡು ಹಾಕೋ ಶ್ರಾವಣ ಹಬ್ಬ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ರೂ ಅಪ್ಪ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ಆಗೀಗ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಇದ್ದ. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅಪ್ಪ ಹುಡ್ರ ಹಬ್ಬ ಬಂತು, ಎಂತ ಮಾಡದೇನ ಅಂತ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಹುಡುಗರಿಗೆ ಅದ್ಯಾವ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನೆಲೆಬಾಗಿ ಒಳಗೊಳಗೆ ತಯಾರಿಗೆ ಸುರುವಾಗಿದ್ದರು. ಹದಿನೈದು ದಿನ ಹೆಂಗೆ ಹೋತೋ ಏನು ಅನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಶ್ರಾವಣ ಕಳೆದು ಹದಿನೈದು ದಿನಕ್ಕೆ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಬಂದೇ ಬಿಡ್ತು. ಮಂಗ ಸೊಪ್ಪು ತಿನ್ನೋ ಕಾಲದಾಗೆ ಬರೋ ಈ ಹಬ್ಬವಾದರೂ ಮೈಯಲ್ಲ ಸಡಗರ ಮನೆಮಕ್ಕಳಿಗೆ. ಹೆಣ್ಣುಡ್ರು ಕರೆಯಾಕ ಬಸ್ ಚಾರ್ಜಗೆ ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ ಮರಾಯ, ಅಡಿಕೆ ಮುಂಡಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ರೆ, ಮುಂಡೆಗಂಡ ದುಡ್ಡಾದ್ರು ಕೊಡ್ತಿದ್ನೋ ಏನೋ ಅಂತ ಬೈಕಂಡೆ ಹಬ್ಬದ ಆಗಮನವನ್ನು ಅಪ್ಪ ಎದುರು ನೋಡ್ತಿದ್ದ. ಹಬ್ಬ ಅನ್ನೋದು ಅಪ್ಪ ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಂದೈತೆ ಎಂಬಂತೆ ಅವರಿವರಿಗೆ ಬೈಕಂಡ ಇರ್ತಿದ್ದ. ಹೆಂಗೋ ಅಪ್ಪ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ್ನ ಹೊಂದಿಸ್ಕಂಡು, ಹೆಣ್ನುಡ್ರು ಕರ‍್ದು ಬರ‍್ರಾ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಮೇಲೆ ಇವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು. ಅಪ್ಪ ಹಬ್ಬದ ಸಂತೆಗೆ ಹೋಗಿ, ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ನಾರಣಿ ಅಂಗಡಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಸಾಲ ಹೇಳಿ, ಊರ ಏಕಾಂಗಿ ವೀರ, ಜನಸೇವಕನಂತಿದ್ದ ವಿನಾಯಕ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಜೆ ಇಳಿಯೋದನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುರಿಹಿಂಡು ದೊಡ್ಡಿಲಿ ತುಂಬಿದಂಗಿರುವ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಂಗೆಂಗ್ಯೋ ಸಂತೆ ಸಾಮಾನು ತಂದಿರುವ ಅಪ್ಪನ ಚೀಲವನ್ನು ಕೆರೆಕೋಡಿ ಬಸ್ಟಾನಿಂದ ಹೊತ್ಕೊಂಡು ಇವರೆಲ್ಲ ಮನೆಗೆ ತಂದರು. ಈಗೀನ ರೇಟಾಗೆ ಸಾಮಾನಿಗೆ ಏನಾದ್ರು ಕೈಹಾಕಬಹುದಾನ ಮರೆಯಾ ಅಂತ ಸಾಮಾನ್ ಕೊಟ್ಟ ಅಂಗಡಿಯವನಿಗೆ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನು ಸಾಬ್ಸತ್ತಿದ್ದ. ಶಾಲೆಗೆ ಹೋತ್ಲೆ ಇವರೆಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಕಂಗಾನಹಳ್ಳು, ಮದ್ದರಸನಕಾಯಿ, ಕಾಕದಂಡೆ ಕಾಯಿ ಸಿಕ್ತೈತೆ ಅಂತ ಅಂದಾಜು ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ತರಾಕೆ ಸಿದ್ದವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೇರೆ ಯಾವನಾದ್ರು ಕೊಯ್ಕೊಂಡು ಹೋದ್ರೆ ಏನ್ ಗತಿ ಅಂತ ಮೈಯೆಲ್ಲ ಕಣ್ಣಾಗಿದ್ದರು.

      ಹಬ್ಬಕೆ ನಾಕ್ ದಿನ ಇದ್ದಾಗ ಮನೆ ಕರಿ ಹೊಡ್ದು, ಅಂಗಳನೆಲ್ಲ ಸಗಣಿ ಹಾಕಿ ತೊಡ್ದು ಸಿದ್ದಮಾಡಿ ಹಬ್ಬದ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಎದುರು ನೋಡ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಮದುವೆ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಹೋದ ಇವರ ಅಕ್ಕರೆಲ್ಲ ಸ್ವಾಣೆ ಅಜ್ಜಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಬಂದರು. ಇಲಾಡಿ ದಿನ ಬಾವರೆಲ್ಲ ಬಂದರು. ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಸ್ವಾಣೆ ಅಜ್ಜಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಗಮ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಅರುಣನಿಗೆ ಅಜ್ಜಿ ಯಾಸ ಹಾಕಿದರು. ಅವನಿಗೆ ಖುಷಿಯೋ ಖುಷಿ. ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಕರ‍್ಕೊಳ್ಳಾಕೆ ಬೇಕಾದ ಕೋಲು, ವಾರದ್ ಮುಂಚೆ ರೆಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಊರಾಗ ಶಾಲೆಗೆ ಹೊಗ್ತಾ ಇದ್ದ ಈ ಹುಡ್ರಿಗೆ ಹಬ್ಬ ಹತ್ರ ಬರ್ತಿದಂಗೆ ಶಾಲೆ ನೆಪಕಷ್ಟೆ. ಉಳಿದಂಗೆ ಹಬ್ಬದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ದಿನ ದೂಡ್ತ ಇದ್ದವು. ಅಂತು ಹಬ್ಬದ ಮುಂಚೆ ಬರುವ ಸ್ವಾಣೆ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡ್ಲು ಅವರವ್ವ. ಸ್ವಾಣೆ ಅಜ್ಜಿ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಡುಕಲ್ಲು (ತಿರಸಾ ಕಲ್ಲು). ಅದಕ್ಕೊಂದು ಅವರವ್ವ ಹಳೆ ರವಿಕೆ ತೊಡಿಸಿ, ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೊಳಗ, ಕಡೆಗೋಲು ಇಟ್ಟು ಕೂರಿಸಿದ್ಲು. ಹೊರಗಡೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬೊಮ್ಮಕ್ಕನ ಗಿಡ, ಕೆಸುವಿನ ಗಿಡ, ಗೌರಿ ಗಿಡವನ್ನು ಕೋಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ಅಜ್ಜಿ ವೇಷಧಾರಿ ಅರುಣ ಅಜ್ಜಿಯಂಗೆ ಹಂಗೆ ಕುಂಟುತ್ತಾ, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದನು. ಅಂಗಳಾದಾಗೆ ಬಿದ್ದಿರೋ ಕೋಳಿ ಹೇಲು ಕೆಸರಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಅಂಗಳ ತನ್ನ ನಿಜಬಣ್ಣ ಕಳ್ಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮಳೇಲಿ ನಂದ ಹೇಲ್ ತರ ಇರೋ ಪಿಚಿ ಪಿಚಿ ಕೆಸರಲ್ಲಿ ಕುಂಟ್ಗೆಂತ ಬಂದ್ರೆ ಆ ಕೆಸರು ಕಾಲ್ ಬೆರಳು ಸಂದಿಯಿಂದ ಪಿಚಕ್ನೆ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಹಾರಿ ಕಾಲೆಲ್ಲ ಸಗಣಿ ಬಡದಂಗೆ ಅರುಣನ ಕಾಲು ಕಾಣೋದು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ರಾಜ ಮರ್ಯಾದೆ. ಹಿಂಗೆ ಅಜ್ಜಿ ತಂದ ಅರುಣನನ್ನು ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಕಾಲ್ ತೊಳೆದು, ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಕರ‍್ಕೊಂಡ್ರು. ಅವರ ಮನೆಗೆ ಈ ಸ್ವಾಣೆ ಅಜ್ಜಿಯು ಗೌರಿ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಬಂದಳು. ಹಂಗಾಗಿ  ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದೆ ಒಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ಅಜ್ಜಿ ಮುಂದೆ ಹೋಕ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ, ಹಿಂದೆ ಹೊದ್ಲು ತೂರಕೊಂಡು ಸೋಮು, ಗೌರಿ, ಸುವರ್ಣ ಬಂದರು.

ಅಜ್ಜಿಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾದ ಅಡುಗೆ ಏಡಿಸಾರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಏಡಿಗಾಗಿ ವಾರ ಮುಂಚೆ ಕಪ್ಪೆಗಾಣ ಹಿಡ್ಕುಂಡು ಗದ್ದೆ ತ್ವಾಟ, ತೋಡು ಒಂದ್ ಮಾಡಿ ಏಡಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಅದರ ಕೊಂಬು, ಜಿಗ್ಗು ಮುರಿಯದೆ ಬಾನಿಯೊಳಗೆ ಹಾಕಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ಏಡಿ ಪಾಪ ಉಪವಾಸ ಇರ್ತಾವೆ ಅಂತ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿ ಹಾಕಿದರೂ ಪಾಪ ಅವು ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನದೆ ಸೋತು ಸೊರಗಿ ಹೋಗಿದ್ದವು. ಅಜ್ಜಿ ಎಡೆಗೆ ಏಡಿಸಾರಿನ ಜೊತೆಗೆ ರೊಟ್ಟಿ, ಬಂಗ್ಡೆ ಮೀನ್ ಸಾರು ತಯಾರಾಗಿತ್ತು.  ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಾಣೆ ಉಂಡೆ, ಹೊದ್ಲು ಉಂಡೆ, ಅತ್ರಾಸ ಅಂತ ಏನೇನೋ ಕಜ್ಜಾಯ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಪೂಜೆ ಆದಮೇಲೆ ಅವ್ವ ಅಜ್ಜಿ ಎಡೆ

ಊಣ್ರೋ ಅಂದಿದ್ದೇ ತಡ ಈ ಹುಡ್ರು ನಾಮುಂದು, ತಾಮುಂದು ಅಂತ ಕೂಳಿಗೆ ಹಾತರದ ಕುನ್ನಿ ತರ ಸುತ್ತಾ ಕುತ್ಕೊಂಡು ಎಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದುದು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಮಾರನೆ ದಿನ ಅಜ್ಜಿ ರೂಪವಾಗಿರುವ ಗುಂಡು ಕಲ್ಲನ್ನೆಲ್ಲ ತೆಗೆದು, ಇರುವ ಬೊಮ್ಮಕ್ಕನ ಗಿಡನೆಲ್ಲ ಮನೆ ಮೇಲೆ ಎಸೆದರು.

ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರೋ ಗೌರಿ ಕೋಳ್ ಗೌರಿ. ಕೆಲವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪರ ಗೌರಿ, ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರೋರದು ಅರಮನೆ ಗೌರಿ ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಸ್ವರೂಪದ ಗೌರಿ ಮಂಟಪಗಳು ಇವೆ. ಅವರಪ್ಪ ಎರಡು ದಿನ ಮುಂಚೆ ಬಾಳೆ ಮರ ಕಡ್ದು ತಂದಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಆ ಬಾಳೆ ಕಂಬದಲ್ಲಿ  ಒಂದುವರೆ ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬ ಕಡ್ದು, ಮನೆಮುಂದಿನ ಧರೆಗೆ ಚಾಚಿದ್ದ. ಸೋಮು ಮತ್ತು ಮಂಜು ಸೇರಿ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಕಂಬಕೆ ಬಾಳೆ ರಂಬಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಗರಗಸ ಮಾಡಿ, ಮೇಲೆ-ಕೆಳೆಗೆ, ಎಡ-ಬಲ ಚೂಪವಾಗಿರೋ ಕಡ್ಡಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಕಟ್ಟಿದರು. ನಡುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಸಿಂಗಾರ ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಮದ್ದರಸನ ಕಾಯಿ, ಕಂಗಾನಹಳ್ಳು, ಕಾಕದಂಡೆಕಾಯಿ ಗುಜ್ಜು ಕಟ್ಟಿ, ಮಾವಿನ ತೋರಣದಿಂದ ಗೌರಿ ಮದುಮಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು. ಗೌರಿ ಹೂವು, ಡೇರೆ ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ. ಕೋಳಿನ ಮೇಲೆ ಸೀರೆ ಹೊದಿಸಿ, ಪ್ಯಾಟೆಯಲ್ಲಿ ತಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸೋ ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಸಂಜೆ ಆಗಿತ್ತು.

ಇಳಿಸಂಜೆ ಬಾವಿಗೆ ಹೋಗಿ ಗೌರಿ ತರೋಕೆ ಹೊರಟರು. ಸೋಮು ದೀಪವನ್ನು ಹಿಡ್ಕಂಡ. ಈ ದೀಪ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಂದಿಹೋಗಬಾರದು, ಹುಷಾರು ಅಂತ ಅಪ್ಪ ಅವ್ವ ಇಬ್ಬರೂ ಆಣತಿ ಮಾಡಿದರು. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ದೀಪ ನಂದಿಹೋದರೆ ಮನೆಗೆ ಏನೋ ಕೇಡುಗಾಲ ಅನ್ನೋದು ಅವರ ದ್ವನಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಅರಿವಾತು. ಒಳಗಿನ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಕೋಬಾ ಅಂತ ಅಪ್ಪ ಜಗುಲಿಯಿಂದ ಕೂಗಿ ಹೇಳ್ದ. ಹಾಗೆ ಅರುಣನ ಹತ್ರ ದೊಂದಿನೂ ಒಳಗಿನ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಕೋ ಬೇಕು ಅಂತ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿದ. ಅಪ್ಪ ಈ ಮೊದ್ಲೆ ಉದ್ದನೆ ಬಿದಿರು ಸಿಬಿಕೆಯಿಂದ ದೊಂದಿ ಮಾಡಿ ಬಚ್ಚಲು ಮನೆ ಒಲೆ ಮೇಲಿನ ಬೆಸ್ಲು ತಟ್ಟಿ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ. ಅರುಣ ಅದನ್ನು ತಗೊಂಡು ಬಂದು, ಮನೆ ಒಳಗಿನ ಒಲೆಯಿಂದ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದನು. ದೊಂದಿ ಮತ್ತು ದೀಪ ಹಿಡಿಯುವವರು ಇಬ್ಬರೂ ತಲಿಗೆ ಮುಂಡಾಸು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಿ, ಹತ್ತಿಸಿದ ದೊಂದಿಯು ನಂದಿ ಹೋಗಂಗಿಲ್ಲ, ದೊಂದಿ ಹಿಡ್ದೋರೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಅಂತ ಅವ್ವ ಆಗೀಗ ಒಂದೊಂದೆ ನಿಯಮ ಹೇಳ್ತಾನೆ ಇದ್ಲು.  ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಜಾಗಟೆ ಹೊಡ್ಕೊಂಡು, ಹುಡ್ರು-ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಬಾವಿ ದಂಡೆಗೆ ಹೊರಟವು. ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೊಂದಿ ಹಿಡಿಯೋದು ಅರುಣನದ್ದೇ ಖಾಯಂ ಕಾಯಕ.

ಬಾವಿ ಹತ್ರ ಹೋಗಿ ಗೌರಿಚಂಬಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಪಾನದಲ್ಲೂ ನೀರು ತುಂಬಿ, ಇಟ್ಟುಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅವ್ವ, ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಹೆಣ್ಣಮಕ್ಕಳು, ಹೆಂಗಸರು ಸೇರಿ ಕೈ ಕೈ ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ನೀರನ್ನು ಬಗೆದು, ಅದರೊಳಗಿರುವ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ತೆಗೆದು, ಚೆಂಬಿನೊಳಗೆ ಹಾಕಿದರು. ನೀರು-ಗೌರಿ. ಕಲ್ಲು-ಶಿವನಂತೆ. ಹೀಗೆ ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಶಿವ ಇಬ್ಬರು ಮನೆಗೆ ಬರೋ ಈ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೇದು ಮಾತಾಡ್ರಿ, ಗಲಾಟೆ ಮಾಡ್ಬೇಡಿ ಅಂತ ಅವ್ವನ ವಾರ‍್ನಿಂಗ್ ಆಗೀಗ ಇರ‍್ತಿತ್ತು. ತಂದಿರುವ ಪಟಾಕಿ ಹೊಡಿರ‍್ರಾ, ಜಾಗಟೆ ಹೊಡಿರ‍್ರಾ ಅಂತ ಅಪ್ಪ ಜೋರು ಮಾಡಿ, ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದ. ಗೌರಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಮನೆಗೆ ಗೌರಿಯನ್ನು ತಂದು ಮಂಟಪದ ಒಳಗೆ, ದೀಪದ ಮಣೆ ಇಟ್ಟು, ಬಾಳೆ ಎಲೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಕಿ, ಚೆಂಬಿಗೆ ಅವ್ವ ತನ್ನ ಮಣಿಸರ ಸುತ್ತಿ ಗೌರಮ್ಮನನ್ನು ಕೂರಿಸಿದಳು. ಮೂರು ದಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರೋ ಗೌರಮ್ಮಂಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ತರತರದ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಎಡೆ ಇಟ್ಟರು. ಚಕ್ಕಲಿ, ಅತ್ರಾಸ, ಹೋಳಿಗೆ, ಸಂಕ್ರಪಿಳ್ಳೆ, ಕರಿಕಡುಬು, ಬೋಂಡ, ಸ್ವಾಣಿ ಉಂಡೆ ಹಿಂಗೆ ತಯಾರಾಗಿ ಮನೆಯೆಲ್ಲ ಕಜ್ಜಾಯದ ಕಂಪು ಗೊಮ್ಮಂತ ಹೊಡೆತಿತ್ತು.

ಹಬ್ಬದ ಮೂರನೆ ದಿನ ಗೌರಿ ಬಿಡೋದು ಬಂತು. ಬಾಳೆ ರಂಬಾಟೆ ಗಿಡ್ ಗಿಡ್ ಕತ್ರಿಸಿ, ಬಾವಿ ದಂಡೆ ಮೇಲೆ ಮೊದಲೆ ಇಟ್ ಬರ‍್ಬೇಕಾ ಹುಡ್ರ ಅಂತ ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ.  ಮೊನ್ನೆ ಗೌರಿ ತಂದಾಗ ಇದ್ದ, ಉಳಿದ ಬಿದಿರು ಸಿಬಿಕೆಯನ್ನು ಅರುಣ ಜೋಪಾನವಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಅದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದಿಷ್ಟು ಬಿದಿರು ಸಿಬಿಕೆ ಸೇರಿಸಿ, ದೊಂದಿ ಸಿದ್ದ ಮಾಡಿದ. ಸೋಮು ಕಡಬತ್ತಿ ಸುತ್ತಿ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯೊಳಗೆ ಇಟ್ಟ.  ಗೌರಿ ಬಿಡುವಾಗ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅದು, ಇದು ಅಂತ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಾನೆ, ಕತ್ತಲು ಆದದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಂಗಸ್ರು, ಹುಡ್ರು ಮಕ್ಳಿರ‍್ತಾವೆ, ಬೇಗ ಬಿಡಾನ ಅಂದಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಸರಿ, ಆದ್ರೆ ಕಗ್ಗತ್ತಲು ಆವರಿಸಿ, ಜಿಪುರುಮಳೆ ಬಿಡ್ತಾನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮಳೆ ಬಿಡೋದನ್ನು ಕಾಯ್ತಿರುವ ಇವರು ಗೌರಿ ಮಂಟಪ, ಬಿಚ್ಚಿ, ಅದರೊಳಗಿನ ಬಾಳೆ ಕಂಬ, ಹಾರತುರಾಯಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ನೀರಿಗೆ ಎಸೆದು ಬಂದರು. ಗಂಟೆ, ಜಾಗಟೆ, ಪಟಾಕಿ ಸದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಗೌರಮ್ಮನನ್ನು ಕಳಿಸಲು, ಬಾವಿ ದಂಡೆಯ ಕಡೆಗ ಹೊರಟರು.

ಗೌರಿ ಕಳಿಸೋ ಮೊದ್ಲು ಮನೆದೇವರು ಬೀರಪ್ಪನ ದೀಪವನ್ನು ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚಿ ಅವ್ವ ಕಳಿಸಿದಳು. ಗೌರಿ ಮಂಟಪದೊಳಗೆ ಮೂರು ದಿನ ಇದ್ದ ಚೆಂಬಿನೊಳಗಿನ ಗೌರಿ ನೀರನ್ನು ಬಾವಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಿದಳು. ಅವ್ವ ಗೌರಮ್ಮನನ್ನು ಕಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಮೇಲೆ ಕರ್ಪೂರ ಹಚ್ಚಿ, ಬುತ್ತಿ ಗಂಟು ಇಟ್ಟು, ಹೂವು ಹಾಕಿ ಇಂದು ಹೋಗಿ ಮುಂದ್ ಬಾ ತಾಯಿ ಎಂದಳು. ಈ ಬುತ್ತಿ ದೂರ ಪಯಣದಲ್ಲಿರೋ ಗೌರಿಗೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವುದಂತೆ. ನಂತರ ಗೌರಿ ಕಳಿಸೋದು ಉಳಿದವರ ಸರದಿ. ಎಲ್ಲರೂ ಬಾಳೆ ರಂಬಾಟೆಗೆ ಕಡಬತ್ತಿ ಹಚ್ಚಿ ಗೌರಮ್ಮ ಇಂದ್ ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಮುಂದೆ ಸುಖವಾಗಿ ಬಾರಮ್ಮ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೇದು ಮಾಡು ಅಂತ ಬಿಟ್ಟರು. ದನ, ಕರ, ಮರಿ, ಊರು, ಜನರಿಗೆಲ್ಲಾ ಒಳ್ಳೇದು ಮಾಡಮ್ಮ ಎಂದು ಅಪ್ಪ ಗೌರಮ್ಮನನ್ನು ಕಳಿಸಿದ. ಅರುಣ ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸು ಮಾಡಮ್ಮ ಎಂದು ಕಳಿಸಿದನು. ಅವರೆಲ್ಲ ರಂಬಾಟೆಗೆ ಕಡಬತ್ತಿ ಹಚ್ಚಿ ಗೌರಮ್ಮನನ್ನು ಬಿಡುವಾಗ ನಂದ್ ಮುಂದ್, ನಂದ್ ಮುಂದ್ ಅಂತ ತಳ್ಳಿದರು.

ಬಾವಿ ಮಧ್ಯ ಹೋದಾಗ ಖುಷಿ ಪಟ್ಟರು. ದೊಂದಿ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಜಾಗಟೆ ಸಮೇತ ಗಂಗಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಮನೆಕಡೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರು.

ಗೌರಮ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅವ್ವ  ಗಂಗಮ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಟೆ ಅಮ್ಮನನ್ನು ತಂದು ನಡು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಯಿತು. ಗಂಗಮ್ಮನಿಗೆ ಬಡಿಸಿದ ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು, ಅದಕ್ಕೆ ಹಾಲು ಹಾಕಿ, ಎಡೆ ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದಳು. ಆ ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹುಡ್ರು, ಹುಡುಗಿಯರು ಯಾರೂ ತಿನ್ನಬಾರದು ಅಂತ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿದಳು. ಬಂಜೆಯಾಗಿರೋ ಗಂಗಮ್ಮನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸೂತಕ. ಮನೆಯೊಳಗೆ ಗಂಗಮ್ಮ, ಬೆನ್ನಟೆ ಅಮ್ಮ ಕೂತಿದ್ರೆ ಆ ಕಡೆ ಅರುಣ  ಬಾವಿ ದಡಕ್ಕೆ ಓಡಿದ. ಬಾವಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಎಡೆಗಿಟ್ಟ ಕಜ್ಜಾಯನೆಲ್ಲ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದು, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ತರ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದ. ಬರಗೆಟ್ಟ ಇವನು ಅದ್ನ ಹೆಂಗೆ ಬಿಟ್ಟಾನು ಹೇಳಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಗಂಗಮ್ಮನ ಹಾಡು ಹಾಡಿದ

ತಂಗಿಯಾಗಿ ಬಂದೆ ಮನೆಗೆ
ಅಂಗೈಯೊಳಗೆ ನಿಂಗೆ ಪೂಜೆ
ಮಾಡುವೆ ಶಿವಗೆ
ಗಂಗಿಗೆ ಆರತಿ ಬೆಳಗೆ ಶಿವಗೆ ಶಂಕರಗೆ
ಗೌರಿಗೆ ಆರತಿ ಬೆಳಗೆ ಶಿವಗೆ ಶಂಕರಗೆ

ಗಂಗಮ್ಮನ ಈ ಹಾಡು ಗೌರಿ, ಶಿವ, ಗಂಗೆಯರನ್ನು ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ತಂದಿರಿಸಿತು. ಗೌರಿ ಹಾಡು, ಗಂಗಮ್ಮನ ಹಾಡುಗಳೆಲ್ಲ ಇವರಿಗೆ ಇವರಾರು ಆಗಿರದೆ ನಮ್ಮವರೇ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಮಾರ್ನೆ ದಿನ ಗಂಗಮ್ಮನ ಬಿಟ್ಟು, ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ, ಊರಲ್ಲಿರೋ ಗಣಪತಿ ಬಿಟ್ಟು ಶಾಲೆ ಕಡೆ  ಹ್ಯಾಪು ಮೋರೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಟರು. ಇದರ ನಡುವೆ ಹುಡ್ರು ಉಳಿದ ಕಜ್ಜಾಯವನೆಲ್ಲ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೀಲ ತುಂಬಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಹಬ್ಬ ಮುಗಿತು. ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಕಜ್ಜಾಯವೆಲ್ಲ ಟ್ರಂಕ್ ಅಡಿಗೆ ಹಾಕ್ಕೊಂಡು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದ ಹಾಗೆ ಅರುಣ ಉದರದೊಳಗೆ ಒಂದೊಂದೆ ಸೇರಿಸಿದ.

ಹಬ್ಬ ಮುಗಿಸಿ, ಅರುಣನ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದ. ಸ್ವಾಣೆ ಉಂಡೆ ಮತ್ತು ಹೊದ್ಲ ಉಂಡೆ ಮಾತ್ರ ತಿಂಗಳತಂಕ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

(ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಲೇಖಕರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.)

ಡಾ. ಅಣ್ಣಪ್ಪ ಎನ್ ಮಳೀಮಠ್
ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಸ.ಪ್ರ.ಕಾಲೇಜು, ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ.

ಕೃಷಿ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ತ್ವ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲದ್ದೇ ಹೊರತು, ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಿತ, ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಪರಿಪೋಷಿತ ಸಮಾಜವಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಮೂಲದ ಗಣಪತಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿ ಇಡುವುದಾದರೂ, ಸೆಗಣಿಯ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಅಂತಹ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಶ-ಅಂಕುಶದ ಬದಲು ಕಬ್ಬಿನ ದಂಟು, ಬತ್ತದ ತೆನೆ, ದಾಳಿಂಬೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಆ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಫಲವಂತಿಕೆಯ ಸಂಕೇತದ ಆಶಯವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ… ಜನಪದರ ಚೌತಿ ಆಚರಣೆಯ ಕುರಿತು ಮುಂದೆ ಓದಿ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಡಾ.ಪೂವಪ್ಪ ಕಣಿಯೂರು ಅವರ ಲೇಖನ

ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ತುಳುನಾಡಿನ ಅಥವಾ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಜನ ಸಮುದಾಯ ‘ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬ’ ಅಂತ ಆಚರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸೋಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಚೌತಿಯ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದದ್ದು. ಈ ಚೌತಿಯ ಆಚರಣೆಯಾದರೋ ಕೃಷಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ತೀರಾ ಸರಳ ಆಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಚೌತಿಯ ದಿನವನ್ನುಳಿವಂತೆಯೂ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಶುಭಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದಾದರೂ ಗಣಪತಿಗೆ ‘ಸುತ್ತಿಗೆ’ ಇಡುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಅದೊಂದು ಕೆರೆ ತೋಡುವುದು ಇರಬಹುದು, ಮನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ತೆಗೆಯುವುದು ಇರಬಹುದು. ಒಂದು ಸೇರು ಬಿಳಿ ಅಕ್ಕಿ, ಒಂದು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಐದೆಲೆ ಸಹಿತ ಒಂದು ಅಡಿಕೆ, ಗಂಧದ ಕಡ್ಡಿ ಉರಿಸಿಟ್ಟು, ಹೂವು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಡಿದು (ಪೊವರಿ) ಏನೂ ವಿಘ್ನ ಬಾರದಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವೇ ಆಗಿತ್ತು; ಆಗಿದೆ. ಪಣಿಯಾರ ಇಡುವ ಎಲೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಪೈಸೆಯ ನಾಣ್ಯ ಕೂತ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಮೂಲ ಆರಾಧನೆಗಳೆಲ್ಲ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ.

ತುಳುವರು ಮೂಲತಃ ಫಲವಂತಿಕೆಯ ದೈವವಾದ ನಾಗಾರಾಧಕರು. ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೈವಾರಾಧಕರು. ದೈವ ಜಗತ್ತಿನ ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಮೈಸಂದಾಯ, ನಂದಿಗೋಣ, ಹುಲಿದೈವಗಳ ಹಿಂದಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇ ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಗಿರುವ ಅಂತರ್ ಸಂಬಂಧ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದೈವಾರಾಧನೆಯೂ ಮೂಲತಃ ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳವರದ್ದೇ ಅಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಲ ಲಾಂಛನವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗಳೇ ಕ್ರಮೇಣ ದೈವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಬಂದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಜತೆಗೆ, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಅವು ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟು ಕಾಡುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಆಗಿದೆ. ಗಣಪತಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಮೂಲದಲ್ಲೂ ಇದೇ ವಿಚಾರಗಳು ಅಡಕವಾಗಿವೆ.

ಗಣನಾಯಕನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಲೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ನೆಲಮುಖ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾನವ – ಗಣಗಳಾಗಿ, ಗುಂಪಾಗಿ ಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಗಣಗಳಿಗೆ ಗಣಪತಿ, ಅಂದರೆ ನಾಯಕನೊಬ್ಬ ಇರುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನು ಬೇರೆ ಗಣಗಳಿಂದಾಗುವ ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವವ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವವನಾಗಿದ್ದ. ಈ ಗುಣದ ಗಣಪತಿಯೇ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ‘ವಿನಾಯಕ’ನಾಗಿ ನಂಬಿಕೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಒಳಗಾದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭಯಮೂಲವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಕನಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ದೈವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.

ಮೂಲತಃ ಗಣಪತಿ ಕೃಷಿ ದೇವತೆ. ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಬಾಮಕುಮಾರ ಸಂಧಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇವನು ಪಾರ್ವತಿಯ ಸುತನಲ್ಲ; ಮೈಸಗೆ ಎನ್ನುವ ಸಿರಿಯಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಬಾಮ ಎನ್ನುವ ಪದಕ್ಕೆ ಸುಂದರ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವೇ. ಈ ಮಗುವಿನ ಜನನವಾಗುವಾಗ ಈಶ್ವರ ದೇವರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧ ಜಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಿರಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರುತ್ತಾನೆ (ಇಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನೂ ಒಬ್ಬ ರೈತನಂತೆಯೂ ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿವಂತನಾಗಿಯೂ ಚಿತ್ರಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ). ಅವನು ಬರುವಾಗ ಮಗು ಜನಿಸಿ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈಶ್ವರ ಹುಡುಗನ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಾಕು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ನೋವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಶಿವ ಆನೆಯ ತಲೆ ಕಡಿಸಿ ಬಾಮಕುಮಾರನನ್ನು ಬದುಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಗನ ಮುಂದಿನ ಗತಿಯೇನೆಂದು ಕೇಳುವ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಆದೇಶ ರೂಪವಾಗಿ ಈಶ್ವರನು ಬಾಮಕುಮಾರನಿಗೆ ‘ಬಾಲ ಬಾಮ ಕುಮಾರ, ಹೋಗು, ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಆಗು, ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ದಿನ ಚೌತಿಯಂದು ಬುಟ್ಟಿ ಹೆಣೆಯುವವರ ಕೊಪ್ಪವೆಂದು ಬಿಡಬೇಡ. ಮನ್ಸರ ಕೇರಿಯೆಂದು ಬಿಡಬೇಡ, ಬೈರರ ಗುಡಿಸಲೆಂದು ಬಿಡಬೇಡ. ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಗಳವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ಹೊರೆದುಕೊಳ್ಳು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಂದು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಒಂದು ಸೇರು ಅಕ್ಕಿ ಇಟ್ಟು ಸ್ವಾಮೀ ಗಣಪತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದವರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲು’ ಎಂದು ವರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಗಣಪತಿಗೆ ಪನಿವಾರ ಇಡುವಲ್ಲಿ ಇಂದು ಇದೇ ವಸ್ತುಗಳು ಸಾಕಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೃಷಿ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ತ್ವ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲದ್ದೇ ಹೊರತು, ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಿತ, ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಪರಿಪೋಷಿತ ಸಮಾಜವಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಮೂಲದ ಗಣಪತಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿ ಇಡುವುದಾದರೂ, ಸೆಗಣಿಯ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಅಂತಹ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಶ-ಅಂಕುಶದ ಬದಲು ಕಬ್ಬಿನ ದಂಟು, ಬತ್ತದ ತೆನೆ, ದಾಳಿಂಬೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಆ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಫಲವಂತಿಕೆಯ ಸಂಕೇತದ ಆಶಯವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಪದರಲ್ಲೂ ಗೌರಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ‘ನೆಕ್ಕಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿ’ ನೀನು ಏನೇನು ಕಂಡೆ, ನಾನು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡೆ ಎನ್ನುವ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಇದೇ ಆಶಯವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಣಪತಿಯ ಇಡಿಯಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡಾಗಲೂ ಅದು ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅಂತರ್ ಸಂಬಂಧವನ್ನೇ ನಿರೂಪಿಸುವಂತಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆನೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾದ ಇಲಿ ಬೆಳೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ತಲೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆನೆಯನ್ನು ವಕ್ರತುಂಡ ಶರೀರವಿರುವ ನರನ ಕಾಲಬುಡದಲ್ಲಿ ಇಲಿಯನ್ನಿಟ್ಟು ಸಾಂಕೇತಿಸುವಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಲಿಸುವ, ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಶಯವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಗಮನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ, ‘ಗೌರಿ ಗಣೇಶ’ ಹಬ್ಬದ ಕಾಲ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯಾದರೆ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಆಚರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಚೌತಿ ಗಣಪತಿಯ ಆಚರಣೆ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಕರ್ಷದ ಆಶಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಷರ ಪರಂಪರೆಯ ಗಣಪತಿಯ ತೀರಾ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಅದೂ ಅಲಿಖಿತ ಪರಂಪರೆಗೇ ಜೋಡಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಯಜುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಗಣನಾಥನ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಅದು ಚೌತಿ ಗಣನಾಥನದಲ್ಲ. ಅದು ದೇವತೆಗಳ ಗಣನಾಥ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣದ ಎಲ್ಲ ಕತೆಗಳೂ ಹೇರಂಬ ಗಣನಾಥ, ವಿಘ್ನೇಶ ಎಂದು ನೂರೆಂಟು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗಣಪತಿ ಪಾರ್ವತಿ ಸುತನಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪುರಾಣ ಪ್ರಕಾರ ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಇವರಿಂದ ಅಸುರರನ್ನು ಕೆಡಿಸಲು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವ. ಏನೇ ಇರಲಿ, ಮೋದಕ ಪ್ರಿಯ ಗಣಪ ಎಲ್ಲಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರೀತಿಯ ದೈವ.

ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚೌತಿಯ ಆಚರಣೆ ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಲಕ್ಕಿ, ಹೊದಳು, ಹೆಸರುಬೇಳೆ, ಎಳ್ಳು, ಕಬ್ಬಿನ ಸಿಹಿಯಾದ ದಂಟಿನ ಹೋಳುಗಳು- ಇವುಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಬೆಲ್ಲ, ದನದ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಿದ ತಿಂಡಿ, ಸಿಹಿ ಕಡುಬು ಹರಸಿನ ಎಲೆಯ ಅಡ್ಯೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಅಮ್ಮ. ಅಡುಗೆ ಮನೆ ಎನ್ನುವ ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು ದೀಪ ಉರಿಸಿಟ್ಟು ಒಂದು ಚೆಂಬು ನೀರು, ಕೆಳಗೆ ಐದೆಲೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಮಾಡಿದ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನುಬಡಿಸಿ “ಬುಲೆಕ್ಕ್, ಜನಜಾನುವಾರ್ ಗ್ ಬರ್ಪಿ ತೊಂದರೆ ಬರಂದಿಲೆಕ್ಕೊ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಲೆ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವೆರೇ” (ಬೆಳೆಗೆ, ಜನ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಬರುವ ತೊಂದರೆ ಬರದಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಡು ಸ್ವಾಮಿ ದೇವರೇ) ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಕ್ರಮ. ಒಂದಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ಬಡಿಸಿದ ಎಡೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಮಕ್ಕಳಾದ ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ಕಟಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಬೆಟ್ಟು ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಇಲಿ ಬಿಲಗಳ ಹತ್ತಿರ ಇಟ್ಟು ಬರಲು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾವು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವಲ್ಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಚೌತಿ ಆಚರಣೆ ಮುಗಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುವಾಗ ಈಗಿನ ಮನೆ, ಊರು, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಾಗುವ ನೂರೆಂಟು ಹೆಸರಿನ ಆಳೆತ್ತರದ ಗಣಪತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡುವಂತಾಯಿತು. 1894 ರಲ್ಲಿ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದ ಗಣಪತಿ ಇಂದು ‘ಪಕ್ಷಗಳ’ ಗಣಪತಿಯಾಗಿ ಹೊರಳಿದ್ದು ನಮ್ಮ ವರ್ತಮಾನದ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಂಗ್ಯ.

(ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಲೇಖಕರ ಸ್ವಂತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ)

ಡಾ. ಪೂವಪ್ಪ ಕಣಿಯೂರು,
ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಜಾನಪದ ತಜ್ಞರು.

ಗಣಪತಿಯ ಹಿನ್ನಲೆ ಬಹಳ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಣಪತಿಯದು  ಓರ್ವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ದೇವತೆಯಲ್ಲದ  ಕಾಲವಿದ್ದಂತೆ  ತೋರುತ್ತದೆ. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಭಯಪಡುವವರೂ ಇದ್ದರು! ಗಣಪತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ. ಚರಣ್ ಐವರ್ನಾಡು ಬರೆದ  ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತದ   ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ನಿಮ್ಮ ಓದಿಗಾಗಿ. 

ಗಣಪತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ವೇದಗಳ ಬೃಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆನೆ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಣಪ ಅನೇಕ ರೂಪಾಂತರಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದವನು. ಅವನು ಕೆಲವರಿಗೆ ವೇದಮೂರ್ತಿ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಅನಾರ್ಯರ ದೇವತೆ. ಅನೇಕರಿಗೆ ಆತ ಜಾನಪದ ಮೂಲದ ಕೃಷಿಯ ದೇವತೆ. ತುಳುವರಿಗೆ ಅವನು ಕೃಷಿಮೂಲದ ದೇವತೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಣವ ಸ್ವರೂಪಿ ಎಂದೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಹೆಸರುಗಳು ಬೇರೆ. ಕೆಲವಂತು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುವಂತವೇ…! ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಕತೆಗಳನ್ನು, ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಕೆದಕಿ, ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಆರಾಧನಾ ಪರಂಪರೆಗಳ ವಿರಾಟ್ ಸ್ವರೂಪದ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಣಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಆದ ಸಂಗತಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ನಮ್ಮ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ಐಐಟಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ‘ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್’ ಅಥವಾ ‘ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್’ ಸರ್ಜರಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಎಂದರು! ಅನೇಕರು ಇಂತಹ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪೆರಿಯಾರ್ ಕೂಡ ಹೀಗೆ  ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ರಂತೆ! ಇದು ಗಣಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೆಳೆದಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಅರ್ಥೈಸುವುದು ತಪ್ಪು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳನ್ನ, ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ರೀತಿಯೂ  ಇದಲ್ಲ. ಗಣಪತಿ, ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ತುತಿಸುವಾಗ ಭಕ್ತರು ಮಾಡುವ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಸುಖಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಗಂಭೀರ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಿಗೂ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಿದ್ಧಿ-ಬುದ್ಧಿಯರ ಗಂಡ ಅಂತ ಕರಿತಾರೆ. ಸಿದ್ಧಿ-ಬುದ್ಧಿಯರಿಗೆ ಇವ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಅವ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದವನು ಮತ್ತು ನೀಡುವವನು.

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಉಗ್ರಪಂಥೀಯ ಗಾಣಪತ್ಯರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರದ್ದು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದ್ದ ಒಂದು ಪಂಥ. ಮನುವು ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಶೂದ್ರರೆಲ್ಲಾ ಆರಾಧಿಸುವ ದೇವತೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಶಿವನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೀರವೈಷ್ಣವರಿಗೆ ಅವನ ಮಗ ಗಣಪತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ‘ಗಣಪತಿಗ್ ಸುತ್ಯೆ ದೀಪುನೆ’ ಅಂತ ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಬೆಳ್ತಕ್ಕಿ ಮೇಲೆ ಕಾಯಿ ಇಟ್ಟು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದೇವೆರೆಗ್ ದೀಪುನಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಚೌತಿಯಂದು ಕಬ್ಬನ್ನು ಮಂಟಪದಂತೆ ಪೇರಿಸಿ ಅವಲಕ್ಕಿ ಬಡಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ ಗಣಪತಿಯ ಹಿನ್ನಲೆ ಬಹಳ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಣಪತಿ ಓರ್ವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ದೇವತೆಯಲ್ಲದ ಕಾಲವಿದ್ದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಭಯಪಡುವವರೂ ಇದ್ದರು! ಗಣಪತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ.

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ, ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆರಾಧನೆ ಇಲ್ಲ. ಇಂದ್ರ, ವರುಣ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಒಂದು ದೇವಾಲಯವೇ ಇಲ್ಲ! ಅವರು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಏನಿದ್ದರೂ ಯಾಗದಲ್ಲೇ ಕೆಲಸ. ಆಗಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ ನಿಲ್ಲಿಸದ ಹೊರತು ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯದು ಎನ್ನುತ್ತವೆ.  ಪ್ರತಿಮೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಅಷ್ಟೇ, ದೇವರು ಅದರಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತನ ಊಹೆ. “ಅಜ್ಞಾನಂ ಭಾವನಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರತಿಮಾಃ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಾಃ”- ಪ್ರತಿಮೆ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಸಾಧಕನಾದವನು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಮೂರ್ತಿಯ ಮೊರೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ!  ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರತಿಮೆಗಿಂತ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದ ಶಿಲ್ಪಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಾರ್ಹ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. “ಶಿಲ್ಪಿನಂ ಪೂಜಯೇತ್ ಪೂರ್ವಂ”

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ಆರಾಧನೆ ಅವೈದಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತರೂಪ ಆರಾಧನೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ವೈದಿಕ ಕೃತಿಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಬಹುದು. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಎರಡೇ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬರುವುದು. ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಎರಡನೇ ಮಂಡಲದಲ್ಲಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ವಾಚೀನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಹತ್ತನೇ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ. ಮೊದಲ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನಾವು ಗಣಹೋಮದಲ್ಲಿ  ಕೇಳಿರುತ್ತೇವೆ.

“ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ ಗಣಪತಿಂ ಹವಾಮಹೇ
ಕವಿಃ ಕವೀನಾಂ ಉಪಮಶ್ರವಸ್ತಮಂ
ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತ
ಅ ನಃ ಶೃಣ್ವನ್ನೂ ತಿಭಿಃ ಸೀದಸಾದನಂ||”

ಇಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇವನೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೂ. ಈತ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿ, ದೊಡ್ಡ ರಾಜ. “ಬಾ….ನಾನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗಿಲ್ಲಿ ಆಸನ ಇದೆ. ಬಾ ಕೂತ್ಕೊ…” ಅಂತ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ ಈ ಗಣಪತಿ ನಮ್ಮ ಆನೆ ತಲೆಯ ಗಣಪತಿಯೋ…ಎಂದು. ಐತ್ತರೇಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದ ಇದು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮಂತ್ರ!
ಆಚಾರ್ಯ ಸಾಯಣರು “ಗಣಾನಾಂ” ಎಂದರೆ ದೇವತೆಗಳ ಗಣ(ಗುಂಪು) ದೇವ ಗಣಗಳ ನಾಯಕ.  ಇಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಎಂದರೆ  ಅದು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೇ.

ಎರಡನೇ ಮಂತ್ರವೆಂದರೆ….
ನಿ ಷು ಸೀದ ಗಣಪತೇ ಗಣೇಷು
ತ್ವಾ ಮಾಹುರ್ವಿಪ್ರತಮಂ ಕವೀನಾಂ|
ನ ಋತೇ… ಹೀಗೆ…

“ಹೇ…ಗಣಪತಿ….ಬಾ…ಗಣಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕೂತ್ಕೊ. ನೀನು ಕವಿಗಳಲ್ಲೇ ಬುದ್ಧಿವಂತ. ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾವುದೂ ನಡೆಯದು. ನೀನು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದವ. ಬಾ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರನಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೊಗಳು- ಮಹಾಂ ಅರ್ಕಂ ಮಘವಙ್ ಚಿತ್ರಮರ್ಚ” ಅಂತ. ಸಾಯಣರು ಮಂತ್ರಘೋಷ ಮಾಡುವ ಗುಂಪಿನ ಜೊತೆ ಕೂತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹಾಡು. ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡ್ಲಿಕ್ಕಾಗ್ತದೊ…? ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಗಣಪತಿ ಇಂದ್ರನೇ ಅಂತಾರೆ!

ಹೀಗೆ ಋುಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗಣಪತಿ ನಮ್ಮ ಆನೆತಲೆಯ ಗಣಪತಿಯಲ್ಲ! ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗಣಪತಿ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಬರುವ ‘ಮರುತ್ತಗಳ ಗಣ’, ‘ಅಂಗಿರಸ ಗಣ’ ಮೊದಲಾದ ಜನರ ಗುಂಪಿನ ಒಡೆಯನ ಪದವಿ. ಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಆತ !

ಋಗ್ವೇದದದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಾದರೆ ಯಜುರ್ವೇದವು ರುದ್ರನನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ…….ರುದ್ರಸ್ಯ ಗಾಣಪತ್ಯಾನ್ ಮಯೋಭೂರೇಹಿ. ಸಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಗಾಣಪತ್ಯವು ‘ಪಶುಸಮೂಹ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ರುದ್ರನು ಪಶುಪತಿಯೇ. ಮಹೀಧರನು ತನ್ನ ವಾಜಸನೇಯಿ ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗಣವು ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆಗಿರುವ ಭೂತವಿಶೇಷಗಳ ಗುಂಪು, ಅದರ ಒಡೆಯ ಗಣಪತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. (…ತೇಷಾಂ ಪಾಲಕಾ ಗಣಪತಯ)

ಕೆಲ ವೇದೋಕ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವು. ಅನಾರ್ಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆ ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು. ಅಗ್ನಿ,ವಾಯು,ವರುಣರು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ  ಸಮೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗದ ಗಣಪತಿ ಬಹುತೇಕ ಅವೈದಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದವನಿರಬೇಕು. ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರಗಳು ವೈದಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮೂಲ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಡದ ಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಗಣಪತಿಯನ್ನು ‘ವಿನಾಯಕ’ (ವಿಶಿಷ್ಟ ನಾಯಕ) ನೆಂದು ಕರೆದರು. ಈ ವಿನಾಯಕ ಭೂತಗಣಗಳ ನಾಯಕನಾದ ಭೂತನೆ. ಈ ವಿನಾಯಕ ವಿಘ್ನಕಾರಕ, ಉಪದ್ರ,ಆತಂಕ ಉಂಟು ಮಾಡುವವನು. ಗಣಪತಿ ವಿಘ್ನಕಾರಕನೂ ಎಂದು ಹೇಳುವ ನಮಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲಗ್ರಹ ಉಂಟುಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಕರೂ ಇದ್ದಾನೆ.

ನ ರಾಕ್ಷಸಾ ನ ಪಿಶಾಚಾ ನ ಭೂತಾ ನ ವಿನಾಯಕಾ…….
ಹೀಗೆ ಭೂತಪ್ರೇತಪಿಶಾಚಶ್ಚ ಯಕ್ಷರಕ್ಷೋ ವಿನಾಯಕಃ||

ವಿನಾಯಕರಿಗೆ ಮಂದಿ ಭಯ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿನಾಯಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡದಾದರೂ ನಾಲ್ವರು ಪ್ರಮುಖರು-ಉಸ್ಮಿತ, ಕೂಷ್ಮಾಂಡರಾಜಪುತ್ರ, ಶಾಲಕಟಂಕಟ,ದೇವಯಜನ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯವರು ಪ್ರಮುಖರು. ವಿನಾಯಕರಲ್ಲಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ವೈಶ್ರವಣ,ಮಹಾಸೇನರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಿವ, ಕುಬೇರ (ಇವನು  ಓರ್ವ ಯಕ್ಷ), ಸ್ಕಂದನೇ ಇರಬಹುದು. ವಿನಾಯಕರು ಮೈಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದನ್ನು ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗ ವಿನಾಯಕ ಹಿಡಿದವ ಮಣ್ಣು ಪುಡಿ ಮಾಡುವುದು, ಹುಲ್ಲು ಕೀಳುವುದು,ಮೈಮೇಲೆ ಬರೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇವನೊಬ್ಬ ರಾಜಪುತ್ರನಾದರೆ ಪಟ್ಟ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಬೇಕಿತ್ತು. ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮಕ್ಕಳಾಗದಿದ್ದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ತರುವವನು ವಿನಾಯಕನೇ. ಅವನನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸಿ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನೇ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ವಿಘ್ನಗಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ!

ಅಚ್ಚರಿ ಎಂದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ವಿನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಗಣಮುಖದ ಗಣಪತಿ ಮಾತ್ರ ಆರಾಧನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಮುಂದುವರಿದದ್ದು ಹೇಗೆ? ದೈವಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿಲಾಯಿತೆ? ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರರು ಪಂಚಾಯತನ ಪದ್ಧತಿ ತಂದದ್ದು ಇದೇ ರೀತಿ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ದೈವವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿ ಅದು ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ, ಅಂಬಿಕೆ, ಗಣಪತಿ, ಸೂರ್ಯ – ಇವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ! ಶಿವ,ರುದ್ರ,ಪಶುಪತಿ ಮೊದಲಾದ ದೈವಗಳು ಒಂದೇ ಈಶ್ವರನ ಅಡಿಗೆ ಬಂದಂತೆ! ಗಣಪತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅಷ್ಟೂ  ವಿನಾಯಕರನ್ನು ನೆನೆದಂತೆ.

ವಿನಾಯಕ ವಿಘ್ನಗಳ ರಾಜ. ಅವನ ಜೋಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿಗಳ ಜೊತೆ ವಿಘ್ನಗಳೂ ಪೊಟ್ಟಣ ಕಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಅವನ ಪೂಜೆಗೆ ಮೊದಲು ವಿಘ್ನಕರ್ತೃ (ಕಾರಕ) ನಂತರ ವಿಘ್ನಹರ್ತೃ(ನಿವಾರಕ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಕಾದಾಡಿದ್ದಾರಂತೆ!

ಪಾರ್ವತಿ ಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಶಿವನನ್ನು ತಡೆದ ವಿನಾಯಕ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು  ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣದ ಕತೆ.  ವರಹಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಸುಂದರಾಂಗನಾದ ವಿನಾಯಕನನ್ನು ನೋಡಿ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಡೊಳ್ಳು ಹೊಟ್ಟೆ, ಆನೆ ತಲೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಶಪಿಸಿದ ಕತೆ ಇದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಶನಿಯೋರ್ವನ ಕಣ್ಣೋಟದಿಂದ ಶಿಶು ಗಣೇಶನ ತಲೆ ಉದುರಿದ ಕತೆಯೂ ಇದೆ. ಇನ್ನು ಜನಪದರಲ್ಲಿ ಅವನು ದನದ ಸೆಗಣಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ. ಗಣಪತಿಯ ಆನೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಕಥೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿಯಿಂದ ತಲೆ ಜೋಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲ!

(ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಲೇಖಕರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.)

ಚರಣ್ ಐವರ್ನಾಡು
ಲೇಖಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ

ಕರುನಾಡು, ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಅವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು 10 ತಿಂಗಳುಗಳೆ ಆಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಪು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪುನೀತ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಬಾರಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಅವರ ನೆನಪಲಿ ‘ ಪುನೀತ್ ಚತುರ್ಥಿ’ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಿಂದ ಈ ಸುದ್ದಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಆಗಿದೆ. ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪುನೀತ್ ಜೊತೆ ಗಣೇಶನ ಫೋಟೋವನ್ನು ಹಾಕಿ, ‘ಪುನೀತ್_ಚತುರ್ಥಿ’ ಎಂದು ಹ್ಯಾಶ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಬಳಸಿ ಪುನೀತ್ ಅವರ ನೆನಪಲ್ಲಿ ಗಣೇಶಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಮೂಲಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಇತರರು ಕೂಡ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ವಿಷಯ ವೈರಲ್ ಆಗಿದ್ದೆ ತಡ, ಸಾವಿರಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಗೌರಿಪುತ್ರ ಗಣೇಶನ ಜೊತೆ ಅಪ್ಪು ಫೋಟೋ ಹಾಕಿ, ‘ಪುನೀತ್_ಚತುರ್ಥಿ’ ಎಂದು ಹ್ಯಾಶ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಎಂದು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ʼಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರು ಗಣೇಶನ ಜೊತೆ ಅಪ್ಪು ಸರ್‌ ನೋಡಲು ಖುಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನೆ ಮನಗಳಲ್ಲೂ ಅಪ್ಪು ಸರ್‌ ಅಮರ. ಈ ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಪುನೀತ್‌ ಸರ್‌ ಗೆ ಅರ್ಪಿಸೋಣ. ಎಂದು #ಪುನೀತ್‌_ಚತುರ್ಥಿ #puneeth_chaturthi ಎಂಬ ಹ್ಯಾಶ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಬಳಸಿ ಕನ್ನಡ ಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ ರೂಪೇಶ್‌ ರಾಜಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ʼದೈವ ಲೀಲೆಯೋ ಕಾಣೆ, ಕರ್ಮ ಜಾಲವೋ ಕಾಣೆ, ಅಪ್ಪುವಿನಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯನು ಈ ಜಗದಲಿ ಕಾಣೆʼ ಎಂದು ನಿತಿನ್‌ ಅಪ್ಪು ಕೂಡ #ಪುನೀತ್‌_ಚತುರ್ಥಿ ಹ್ಯಾಶ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಬಳಸಿ ಟ್ವೀಟ್‌ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆಗಸ್ಟ್‌ 31 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೋವಿಡ್‌-19 ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಘೋಷಿಸಿತು. ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಕೋವಿಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಎತ್ತರವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಅಡಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಎತ್ತರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.

ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷದಂತೆ ಈ ವರ್ಷವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಪರಿಸರದ ಹಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ  ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.