ಸಂಗಮ ರಾಜವಂಶದ I ನೇ ದೇವರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳ ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI) ಯೊಂದಿಗೆ ಫಾಲ್ಕನ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮಂಗಳವಾರ ಇಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿತು.

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ನಾಗರೀ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಈ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು ರಾಜ ದೇವರಾಯ I ರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಲಾಂಛನವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರಾಹ ಬದಲಿಗೆ ವಾಮನನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮುದ್ರೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು ಶಕ 1328 (ನಾಗ-ಚಕ್ಷು-ಗುಣ ಶಶಿ), ವ್ಯಾಯ, ಕಾರ್ತಿಕ ಬಾ. ದಶಮಿ (10), ಶುಕ್ರವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 5, 1406 CE ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಇದು ಸಂಗಮ ರಾಜವಂಶದ ವಿವರವಾದ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಅವರು ಚಂದ್ರ, ಯದು ಮತ್ತು ಸಂಗಮ ಅವರ ಐದು ಪುತ್ರರಾದ ಹರಿಹರ, ಕಂಪ, ಬುಕ್ಕ, ಮಾರಪ ಮತ್ತು ಮುದ್ದಪ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ASI ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ (ಎಪಿಗ್ರಫಿ) ಕೆ.ಎಂ. ರೆಡ್ಡಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಅವರು ಇದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ, “ಈ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ, ನೇರವಾಗಿ ರಾಜರಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟವು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಫಲಕಗಳು ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ದತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವರಾಯ I ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ದಿ ಹಿಂದೂ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಎಎಸ್‌ಐನ ಉಪ ಅಧೀಕ್ಷಕ ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಸ್ಟ್ ಎಸ್. ನಾಗರಾಜಪ್ಪ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಹರಿಹರನ ಮಗನಾದ ರಾಜ ದೇವರಾಯ I ತನ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುಡಿಪಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು – ರಾಜೇಂದ್ರಮಡ ಮತ್ತು ಉದಯಪಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಕುಗ್ರಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ – ನೀಡಿದ್ದನೆಂದು ಫಲಕಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.

ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದೇವರಾಯಪುರ-ಅಗ್ರಹಾರ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಾರಂಗತರಾದ ವಿವಿಧ ಗೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಗಳ ಹಲವಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಡುವೆ 61 ಹಂಚಿಕೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದೀಯರಿಗೆ 26.5 ಷೇರುಗಳು, ಯಜುರ್ವೇದರಿಗೆ 29.5 ಷೇರುಗಳು, ಶುಕ್ಲ-ಯಜುರ್ವೇದಿಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರಿಗೆ ದೇವಭಾಗವಾಗಿ ಎರಡು ಷೇರುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮುಳಬಾಗಿಲು ರಾಜ್ಯ, ಹೊಡೆನಾಡ-ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಅನುದಾನದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಫಾಲ್ಕನ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಕೀರ್ತಿ ಎಂ.ಪಾರೇಖ್, “ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಬಂದು, ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳು ತನ್ನ ತಾತನದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಈ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಫಾಲ್ಕನ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಹಾರ್ದಿಕ್ ಪರೇಖ್ ಅವರು ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನಂತರ, ಅವರು ತಕ್ಷಣ ಎಎಸ್‌ಐಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು, ಅವರು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಮೈತ್ರಕ ರಾಜವಂಶದ (ಗುಜರಾತ್‌ನ ಜುನಾಗಢದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ) ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದಿಂದ (ಕರ್ನಾಟಕದ ತಲಕಾಡುನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ) ಇತರ ಎರಡು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ತಾಮ್ರದ ಹಲಗೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು.

ಕೆ.ಎಂ. ಅಂತಹ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ASI ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ರೆಡ್ಡಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು, “ASI ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಲಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.” ಯಾವುದೇ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಎಎಸ್‌ಐಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.

ದಶಕಗಳಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಅವಲಂಬನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಮಾನವರ ಈ ಪೂರ್ವಜರು ಯಾವಾಗ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಮಾನವ ವಿಕಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ನಿರಾಶಾದಾಯಕ. ನಿಯಮಿತ ಮಾಂಸ ಸೇವನೆಯು ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೋರಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಗಳಿಗಿಂತ ಇದನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭ. ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಸತ್ವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಕುಲವಾದ ಹೋಮೋ , ಇಪ್ಪತ್ತು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ , ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ತುಂಡು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿದ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ . ಕಸಾಯಿಖಾನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಾವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

ಆದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಮಾಂಸ ಸೇವನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಯಾವ ಜಾತಿಯು ಆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಈಗ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಹಲ್ಲಿನ ದಂತಕವಚದಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಹಲವಾರು ಇತರ ಸಹ-ಲೇಖಕರೊಂದಿಗಿನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ , ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸ್ಟರ್ಕ್‌ಫಾಂಟೈನ್ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಹೋಮಿನಿನ್ ಕುಲದ ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥೆಕಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ದಂತಕವಚದಲ್ಲಿರುವ ಸಾರಜನಕ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ನಾವು ಅಳೆಯಲಾಗಿದೆ . ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಾನವ ಪೂರ್ವಜ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಒಂದೇ ಅಂಶದ ಪರಮಾಣುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವು ಒಂದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾರ ಅಥವಾ ಹಗುರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಾರಜನಕವು ಎರಡು ಸ್ಥಿರ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಸಾರಜನಕ-14 (¹⁴N) ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕ-15 (¹⁵N). ಇವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಅನುಪಾತವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ನೀವು ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವಾಗ ಸಾರಜನಕ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ¹⁴N/¹⁵N ಅನುಪಾತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಈ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಪ್ರಾಚೀನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವರು ಸೇರಿದಂತೆ, ಉಳಿದ ಪ್ರಬೇಧಗಳ ಉಳಿವನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಐಸೊಟೋಪಿಕ್ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಹ ನಾವು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥೆಕಸ್‌ನ ಐಸೊಟೋಪಿಕ್ ಸೈನ್‌ ಕಡಿಮೆ – ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವಂತೆಯೇ ಇರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ.

ನಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಈ ಕೋತಿಯಂತಹ, ಸಣ್ಣ-ಮೆದುಳಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾಂಸ ಸೇವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಅವು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಿಯಾಂಡರ್ತಲ್‌ಗಳು ಮಾಡಿದಂತೆ ಅವು ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ .

ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆ!

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು (ಡಾ. ಲುಡೆಕೆ) ತಮ್ಮ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗೊಂಡ ಹಲ್ಲಿನ ದಂತಕವಚದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಅಳಿದುಳಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರದ ಸಸ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಭಾಗವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ದಂತಕವಚದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿರವಾದ ಇಂಗಾಲದ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ವಿಧಾನವು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸವನ್ನಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾತಿಯು ಸೊಂಪಾದ, ಎಲೆಗಳಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ, ಹುಲ್ಲಿನಂತಹ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಚರ್ಚಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಆ ಸಣ್ಣ, ಅತೃಪ್ತಿಕರ ವಾಕ್ಯವಿತ್ತು: “ಈ ಡೇಟಾಸೆಟ್ ಆಹಾರದ ಮಾಂಸದ ಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”

ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಹ-ಲೇಖಕರಾದ ಆಲ್ಫ್ರೆಡೋ ಮಾರ್ಟಿನೆಜ್-ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯಲ್ ಸಿಗ್ಮಾನ್, ತಮ್ಮ ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಹಲ್ಲಿನ ದಂತಕವಚದಂತ ಯಾವುದೇ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಮುದ್ರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಒಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಅದೇ ತಂತ್ರವು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದೇ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ದಿನಾಂಕ ಗುರುತು ನೀಡಬಹುದೇ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಲ್ಲಿನ ದಂತಕವಚದ ಮೇಲೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಪ್ರಯೋಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು . ಅಲ್ಲಿಂದ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಾಡು ಸಸ್ತನಿಗಳ ದಂತಕವಚಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಅವುಗಳ ತಿಳಿದಿರುವ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾದಾಗ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಾಧನವೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದುಬಂತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆ, ವಿಧಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸ್ಟರ್ಕ್‌ಫಾಂಟೈನ್ ಗುಹೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ-ಹೊಂದಿರುವ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಅಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಂತಕವಚವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ನಾವು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದೆವು. ಮೆಂಬರ್ 4 ರ ಈ ನಿಕ್ಷೇಪವು ಸುಮಾರು 3.4 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಲೇಟ್ ಪ್ಲಿಯೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ನಮಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ: ನಾವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಅಥವಾ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಐಸೊಟೋಪಿಕ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.

ನಂತರ, ಸುಮಾರು 34 ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ಟರ್ಕ್‌ಫಾಂಟೈನ್ ಗುಹೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ವಾಸಿಸಿ ಸತ್ತ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದವೋ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮೆನುವಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೆಂಬರ್ 4 ರಿಂದ ಏಳು ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥೆಕಸ್ ಮೋಲಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಈ ಆರಂಭಿಕ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳ ಸಾರಜನಕ ಐಸೊಟೋಪ್ ಅನುಪಾತಗಳನ್ನು ಅದೇ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಹುಲ್ಲೆಗಳು, ಮಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥೆಕಸ್‌ನ ಐಸೊಟೋಪಿಕ್ ಸೈನ್ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಂತೆಯೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಂಡು ಬಂತು.

ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು

ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಆರಂಭವಷ್ಟೇ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಈಗ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಇತರ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ತಾಣಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಮಾಂಸವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೋಮಿನಿನ್ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಬಂತು? ನಮ್ಮ ವಿಕಾಸದ ಮೂಲಕ ಯಾವ ಜಾತಿಯ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳು ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದವು? ನಡವಳಿಕೆಯು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮಿದುಳುಗಳ ಉದಯದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಂತಹ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಯಿತೇ? ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ವಿಕಸನೀಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು?

ಟೀನಾ ಲುಡೆಕ್ಕೆ ಅವರು ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ, ಹೋಮಿನಿನ್ ಮೀಟ್ ಕನ್ಸಂಪ್ಷನ್ (ಹೋಮೆಕೊ) ನ ಎಮ್ಮಿ ನೋಥರ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಮುಖಂಡೆ .

ಡೊಮಿನಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಾಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಟ್ವಾಟರ್‌ಸ್ರಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು.

ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಮೊದಲು ದಿ ಕಾನ್ವರ್ಸೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.

ಸುಮಾರು 10,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲದ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಬಟ್ಲಹಳ್ಳಿ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಸಿದ್ದನಮಲೆಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ದಾಖಲೀಕರಣ ಆಗದ 40 ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

“ಚಿಂತಾಮಣಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಆರು ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ 40 ಹೊಸ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು 97 ಬಗೆಯ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಕಲೆ, ಉಪಕರಣಗಳು, ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗದ ಬೂದಿ ದಿಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸ್ಲ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ನಾವು ಇಡೀ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದೇವೆ, ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಪವನ್ ಮೌರ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

“ನಾವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದ ಶಾಸನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೊಬ್ಬರು ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಉಗುಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ‘ಶಾಸನ’ದ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಸಿದ್ದರ ಗವಿ ಗುಹೆಗಳ ಬಳಿಯ ಬಂಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೂಳೆ ಗುಂಡು ಅಥವಾ ಲಂಜಾ ಬಂಡಾ (ವೇಶ್ಯೆಯ ಕಲ್ಲು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಾವು ಗೂಳಿಗಳು, ನವಿಲುಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕಾಡುಗಳನ್ನು, ಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಆಕೃತಿಗಳು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ” ಎಂದು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ವಿವರಿಸಿದರು.

ಹಳ್ಳಿಗರು ಉಗುಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದು ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲಾವಿದರು ಬಳಸಿದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಆಗಿತ್ತು.

“ಇವುಗಳು ನವಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನವು, ಕ್ರಿ.ಪೂ 10,000 ನಿಂದ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ 2000 BCE ವರೆಗಿನವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು 10,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ನಿಖರ ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಸಬಹುದು.” 120 ಅಡಿ ಸುತ್ತಳತೆ ಮತ್ತು 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬಂಡೆಯು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮೀಕ್ಷಾ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕ ಶಿವ ತಾರಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದ ರೆಡ್ಡಪ್ಪ ಮತ್ತು ರಾಘವೇಂದ್ರ ಇದ್ದರು. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 12,000 ಹಿಂದಿನದು) ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುವ ದೊಡ್ಡ ಭೂಗತ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಇದು 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಡಿಕೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ತುಣುಕುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದ ಈ ಸ್ವಾಮಿ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಂತವರು. ಸಮುದ್ರ ದಾಟಿ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ನಡೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಉಳಿದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದವರು. ಈಗ ಸಂಸ್ಕೃತವೇ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳ ತಾಯಿ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹರಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೂ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. 

ಸಂಸ್ಕೃತ ಒಂದು ಅಗಾದ ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆ ಇರುವ ಭಾಷೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವೈದಿಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳೂ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿವೆ. ಮಾಳವಿಕಾಗ್ನಿಮಿತ್ರಂ, ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲಂ, ವಿಕ್ರಮೋರ್ವಶೀಯಂ ಬರೆದ ಕಾಳಿದಾಸ, ಕಿರತಾರ್ಜುನೀಯ ಬರೆದ ಭಾರವಿ, ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತ ಬರೆದ ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಕವಿ – ನಾಟಕಕಾರ ಭವಭೂತಿ, ಕ್ರಿ.ಪೂ 7 ರಿಂದ 4 ನೇ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿ ಬರೆದ ಮಹಾವೈಯಾಕರಣಿ ಪಾಣಿನಿ…ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಇವರೆಲ್ಲರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ. 

ಬೌದ್ಧರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯನನ್ನು ತಲುಪಲು, ವರ್ಣಾಶ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾಕೃತವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ದೇವನಾಂಪಿಯ ಪಿಯದಸಿ ಅಸೋಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೌರ್ಯರೂ, ಶಾತವಾಹನರು ಪ್ರಾಕೃತದಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಆ ನಂತರ ಬಂದ ಕದಂಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹೇರಳವಾಗಿ ಊರುಗಳನ್ನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಕೊಡುತ್ತಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನೆಲೆಯೂರಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಸಿದರು. 

ಸಂಸ್ಕೃತದ ಬಗ್ಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂ, ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಲು ಬರುವ ನಂಗೆ ಆ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವಷ್ಟೇ ಗೌರವವವನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಗೌರವವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾಷೆಯೂ ಮೇಲಲ್ಲ, ಕೀಳಲ್ಲ. ಯಾವದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಸ್ವರ್ಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಲು ಕಲಿತರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಒಂದು ಸ್ವರ್ಗ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಂಪನ ಆದಿಪುರಾಣ, ರನ್ನನ ಗದಾಯುದ್ಧ ಮೊದಲಾದ ಕಾವ್ಯಗಳೂ, ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಹೇರಳವಾದ ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತುಳು ಪಾಡ್ದನ ಹಾಡುವ ಕನಿಷ್ಟ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯಾದರೂ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ತಮಿಳಕಂನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಅಗನಾನೂರು, ಪುರನಾನೂರು, ಕುರುತ್ತೊಕೈ, ಮಣಿಮೇಖಲೈ ಮೊದಲಾದ ಸಂಗಂ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದೆ, ತೋಳ್ಕಾಪ್ಪಿಯಂನಂತಹ ವ್ಯಾಕರಣವಿದೆ. ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಗೌರವ, ಆಸಕ್ತಿ ನನಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸ್ವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಬಂದವನು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರು ಸತ್ತರೆ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಸಂದಿಹೋಗಿರುವ ಹದಿನಾರು ಮಂದಿ ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದೇವೆಯೇ ಹೊರತು, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇಲ್ಲ.

ಇರುವುದು ಒಂದೇ ಸ್ವರ್ಗ, ಅದು ಕಾಸರಗೋಡಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಮೂಮತ್ತಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸ್ವರ್ಗವೆಂಬ ಊರು. ಅದೂ ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್‌ ಬಾಧೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ನರಕವಾಗಿದೆ! ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವವರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಮಾತನಾಡಲು ಬಂದರೆ ಸಾಕು. 

ಸಂಸ್ಕೃತ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳ ತಾಯಿಯೇ?

ಸಂಸ್ಕೃತ ಇಂಡೀ-ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹೇಗೋ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್‌, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಗಳೂ ಅದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂಸ್ಕೃತವೇ ಬೇರೆ, ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂಸ್ಕೃತವೇ ಬೇರೆ ಎಂಬಂತೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಋಗ್ವೇದದ ಭಾಷೆಯನ್ನು “ಋಗ್ವೇದಿಕ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತ” ಅಥವಾ “ಹಳೆಯ ಇಂಡಿಕ್‌ ಭಾಷೆ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಈ  ಋಗ್ವೇದಿಕ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೊದಲ ಶಾಸನ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಉತ್ತರ ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿ. 

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೂ ಆಗ ಮಾತನಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಗಳಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಸದ್ಯ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಕರಣವೆಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ ಐದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಣಿನಿ ಬರೆದ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿ. ವೇದಗಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗೂ ಬಳಸಲಾಯಿತು, ನಾಟಕ, ಕಾವ್ಯಗಳು ಬಂದವು. 

ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೆಲ್ಲನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನು ಹರಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನವೆಂದರೆ ಕದಂಬ ದೊರೆ ಕಾಕುಸ್ಥವರ್ಮನ ಐದನೇ ಶತಮಾನದ ತಾಳೆಗುಂದ ಸ್ಥಂಭ ಶಾಸನ. ಕದಂಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊರು, ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ದತ್ತಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇರಳ, ತುಳುನಾಡಿಗೆ ಇವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಐದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ದೊರೆ ರವಿವರ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊರನ್ನು ದತ್ತಿಕೊಟ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖ ಕೇರಳದ ನಿಲಂಬೂರು ತಾಮ್ರಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅಹಿಚ್ಛತ್ರಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕದಂಬ ದೊರೆ ಮಯೂರವರ್ಮ ಕರೆತಂದ ಎಂದು ಈಗಲೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇರಳೋತ್ಪತ್ತಿ, ಗ್ರಾಮಪದ್ಧತಿ, ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಖಂಡ ಕೂಡ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಿತು. 

ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದಿಂದ ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬೌದ್ಧರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಕದ್ರಿ ಮೊದಲಾದ ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರಗಳು (ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆಲೂಪ ದೊರೆ ಕುಂದವರ್ಮ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕದರಿಯ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಂಥ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದು ಕದರಿಕಾ ವಿಹಾರ) ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿ ಬದಲಾದವು. ಜನರನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರಾಕೃತ ಕೂಡ ವಿಫಲವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಿಂದ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳೂ ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮಾಡುವವರು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪದಗಳ ಎಟಿಮೊಲಾಜಿಕಲ್‌ ಮೂಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕನ್ನಡ-ತುಳುವಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶರ್ಕರದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದಲೇ ಬಂದಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳುವುದು? ಇದು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಸಕ್ಕರ ಅಥವಾ ಸುಕ್ಕರ ಎಂಬ ಪದದಿಂದಲೂ ಬಂದಿರಬಹುದು. ತುಳುವರು ಸತ್ತವರನ್ನು ಹೂಳುವ ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟ ನಂತರ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಮಾಧಿಗೆ “ದೂಪೆ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಬೌದ್ಧರು ಬುದ್ಧನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುವ “ಸ್ತೂಪ” ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ತುಳುವರು ಹೆಣ ಸುಡುವ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ರಾಶಿಗೆ “ಕಾಟ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಕೃತದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಟ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮೊದಲಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಬ್ರಾಹುಯಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮಾಲ್ಟೋ, ಕುರುಕ್‌, ಮಧ್ಯಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕೊಲಮಿ, ನೈಕಿ, ಪರ್ಜಿ, ಒಲ್ಲಾರಿ, ಗಡಬ, ಗೊಂಡ, ಮಂಡ, ಕುಯ್‌, ಪೆಂಗೋ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳು. 

ಹಿಂದಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಅವಧಿ, ಭೋಜ್‌ಪುರಿ, ಪ್ರಾಕೃತ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಗ್ರೀಕ್‌, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮೊದಲಾದವು‌ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಗಳು ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್‌ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. 

ಆಗಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಇಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಋಗ್ವೇದದ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೊದಲ ಶಾಸನ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಉತ್ತರ ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿ . ಇದು 1500 ಮತ್ತು 1350 BC ನಡುವೆ, ಅಪ್ಪರ್‌ ಯೂಫ್ರಟಿಸ್-ಟೈಗ್ರಿಸ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಮಿಟಾನಿ ಎಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಶಾಸನ. ಇವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಈಗಿನ ಸಿರಿಯಾ, ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮಿಟಾನಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾದ ಹುರಿಯನ್ ಎಂಬ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಿಟಾನಿ ರಾಜರು ತಮಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುರುಷ, ತುಸ್ರತ್ತಾ, ಸುವರ್ದತ, ಸುಬಂಧು, ಇಂದ್ರೊತ ಇತ್ಯಾದಿ. ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಕೂಡ  ಐಕ ಅಂದ್ರೆ ಏಕ, ತೇರಾ ಅಂದ್ರೆ ಮೂರು, ಸತ್ತಾ ಎಂದರೆ ಸಪ್ತ.  ಸಂಸ್ಕೃತಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಆರ್ಯನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟಿನಂತೆ ಇವರಲ್ಲೂ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಅಸುವಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 

ಕ್ರಿ.ಪೂ 1380 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವಾಗ ಮಿಟಾನಿ ರಾಜನೊಬ್ಬ ಇಂದ್ರ, ವರುಣ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ನಾಸತ್ಯರನ್ನು (ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳು) ದೈವಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ .ಇವರೆಲ್ಲಾ ಋಗ್ವೇದದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳು.

ಈ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಸಂಸ್ಕತ, ಗ್ರೀಕ್‌ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರೋಟೋ ಇಂಡೋ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ತೆಲುಗು, ಕೊರಗ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರೋಟೋ ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್‌ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು. 

ಈ “ಪ್ರೋಟೋ ಇಂಡೋ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ” ಮಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಕವಲನ್ನು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ “ಪ್ರೋಟೋ-ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್‌” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಸಂಸ್ಕೃತ, ಹಿಂದಿ ಮೊದಲಾದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳೂ, ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. 

ಜೆಪಿ ಮಲ್ಲೋರಿ ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಯೂ ಆಡಮ್ಸ್‌ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿರುವ “ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ” ಈ ಪ್ರೋಟೋ-ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್‌ ಭಾಷಿಕರು ಮೊದಲು ಉರಾಲ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಝಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 2000 ರ ಮೊದಲು ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಈ ಸ್ಟೆಪ್ಪಿ ಜನರು ಆಂಡ್ರೋನೊವೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯವರು.

ಇವರಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಒಂದು ಗುಂಪು  ಪ್ರೋಟೋ-ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನೆಲವಾದ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ತೊರೆದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಇವರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ನಡೆದು ಸಿರಿಯಾ ಸೇರಿದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆದು ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂತು.

The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze-Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World ಯಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಆಂಥೋನಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದ ಜನರ ಗುಂಪು ಬಹುಶಃ ಸಿರಿಯಾದ ಹುರಿಯನ್ ರಾಜರಿಂದ ಸಾರಥಿಗಳಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಈ ಸಾರಥಿಗಳು ಅವರದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅವರದೇ ಜನರಿಂದ ಋಗ್ವೇದ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಪಂಗಡಗಳೂ ಋಗ್ವೇದಿಕ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈ ಋಗ್ವೇದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ಸಿರಿಯಾಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ರಾಜರನ್ನು ಪತನ ಮಾಡಿ ಅವರ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಮಿಟಾನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಹುರಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೂ ರಾಜಮನೆತನದ ಹೆಸರುಗಳು, ರಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೂಲದೇವತೆಗಳಾದ ಇಂದ್ರ, ವರುಣ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ನಾಸತ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. 

ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದ ಗುಂಪು ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹರಡಲು ಸಶಕ್ತರಾದರು. ಅವರ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿತು. 

ಸುಮಾರು 1500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮನ್ನು ವಲಸೆ ಬಂದವರು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತುಳುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಅಹಿಚ್ಛತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕದಂಬರ ಅರಸ  ಮಯೂರವರ್ಮನೇ ಕರೆತಂದು ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ದೇಶವನ್ನು ಅರವತ್ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿ ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಕೇರಳ ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಕೇರಳೋತ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ವೃತ್ತಾಂತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಥನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳೋತ್ಪತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪೌರಾಣಿಕ ವೀರನಾದ ಪರಶುರಾಮನು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಅದರಲ್ಲಿ 32 ತುಳು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಕೇರಳದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದವು. ಅಯ್ಯಪುರಂ ಅಥವಾ ಅಹಿಚ್ಛತ್ರವು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. 

ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪರಶುರಾಮನ ನಂತರ ಮಯೂರವರ್ಮನ್  ತಮಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದವನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕದಂಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಐದನೇ ಶತಮಾನದ ಕದಂಬ ದೊರೆ ರವಿಮರ್ಮನ ನಿಲಂಬೂರಿನ ತಾಮ್ರಶಾಸನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಿರುವಾಗ ಪುತ್ತಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಿಂದುತ್ವ ಕಟ್ಟುವ ಸುಳ್ಳು ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಯಾವ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳ ತಾಯಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ? ತುಳುವಿನ ಮದಿಮೆ, ಹೆಣ್ಣು, ಗಂಡು, ಅಣ್ಣ, ಅಕ್ಕ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ ಏನು? ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳೂ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಬಳಸುವ ರಿಕ್ಷಾ ಎಂಬ ಪದ ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯ ಜಿನ್‌ರಿಕಿಶಾ (Jinrikisha) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಜಿನ್‌ ಅಂದ್ರೆ ಮನುಷ್ಯ, ರಿಕಿ ಅಂದ್ರೆ ಶಕ್ತಿ, ಶಾ ಅಂದ್ರೆ ಗಾಡಿ.

ಮಲಯಾಳಂ, ತುಳು, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳ ಅಡಕೆ, ಅರಕ್ಕವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಅರೇಕಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂನ ವೆತ್ತಲೈ, ವೆತ್ತಲೆ ಎಂಬ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷರು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಜುಗೀಸರು ಬೀಟೆಲ್‌ ಎಂದು ಬಳಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಿ ಅರ್ಸಿ, ತುಳುವಿನ ಅರಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ರೈಸ್‌ ಆಗಿದೆ. ನಾವು ಬಳಸುವ ತಾಂಬೂಲ ಎಂಬ ಪದವೇ ಫರ್ಷಿಯನ್‌ ಪದ. ಈ ರೀತಿ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳ ತಾಯಿ. ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳೂ ಅದರಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಎನ್ನುವುದು ಅಪ್ಪಟ ಸುಳ್ಳು. ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನ.

ಚರಣ್‌ ಐವರ್ನಾಡು, ಬೆಂಗಳೂರು

ಮಳೆ ಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂತ ಒಂದು ಕಾಡಿಗೆ ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್‌ ಹೋಗುವ ಮಜವೇ ಬೇರೆ. ನೀವು ಒಂದು ದಿನದ ಟ್ರಿಪ್‌ ಪ್ಲಾನ್‌ ಮಾಡೋದಾದ್ರೆ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಜಾಗ ಹೇಳ್ತೀನಿ.

ಅದೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸ್ವರ್ಗ – ಕವಲೇದುರ್ಗ!

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕವಲೇದುರ್ಗ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹಸುರು ಹೊದ್ದಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿ, ಮೋಡಗಳ ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ, ತಂಗಾಳಿ, ಮಂಜಿನಾಟ ಹಾಗೂ ಜಿಟಿ ಜಿಟಿ ಮಳೆ ….ಇವೆಲ್ಲಾ ಬೆರೆತು ಸ್ವರ್ಗ ಸದೃಶ ಅನುಭವವನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜವೈಭೋಗದಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕವಲೆದುರ್ಗ ಈಗ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಕೋಟೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆದಿರುವ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಇರುವ ರಾಜ, ರಾಣಿಯರ ಆರಮನೆಯ ದರ್ಬಾರು, ಈಜುಕೊಳ, ದೇವಾಲಯಗಳು ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಕೋಟೆಯ ಗರ್ಭದ ಒಳಗಿದೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುಟಗಳು!

ಕವಲೇದುರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕಾವಲು ದುರ್ಗ ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಮಲ್ಲವ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕವಲೇದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಭುವನಗಿರಿ ದುರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.

9 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕವಲೇದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೆಲುವರಂಗಪ್ಪರಿಂದ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕೋಟೆ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ತನಕ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆದಿದೆ. ಮಲ್ಲವರು ಮೊದಲು ಸಾಗರದ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಕೆಳದಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಇಕ್ಕೇರಿ, ಬಿದನೂರಿನಲ್ಲಿ (ನಗರ) ಕೋಟೆಕೊತ್ತಲ ನಿರ್ಮಿಸಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಕವಲೇದುರ್ಗದ ಗಿರಿಪ್ರದೇಶ ತೊಲೆತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮುಂಡಿಗೆತಮ್ಮ ಎಂಬ ಪಾಳೆಗಾರ ಸಹೋದರರ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಸಹೋದರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಮಲ್ಲವರು ಕವಲೇದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ಭುವನಗಿರಿ ದುರ್ಗ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಮಲ್ಲವ ವಂಶದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಾಜಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾಹಾರಾಜರ ಮಗನಾದ ರಾಜಾರಾಮನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದು ಇದೇ ಕವಲೇದುರ್ಗ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ.

ಕೆಳದಿಯ ಅರಸ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅರಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಅಗ್ರಹಾರವನ್ನಾಗಿಸಿದ. ಮತ್ತಿನ ಮಠ ಎಂಬ ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠದ ಶಾಖೆಯನ್ನೂ, ಒಂದು ಖಜಾನೆ, ಕಣಜ, ಆನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಗಜಶಾಲೆ, ಕುದುರೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಶ್ವಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕೊಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರವರೆಗೆ, ಏಳು ಬುರುಜುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. 1763 ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಏನಿದೆ ಈ ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ?

ಸುಮಾರು ಆರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮಳೆ ನೀರು ಆಧಾರಿತ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಬಳಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಮೂರು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆಯಾದ ಈ ಕವಲೇ ದುರ್ಗವನ್ನು ಬೃಹತ್‌ ಗಾತ್ರದ ಪೆಡಸುಕಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿದ್ದು,  ಅವುಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಒಂದು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಅರಮನೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ರಚನೆಗಳಿವೆ.

ದುರ್ಗದ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ ಶಿಖರೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.ಕೋಟೆ ಒಳಗಿರುವ ಅರಮನೆಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಡಿಪಾಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಉತ್ಖನನದಿಂದ, ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೊಠಡಿಗಳು,ವಿಶಾಲವಾದ ಕಂಬದ ಜಗುಲಿ, ಪೂಜಾಗೃಹ, ಅಡಿಗೆ ಕೋಣೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಐದು ಉರಿಕ ಅಂದರೆ ಒಲೆ, ಕಲ್ಲಿನ ವೇದಿಕೆಯಿರುವ ಸ್ನಾನದ ಕೋಣೆ,ಉತ್ತಮ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಒಳ ಪ್ರಾಂಗಣ ನಂತರ ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಕೊಳ – ಇವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅರಮನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಳನೋಟ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಯಾವಾಗ ಚಾರಣ ಮಾಡಬಹುದು?

ನೀವು ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಶೇಷಗಳ ನಡುವೆ ಇರಬೇಕು ಅಂತ ಇದ್ರೆ….ಕವಲೇದುರ್ಗ ಬೆಸ್ಟ್.‌ ನೀವು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕವಲೇದುರ್ಗ ಕೋಟೆಗೆ ಚಾರಣ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೂ ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಸಮಯ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಸೌಲಭ್ಯ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಅಥವಾ ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಬಹುದು. ಈ ಕೋಟೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8:30 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 5: 30 ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

ಹೇಗೆ ತಲುಪುವುದು?

ಕವಲೇದುರ್ಗದಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 51 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಮೊಗ್ಗ – ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ – ಉಳಿದ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬ್ / ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅಥವಾ ಕವಲೇದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 11 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕವಲೇದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೀವು ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಶಾಂತ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನೀವು ಚಾರಣ ಮಾಡಬಹುದು.

ಲೇಖನ – ಫೋಟೋಗ್ರಾಫಿ: ಚರಣ್‌ ಐವರ್ನಾಡು

ಈ ಜನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ 73 ವರ್ಷದ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಒಂದೊಂದು ಮಾತಿಗೂ ಜನರು ತೆರೆದ ಕಿವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಭಾಷಣದ ನಡುವೆ ಮುಷ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿ ಕೈ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದ ಅವರು “ಕರೋ ಯಾ ಮರೋ [ಸಾಧಿಸಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಸಾಯಿರಿ]” ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಿದರು.

ಈ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಂದು ಅವರು ನೀಡಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಘೋಷಣೆ ʼಬ್ರಿಟಿಷರೇ ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿʼ ಹೀಗೆ ಕೆಚ್ಚಿನಿಂದ ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಿದ್ದು ಮತ್ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ. ಅವರೇ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಅಥವಾ ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಕರಮ್ ಚಂದ್ ಗಾಂಧಿ.

ಗಾಂಧಿಯವರ ಈ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಮೈಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಚಾರವಾಯಿತು. ಆ ದಿನ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಪತನದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಿರೋಧಿ ಘೋಷಣೆಗಳು ಮೊಳಗತೊಡಗಿದವು. ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಘೋಷಣೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು. ಆ ದಿನದ ಸೂರ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಉದಯದ ಕನಸಿನೊಡನೆ ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದನು.

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯು ‘ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಜೈಲುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಬಂಧನದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗುವ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಆರಂಭವಾದ ದೊಡ್ಡ ಚಳವಳಿ ಎಂದರೆ ‘ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಚಳವಳಿ. ಈ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ದೇಶದ ಜೈಲುಗಳೆಲ್ಲ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು.

ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಥೆ..

ಜುಲೈ 14, 1942ರಂದು ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಜನರ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಅದಾದ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ, ಆಗಸ್ಟ್ 7ರಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಭೆ ಸೇರಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 8ರಂದು ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ʼಬ್ರಿಟಿಷರೇ ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿʼ ಎನ್ನುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂದು ಸಂಜೆ ಗೋವಾಲಿಯಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

 ಅಂದು ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ 10 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ನಡೆದ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಜನರು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಮೊದಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾದ್ ಅವರು ನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಓದಿದರು, ನಂತರ ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಸಭಿಕರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನೆಹರೂ ಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಈ ಮೂವರ ಭಾಷಣದ ನಂತರ ಗಾಂಧಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದರು. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಉಪನ್ಯಾಸ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಆ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಕೂಗಿದರು.

ಆಂಗ್ಲರಿಗೆ ನೀಡುವ ಕೊನೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಸಮಿತಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಗಾಂಧಿ ಹಲವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರು. “ಕ್ವಿಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾ” ಎನ್ನುವುದು ಜನರು ನೀಡಿದ ಹಲವು ಘೋಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.

ಮೊದಲಿಗೆ ಹಲವರು ʼಗೆಟ್‌ ಔಟ್‌ʼ ಎನ್ನುವ ಘೋಷಣೆಯ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಗಾಂಧಿ ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಘೋಷಣೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೆನ್ನುವುದು ಅವರ ಅನಿಸಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸರ್ದಾರ್‌ ಪಟೇಲ್‌ ಅವರು ʼರಿಟ್ರೀಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾʼ ಮತ್ತು ʼವಿತ್‌ ಡ್ರಾ ಇಂಡಿಯಾʼ ಎನ್ನುವ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವು ಅನುಮೋದನೆಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

ಆಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯ ಯೂಸುಫ್ ಮಹರ್ ಅಲಿಯವರು ‘ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎನ್ನುವ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದಾಗ, ಗಾಂಧಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಸೈಮನ್ ಕಮಿಷನ್ ರಚನೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಯೂಸುಫ್ ಮಹರ್ ಅಲಿ ‘ಸೈಮನ್ ಗೋ ಬ್ಯಾಕ್’ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಯೂಸುಫ್ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಯೂಸುಫ್ ಅವರು ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಬಂಧನಗಳ ಸರಮಾಲೆ…

ಈ ʼಕ್ವಿಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾʼ ಘೋಷಣೆ ಜನರಿಗೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಯಿತು. ಈ ಆಂದಲೋನಕ್ಕೆ ಜನಸಾಗರವೇ ಹರಿದು ಬಂದಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಈ ಅಂತಿಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಗಾಂಧಿಯವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಜನರಿಂದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಆಂದೋಲನದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಯಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಗೋವಾಲಿಯಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡಿದ ನಾಲ್ವರು ನಾಯಕರಾದ ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾದ್, ನೆಹರು, ಪಟೇಲ್ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಬಂಧನದ ಮರುದಿನ ಅವರನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.s

ಅಂದು ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಪುಣೆಯ ಅಗಾಖಾನ್ ಮಹಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂವರನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಜೈಲುಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವರು ಜೈಲಿಗೆ ಹೋದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಭೂಗತರಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.

ಈ ಸಮಯದ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

ಸೇಠ್ ಜೀ ವೇಷ ಧರಿಸಿದ ಸಾನೆ ಗುರೂಜಿ

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸದಾಶಿವ ಸಾನೆ (ಸಾನೆ ಗುರೂಜಿ) ಖಾಂಡೇಶ್‌ನ ಅಮ್ಮಲ್ನೇರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಮಾಜವಾದಿಗಳು ಭೂಗತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು.

ಈ ವೇಳೆ ಸಾನೆ ಗುರೂಜಿ ಅವರು ಸತಾರಾ ಮತ್ತು ಖಾಂಡೇಶ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಸಾನೆ ಗುರೂಜಿ ಭೂಗತರಾಗಿ ಅಡುಗೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು.

ಭೂಗತರಾದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ತಾವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೋಡ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಸಾಂತ್ವಾಡಿ, ಹಡಲ್ ಹೌಸ್, ಮೂಶಿಕ್ ಮಹಲ್ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ಸಾನೆ ಗುರೂಜಿ ಅವರು ಭೂಗತ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೋಗುವಾಗ ಬೇರೆ ವೇಷ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರಿಯಂತೆ ಶೇಟುಗಳ ವೇಷ ತೊಟ್ಟರೆ, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ರೈತನ ವೇಷದಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಜಯಪ್ರಕಾಶ್‌ ನಾರಾಯಣ್‌ ಅವರಿಗೆ ಊಟ ತಲುಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ವೈದ್ಯರ ವೇಷ ತೊಟ್ಟಿದ್ದರು.

18 ಏಪ್ರಿಲ್ 1943ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾನೆ ಗುರೂಜಿಯವರ ಭೂಗತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡವು. ಅಂದು ಪೊಲೀಸರು ಮೂಶಿಕ್ ಮಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಭಾವು ಲಿಮಯೆ ಮತ್ತು ಎನ್.ಜಿ.ಗೋರೆ ಸೇರಿದಂತೆ 14 ಮಂದಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ಯರವಾಡ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು.

ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಾನೆ ಗುರೂಜಿ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಯರವಾಡದಿಂದ ನಾಸಿಕ್‌ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.

ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಸಾನೆ ಗುರೂಜಿಯವರನ್ನು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು 46 ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಗಾಂವ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು.

ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ಲೆಕ್ಕಿಸದ ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿ

ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿಯವರು ‘ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೂ ಆಕೆಯ ಭೂಗತ ಚಲನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿವರು ತೋರಿದ ಧೈರ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದದ್ದು.

ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಸಮಾಜವಾದಿ ನಾಯಕರನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಜಯಪ್ರಕಾಶ ನಾರಾಯಣ್‌ ಅವರನ್ನು ಐಸ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಸಿ ಹಿಂಸಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಅಂದು ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಅರುಣ ಅಸಿಫ್‌ ಅಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲೂ ಯಾವುದೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಅವರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಯುವಕರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಅವರು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಭೂಗತವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅರುಣಾರ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಕಳವಳಗೊಂಡ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಭೇಟಿಗಾಗಿ ಕರೆದರು. ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಭೇಟಿಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅಂದು ಪಿ ಜಿ ಪ್ರಧಾನ್‌ ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆಗ ಪುಣೆಯ ಪಾರ್ಸಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹಿಂಭಾಗದ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಗುಡಿಸಲು ಕ್ಷಯರೋಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಬಂದೋಬಸ್ತ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅರುಣಾ ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅವಕಾಶವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.

ಆ ದಿನ ಅವರು ಓರ್ವ ಪಾರ್ಸಿ ಮಹಿಳೆಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಅವರಿಗೆ ಕಪಾಡಿಯ ಎನ್ನುವ ಕೋಡ್‌ ವರ್ಡ್‌ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಅರುಣಾರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಗಾಂಧಿಯವರು ಅರುಣಾರ ಬಳಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು “ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಗೌರವವಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭೇದವಿದೆ. ನಾನೊಬ್ಬಳು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಈ ನಡೆ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂದು ಆಕೆ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಗಾಂಧಿಯವರೆದುರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನುಡಿದಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ಹತಾಶ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಟ್ಟವರಿಗೆ 5,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬಹುಮಾನ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.

ಝಾನ್ಸಿಯ ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯ ನಂತರ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ದಿಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾ ಕೂಡಾ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಯೂಸುಫ್ ಮಹರ್ ಅಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮದುವೆಯಾದ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಜೈಲು ಸೇರಿದ ಯಶವಂತ್ ರಾವ್

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಯಶವಂತರಾವ್ ಚವಾಣ್ 1942ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಘೋಷಣೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಚಳವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದರು. ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮದುವೆಯಾದ ಎರಡು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು.

ಯಶವಂತ ರಾವ್‌ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ ವೇಣುತಾಯಿ ತಾನೊಬ್ಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅವರು ಜೂನ್‌ 2 1942ರಂದು ಮದುವೆಯಾದರು. ಮದುವೆಯ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತಾದರೂ ಅವರು ಅದರಿಂದ ಎದೆಗುಂದಲಿಲ್ಲ.

ಯಶವಂತ್ ರಾವ್ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಪತ್ನಿ ವೇಣುತಾಯಿಯನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳು. ಮದುವೆಯಾದ ಮೊದಲ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ತನ್ನಿಂದಾಗಿ ಹೆಂಡತಿ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಯಶವಂತ್ ರಾವ್ ಆಗಾಗ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವೇಣುತಾಯಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಿದರು.

ಗಾಂಧಿ ಆಪ್ತ ಮಹಾದೇವ ದೇಸಾಯಿ ನಿಧನ

ಮಹದೇವ್ ದೇಸಾಯಿ 1917ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಅಂದರೆ 25 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಾಂಧಿಯ ಒಡನಾಡಿಯಾಗಿ ನೆರಳಿನಂತೆ ಜೊತೆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಗಾಂಧಿಯವರಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಬರಹಗಾರ, ಅನುವಾದಕ, ಸಲಹೆಗಾರ, ಸಂವಹನಕಾರ…ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಬಹಳಷ್ಟು. ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಊಟ ಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಕೂಡಾ ಅವರೇ.

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಕುರಿತು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದಿರುವ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹಾ ಹೇಳುವಂತೆ, ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಮಹಾದೇವ ದೇಸಾಯಿಯವರು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಿಚಡಿಯೆಂದರೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ.

ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಪುಣೆಯ ಅಗಾಖಾನ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಹಾದೇವ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು 15 ಆಗಸ್ಟ್ 1942ರಂದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ 50 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಮಹದೇವ್ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಸಾವಿನಿಂದ ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಹದೇವ ದೇಸಾಯಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮಹದೇವ್ ದೇಸಾಯಿ ನಿಧನದ ನಂತರ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಡುವೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸೊಸೆ ಮನುವಿಗೆ ಹೇಳಿದರು, “ನನಗೆ ಮಹಾದೇವ ಬಹಳ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ”. 1942ರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ್ ಅವರ ಸಾವು ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಡಿತು.

ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕನಕಲತಾ, ಕಾಶಿಬಾಯಿ ಹನ್ವರ್

ರೋಹಿಣಿ ಗವಾಂಕರ್ ಅವರು ಸಾಧನಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ 1997ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ 16 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿ ಕನಕಲತಾ ಬರುವಾ ಎನ್ನುವ ಯುವತಿಯ ಶೌರ್ಯ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರು 1942ರಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದರು. ಧ್ವಜವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಯುವಕರೊಂದಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಹೊರಗೆ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಕನಕಲತಾ ಬರುವಾ ಆ ದಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಹೊರಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಆದರೆ ದ್ವಜಾರೋಹಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಪೊಲೀಸರು ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ಈ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕನಕಲತಾ ಬರುವಾ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು. “ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಡಿದ ಮೊದಲ ಯುವತಿ ಕನಕಲತಾ ಬರುವಾ” ಎಂದು ಗವಾಂಕರ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಆಂದೋಲನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಉಷಾ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಭೂಗತ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1942ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉಷಾ ಮೆಹ್ತಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಹಾಗೂ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಲನವಲನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅವರು ಪೊಲೀಸರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೆ ದೇಶದ್ರೋಹಿಯೊಬ್ಬ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಉಷಾ ಅವರನ್ನು ಅವರು ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿನಲ್ಲಿ ವಾರ್ತೆ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದರು.  

ಗವಾಂಕರ್ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಕಾಶಿಬಾಯಿ ಹನ್ವರ್. ನಾನಾ ಪಾಟೀಲ್ ರಚಿಸಿದ ಪರ್ಯಾಯ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರು ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ತೀವ್ರ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಕಾಶೀಬಾಯಿ ಹನ್ವರ್ ಎನ್ನುವ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಪೊಲೀಸರು ಆಕೆಯ ಬಾಯಿ ಬಿಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಿಂಸೆ ನೀಡುವಾಗ ಆಕೆಯ ಜನನಾಂಗಕ್ಕೆ ಖಾರದಪುಡಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಆಕೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾನಭಂಗವನ್ನು ಹಲ್ಲುಕಚ್ಚಿ ಅನುಭವಿಸಿದರೇ ಹೊರತು, ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಪೊಲೀಸರೆದು ಬಾಯಿ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

ಮೂಲ: BBC

ತುಳುನಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಹು ಸಮುದಾಯಗಳು ಕಟ್ಟಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೈವಗಳು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೊರಗ, ಮೇರ, ಮಾಯಿಲ, ಮಲೆಕುಡಿಯ, ಬಂಟ, ಬಿಲ್ಲವ, ಪಂಬದ, ಮೊಗವೀರ, ಮುಸಲ್ಮಾನರ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಮೊದಲಾದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ನೆಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ. ತುಳುನಾಡು ಬೌದ್ಧರ, ಜೈನರ, ಅಜೀವಕರ, ನಾಥರ, ಗಾಣಪತ್ಯರ, ಸೌರಮತದವರ, ಕಾಲಮುಖಾದಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಂಥಗಳ, ಮೊದಲಾದ ಮತ- ಪಂಥಗಳ ಆಡುಂಬಲವಾಗಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಬಹುರೂಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಿನ್ನ ನೆಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರಣ್‌ ಐವರ್ನಾಡು ʼತುಳುವ ಕಥನʼ ಸರಣಿ ಲೇಖನ ಬರೆಯಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮೊದಲ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ…..

“ಬಡಗು ಅಂಕೋಲೆಯಿಂದ, ತೆಂಕರಾಮೇಶ್ವರ, ಮೂಡಗಟ್ಟ ಪಡು ಸಮುದ್ರ” ನಡುವಿನ ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಹು ಸಮದಾಯಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತುಳು ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ತುಳುನಾಡು ಬಹುಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ನೆಲದ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಗುಣವಿರಿವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಗಳು “ಕೂಡಿಂಚಿ ಕಳೊಟ್ಟು ಮುತ್ತುಂಡು ಪನ್ಪಿ ಕಟ್ಟ್!” ಎಂದು ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಜನ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅದರರ್ಥ. ದೈವಗಳ ನೇಮ ನಡಾವಳಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಕುಟುಂಬದ ಓರ್ವ ಸದಸ್ಯನೋ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡನೋ ಭಾಗವಹಿಸದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ದೈವ ಅವರೆಲ್ಲಿ….? ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ಮಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೂರು ಜುಮಾದಿ ದೈವದ ದೈವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ಮೊಯಿದ್ದೀನ್‌ ಬಾವ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ದೈವ ಅವರಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಾರವನ್ನು ಹಾಕಿ ಪ್ರಸಾದ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಯುವಕರು ಆಕ್ಷೇಪ ಎತ್ತಿದಾಗ ದೈವಕ್ಕೆ ಕೋಪ ಬಂತು. ದೈವ ತನ್ನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿಯವರೂ ಸಮಾನರು ಎನ್ನುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆಯುಧ ಕಡ್ಸಲೆಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಊರಿ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾನಪದ ದೇವತೆಗಳಿಗಿರುವ ವಿಶೇಷವಾದ ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಗುಣ.

ತುಳುವ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕಟ್ಟಿದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಅದು ಬೆಳದು ಬಂದ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಯಾರು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ತುಳುನಾಡಿನ ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾವು ಸ್ಥಳನಾಮೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು. ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಡರು, ಕನ್ನರು, ಕೋಳಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಜನಾಂಗಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದವು. ಮುಂಡಾಜೆ, ಮುಂಡ್ಕೂರು, ಪೆರುಮುಂಡ ಮೊದಲಾದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಡ ಜನಾಂಗ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಕಂದ್ರಪ್ಪಾಡಿ, ಕನ್ಯಾಡಿ, ಕನ್ಯಾರು, ಕಣಿಯೂರು ಮೊದಲಾದ ಊರುಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಕನ್ನ ಎಂಬ ಜನಾಂಗ ಕಾರಣ. ಕೋಳಿ ಜನಾಂಗದವರು ಕೋಳ್ಯೂರು, ಕೊಲ್ಲೂರು, ಕೊಳ್ನಾಡು ಮೊದಲಾದ ಕಡೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಇಂದು ಈ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭಾರತದ ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೂ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾಲರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೋಳಿಗಳು, ಕನ್ನರ ಪಂಗಡದವರು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಂದು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳನಾಮೆಗಳು ಇಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಶಿವಾಜಿ ನಗರ, ವಿಜಯನಗರ….ಇಂತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಡುಮ ಧರ್ಮಸ್ಥಳವಾಯಿತು,ಪುರಾಲ್‌ ಅಥವಾ ಪೊಳಲಿ ಪುಳಿನಾಪುರವಾಗಿದೆ, ಬೆದ್ರ ಅಥವಾ ಮೂಡುಬಿದ್ರೆ ವೇಣುಪುರವಾಗಿದೆ, ಪೀಪಳ್ಳ ಅಶ್ವತ್ಥಪುರವಾಗಿದೆ, ಮಾಪ್ಳಡ್ಕ ಮಹಾಬಲಡ್ಕವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಥಳನಾಮೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ತುಳುನಾಡಿನ ಜನರ ಚರಿತ್ರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ.

ತುಳುನಾಡಿನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳ ಕುರಿತು ಗೋವಿಂದ ಪೈಯವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹರಿವಂಶದ ವಿಷ್ಣುಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬರುವ ʼಮುದ್ಗರʼ ಜನಾಂಗವೇ ತುಳುನಾಡಿನ ಮುಗೇರ ಜನಾಂಗ ಎಂದು ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೆಸ್ತರಾಗಿರುವ ಇವರು ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳೇ ಇಂದಿನ ಮೊಗ್ರ, ಕೊಲ್ಲಮೊಗ್ರ, ಮುಗೇರಡ್ಕ ಮೊದಲಾದವು. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ವರಹಮಿಹಿರನ ಬೃಹತ್ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಶಾಂತಿಕವು ತುಳುನಾಡೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ದೊರೆ ಮೂರನೇ ಗೋವಿಂದನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಳ್ವಖೇಡ, ಕ್ರಿ.ಶ ೬೦೨ರ ಮಹಾ ಕೂಟಸ್ತಂಭ ಲೇಖದಲ್ಲಿ ವೈಜಯಂತಿ (ಬನಾವಾಸಿ) ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಆಳುಕ- ಇವು ತುಳುನಾಡಿನ ಹೆಸರುಗಳೇ ಎಂದು ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ತುಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಭಿನ್ನ ಮೂಲಸಮುದಾಯಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಿದೆಯೋ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಕೂಡ ತುಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಕದ್ರಿಯ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಾಲಯ, ಉಡುಪಿಯ ಕಾಪು ಸಮೀಪದ ಮಾಲೂರಿನ ಬಾರ್ಯ ಮುಂತಾದವು ಒಂದು ಕಾಲದ ಬೌದ್ಧ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಬುದ್ದನ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ತುಳುವರು ಹೆಣವನ್ನು ಸುಟ್ಟ ನಂತರ ಕಟ್ಟುವ ʼದೂಪೆʼ ಕೂಡ ಬೌದ್ಧರ ಸ್ತೂಪದ ಕಲ್ಪನೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ್ರಾಯವಾಗಿದ್ದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ನಾಥ ಮೊದಲಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಂಥಗಳೂ, ವೈದಿಕ ಧರ್ಮವೂ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂತು.

ಕದ್ರಿಯ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಅದೊಂದು ಲಿಂಗಾರಾಧನೆಯ ಶೈವಕ್ಷೇತ್ರವಾದರೂ ಶಿವನಿಗೆ ಮಂಜುನಾಥ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿವಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕದಿರೆಯ ಮಂಜುನಾಥನೊಬ್ಬನೇ ಅಖಿಲಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಂಜುನಾಥನ ಲಿಂಗ. ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ದೇವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಕೊಂಡುಹೋದದ್ದು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯ ಇದೆ. ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಥ ಪೀಠ. ಕದ್ರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕ್ರಿ.ಶ ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ವಜ್ರಾಯಾನದ ನೆಲೆಗಳು ಸುಮಾರು ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಾಥಪಂಥದ ನೆಲೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾದವು.

ಪ್ರತೀ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಾಸಿಕ್‌ ನ ತ್ರಯಂಬಕೇಶ್ವರದಿಂದ ಹೊರಡುವ ನಾಥ ಪಂಥದ ಯೋಗಿಗಳ ಝುಂಡಿ ಯಾತ್ರೆ ಸುಮಾರು 1750 ಕಿ. ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿಯ ಕಾಲಭೈರವ ಯೋಗೇಶ್ವರ ಮಠಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕುಂಭಮೇಳದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವ ಈ ಯಾತ್ರೆ ತ್ರಯಂಬಕೇಶ್ವರದಿಂದ ಹೊರಟು ಕದ್ರಿ ತಲುಪುವ ತನಕ 93 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಕ್ಕಾಂ ಹೂಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಾಥ ಪೀಠಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಗುತ್ತಿ ಮಠಕ್ಕೆ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ಕದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕದ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿಟ್ಲದ ನಾಥ ಮಠದ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕದ್ರಿಯ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ರಾಜಾ ಅಥವಾ ಅರಸು (ಮಹಾರಾಜ್) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಇಡೀ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಶೈವ ಪಂಥದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಯೊಂದು ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಪನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಶಿವನಿಗೆ ಮಂಜುನಾಥನೆಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವನ್ನು ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಹೀಗೆ ರ‍್ಚಿಸುತ್ತರೆ. ಮಂಜುಶ್ರೀ ಅಥವಾ ಮಂಜುಘೋಷನೆಂಬ ಬೋಧಿಸತ್ವನಿಗೆ ಮಂಜುನಾಥ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದ್ದದ್ದು ಮಹಾಯನದ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ನೇಪಾಳದ ಬೌದ್ಧಕವಿ ಅಮೃತಾನಂದನ ಕಲ್ಯಾಣಪಂಚವಿಂಶತಿಕಾ ಸ್ತೋತ್ರದ ಸ್ರಗ್ಧರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ…….ಸ್ವಸ್ತೀಭೂತಾಬ್ಜಸಂಸ್ಥಂ ಸಕಲ ಜಿನವರಂ ಪ್ರಾಭಜನ್ ಮಂಜುನಾಥಃ……ಎಂದಿದೆ. ಮಂಜುನಾಥವೆಂಬುದು ಕದ್ರಿಯ ಗುರು ಮಚ್ಚೇಂದ್ರನಾಥನಿಂದಲೂ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಮಚ್ಚಿನಾಥವೇ ಮಂಜುನಾಥವಾಗಿರಹುದೆಂಬ ರ‍್ಚೆಯೂ ಇದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗೃಹದ ಹೊರ ಅಂತಃಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಲೋಕೇಶ್ವರನ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಇದನ್ನು ರ‍್ಚಕರು ತ್ರಿಲೋಕೇಶ್ವರನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಡಿಯಿಂದ ಮುಡಿಯವರೆಗೆ ೧೫೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಇರುವ ಈ ಪ್ರತಿಮೆ ಮೂರು ಮುಖಗಳನ್ನೂ ಆರು ಕೈಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮಣಿ, ಪದ್ಮಾದಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರಭಾವಳಿಯ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬುದ್ಧನಿದ್ದಾನೆ. ಕಣ್ಣುಗಳು ಬಹಳ ಹೊಳಪಿನವು. ಇದರ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಗ್ರಂಥಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂಬತ್ತು ಸಾಲುಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನವಿದೆ. ಮಂಗಳೂರನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಕುಂದರ‍್ಮಾ ಗುಣವಾನಾಳುಪೇಂದ್ರನು ಈ ಸುಮನೋಹರವಾದ ಕದರಿಕಾ ವಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಲೋಕೇಶ್ವರನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ.

ಲೋಕೇಶ್ವರಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮಕರೋತ್ಪ್ರಭುಃ
ಶ್ರೀಮತ್ ಕದರಿಕಾ ನಾಮ್ನಿ ವಿಹಾರೇ ಸುಮನೋಹರೇ…..

ಆಲೂಪ ಅರಸ ಕುಂದವರ್ಮ ಶೈವಮತದವನು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಇದೇ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ”ಪಾದಾರವಿಂದ ಭ್ರಮರೋ ಬಾಲಚಂದ್ರ ಶೀಖಾಮಣೇಃ” ಎಂಬುದು ಶಿವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿಯೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಹಾರ ಎಂಬುದು ಶೈವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರಲ್ಲ, ಅದು ಬೌದ್ಧಕೇಂದ್ರವೇ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರನನ್ನು ಲೋಕೇಶ್ವರನಾಥನೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಲೋಕೇಶ್ವರನ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವ ಸಂಬಂಧದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದ ಸರ್ಪ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರನ ಪ್ರತಿಮೆಯೇ.

ಅಂತಃ ಪೌಳಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರ‍್ವಾಭೀಮುಖವಾಗಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ ಮಂಜುಶ್ರೀ ಬೋಧಿಸತ್ವನ ಪ್ರತಿಮೆಯಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಯಿದೆ. ಮಂಜುಳ ಅಥವಾ ಮಂಜು ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮನೋಹರವೆಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ.

ಮಂಜುಶ್ರೀ ಮೂಲಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಸಮಾಜತಂತ್ರಗಳಂತಹ ಬೌದ್ಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜುಶ್ರೀಯ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಎಸ್ ಶ್ರೀಕಂಠ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯ ಮಾನ್-ಚು ಎಂಬುದೇ ಮಂಜುವಾಗಿದೆ ಎನ್ನತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಂಜುಘೋಷನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರೂ ಇದು ನಿಖರವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲ. ಬುದ್ಧನನ್ನು ವ್ಯಾಸನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಪೌಳಿಯ ಹೊರಗೆ ಆಯಕವನ್ನು ಹೋಲುವ ಶಿಲಾಸ್ಥಂಭವಿದೆ.ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಶೈವ ದೇಗುಲಗಲಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿಲ್ಲ. ಕದ್ರಿಯ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಂಡವರ ಗುಹೆಗಳು ಬೌದ್ಧ ಅವಶೇಷಗಳೇ. ಈ ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸತ್ವನ ಪಟ್ಟಿಕೆಯೊಂದು ದೊರೆತಿದೆ.(ಡಾ,ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ಟ:೧೯೭೫,೨೯೮) ಕದ್ರಿಯ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಬಾಗದ ಶಿವಲಿಂಗದ ಹಿಂದಿನ ಕಸದ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ರುಂಡವಿಲ್ಲದ ಬುದ್ಧನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ.

ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಕದರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತಾದರೂ ಕ್ರಿ.ಶ.೭-೮ರಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡಿನಿಂದ ತೀರ ಲುಪ್ತವಾಯಿತು. ಆದ ಕಾರಣ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದ ಲೋಕೇಶ್ವರನ ವಿಗ್ರಹವೂ ಶಾಸನದಲ್ಲಿರುವ ಕದಿರೆಯ ವಿಹಾರವು ಖಾಸಾ ಬೌದ್ಧ ಮತದಿಂದಲ್ಲ ಉತ್ತರಭಾರತ ಹಿಂದೂ ಪಂಥದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಅದು ಕದಿರೆ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಮಠಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೋಗಿಗಳೆಂಬ ಶೈವ ಧರ್ಮದ ನಾಥಪಂಥದವರು.(ಗೋವಿಂದ ಪೈ:೬೦೧) ಕದ್ರಿಯ ಮಂಜುನಾಥನ ಉಲ್ಲೇಖ ಮೊದಲಿಗೆ ಬರುವುದು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೨೭೭-೧೨೯೨ರ ಬಲ್ಲ ಮಹಾದೇವಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ. (ಡಾ.ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ಟ:೧೯೭೫,೨೯೫)

ಲೋಕೇಶ್ವರನು ಕದರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು ೧೨-೧೩ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ‍್ಣ ಶೈವಾಲಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿರಬೇಕು. ನಾಥಪಂಥವೂ ಬೌದ್ಧರ‍್ಮದ ಮಹಾಯಾನ ಶಾಖೆಯ ವಜ್ರಾಯಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಪಂಥ. ನಾಥಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ನಿಂದನೆಗಳಿದ್ದರೂ ಚೌರಾಸಿ ಬೌದ್ಧ ಸಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಗೋರಖರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಕೇರಳದ ಪರಿಮಳೆಯು ಇವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಇವಳಿಗೆ ಮಂಗಳಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಬೋಳಾರದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದೇವಿ ನೆಲೆಯಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಇದೊಂದು ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವ ಕರಿಕಲ್ಲೇ ಹೊರತು ಶಿಲ್ಪವಲ್ಲ. ಮಂಗಳಾದೇವಿಯನ್ನು ತಾರಾಭಗವತಿ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕದರಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕೇಶ್ವರನ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ತಾರಾದೇವಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹಗಳು ದೊರೆತಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಭಗವತಿ ಸಾನಿಧ್ಯಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪೊಳಲಿಯ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಗೆ ಹೊಳಲಭಟ್ಟಾರಕಿ ಎಂಬ ಬೌದ್ಧಮೂಲದ ಅಭಿದಾನವಿದೆ(ಸಾಲೆತ್ತೂರು:೧೯೩೬,೩೭೮&೩೮೧)

ಸನ್ನತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ತಾರಾಗುಡಿಯು ಈಗ ಚಂದ್ರಲಾಂಬಾ ಗುಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈಕೆಗೆ ಹಿಂಗುಳಾದೇವಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ತಾರಾ ಟಿಬೇಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಬೌದ್ಧದೇವತೆ. ಕಾಳಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸರಸ್ವತಿ ಕೂಡ ಮೂಲತಃ ಬೌದ್ಧದೇವತೆಗಳು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.(ಡಾ.ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ:೧೯೬೬,೧೩೬)

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದ ಹಿಂಗ್ಲಜಾ ಒಂದು ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಜ್ರಾಯಾನದ ಬೌದ್ಧ ನೆಲೆ. ಹಿಂಗ್ಲಜಾ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಪೀಠ. ಬಾರ್ಕೂರಿನಲ್ಲೂ ಹಿಂಗಳಾ ಗುಡಿಯಿದ್ದು ಅದು ಶೈವ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಬೋಳಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಂಗಳದೇವಿಯೂ ಹಿಂಗಳೆಯೇ ಇರಬೇಕು. ಈಕೆ ಗುರು ಗೋರಖನಾಥ ಮತ್ತು ಮಚ್ಚೇಂದ್ರನಾಥನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಕೇರಳದಿಂದ ಬಂದ ದೇವತೆ.

ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ…..

ಪರಾಮರ್ಶಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು

1. ಪ್ರೊ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ತೆಲಗಾವಿ 2004, ಮೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾತವಾಹನ ಯುಗ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ
2. ಡಾ. ತಾಳ್ತಾಜೆ ವಸಂತಕುಮಾರ2015, ಬೌದ್ಧಾಯನ, ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು
3. ಡಾ. ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ 1966, ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ, ಮೈಸೂರು
4. ಡಾ. ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ 1970, ಸಂಶೋಧನ ತರಂಗ, ಬೆಂಗಳೂರು
5. ಡಾ. ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ 1963, ತುಳುನಾಡು, ಉಡುಪಿ
6. ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ, ಕೊರಗರು ಸಮಕಾಲೀನ ಸ್ಪಂದನ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ
7. ರಮೇಶ್ ಕೆ ವಿ 1969, ತುಳುನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಮೈಸೂರು
8. ಧರ್ಮಾನಂದ ಕೋಸಂಬಿ 1998, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆ (ಕನ್ನಡ:ಎಚ್.ಎಸ್.ಶ್ರೀಮತಿ), ಬೆಳ್ಳಿಚುಕ್ಕಿ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು
9. ಗಣಪತಿ ರಾವ್ ಐಗಳ್ 1923, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ, ಮಂಗಳೂರು
10. 10 ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ 2011, ಮಹಮಂಡಲೇಶ್ವರಿ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕರಾವಳಿ ರಾಣಿಯರು, ಸ್ವಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು
11. ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಪುಟ: ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಉಡುಪಿ
12. ಪೊಲಿ: ಪ್ರ.ಸಂ. ಶ್ರೀ ಎಂ ಮುಕುಂದ ಪ್ರಭು, ಪ್ರ. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ, ದ.ಕ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಂಗಳೂರು
13. ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ 1983, ಕೊರಗರು, ಬೆಂಗಳೂರು
    14 ತುಳುನಾಡಿನ ಶಾಸನಗಳು, ಸಂ. ಕೆ ವಿ ರಮೇಶ್ ಮತ್ತು ಶರ್ಮ ಎಂ ಜೆ
14. Dr. Paduru Gururaja Bhat 2014, Studies in Tuluva History and Culture, Dr. Paduru Gururaja Bhat Memorial Trust, Udupi
    16. B A Saletore 1936, History of Tuluva, Poona
    17. D N Jha 2015 (3rd edition), Ancient India: An Introductory Outline, Manohar publishers & Distributors, New Delhi
    18. Amara-kosha 1873, Luis Rice, Mysore Government Press, Bangalore
    19. Romila Thapar 1998, Ashoka and the Mauryas, Oxford University Press, USA
    20. Paduru Gururaja Bhat 1969, Antiquities of South Kanara

ಅವರು ಗೌರಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿ ನಾಳೆಗೆ (ಸೆ.೫) ಐದು ವರ್ಷಗಳು. ಆದರೆ ಗೌರಿ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ. ಸಂವೇದನಾಶೀಲರೆಲ್ಲರ ಮನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಧೈರ್ಯ, ಸಾಹಸ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಪರೋಪಕಾರ, ಸಮಾಜಪರ ಚಿಂತನೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆ, ನೊಂದವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕಾಳಜಿ, ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ, ತಾಯಿ ಮನಸು ಇತ್ಯಾದಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಮಾದರಿಯ ಆಕೆಯ ನೆನಪೇ ಒಂದು ಸ್ಫೂರ್ತಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಾರ್ಕಳ ಅವರು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡು ಹರಟಿದ ಗೌರಿಯನ್ನು ಪೀಪಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾದ ʼಗೌರಿ ನೆನಪಿಗಾಗಿʼ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

‘ಗೌರಿ, ನಿನ್ನೆಯ ನಿಮ್ಮ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ನೋಡಿದಿರಾ?’
ಇನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದೆ.
‘ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡೋದು ಕಡಿಮೆ. ಇರ್ಲಿ, ಏನಾಯಿತು?’
ಯಾವ ಉದ್ವೇಗವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು ಗೌರಿ.
‘ಅವನ್ಯಾವನೋ ಒಬ್ಬ, ನೀವು ಸತ್ರೆ ಪಟಾಕಿ ಹೊಡೆದು ಸಿಹಿ ಹಂಚಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸ್ತೀನಿ ಅಂತ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ, ನೋಡಿ’ ಅಂದೆ.
‘ಹೌದಾ?’ ಎಂದು ಗಹ ಗಹಿಸಿ ನಗುವ ಇಮೋಜಿ ಹಾಕಿದಳು.
ಮಾರನೇ ದಿನ ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಗೌರಿ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಆ ಯುವಕನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ‘ನೋಡು, ನಾನು ಸತ್ರೆ ನೀನು ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಿ ಸಿಹಿ ಹಂಚಿ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಿಸುತ್ತೇನೆ ಅಂದಿದ್ದಿ. ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಯಾವ ಸಿಟ್ಟೂ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ನನಗೆ ಮಗನಿದ್ದಂತೆ. ನೀನು ಒಳ್ಳೆಯವನು. ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ್ದಿ ಅಷ್ಟೇ. ಅಂದ ಹಾಗೆ, ನಾನು ಸತ್ತಾಗ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಲು, ಸಿಹಿ ಹಂಚಲು ನೀನು ಹಣಕ್ಕೇನು ಮಾಡುತ್ತಿ? ನಿನ್ನ ಕಿಸೆಯಿಂದ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದು ಬೇಡ. ನಿನ್ನ ವಿಳಾಸ ತಿಳಿಸು. ನಾನೇ ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಹಣ ಕಳಿಸುತ್ತೇನೆ, ಭಯಪಡಬೇಡ…’ ಎಂದು ಬರೆದಳು. ಅದಕ್ಕೆ ಗೌರಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾ ರೀತಿಯ ಕಮೆಂಟ್ ಬರೆದು, ಆ ಯುವಕನನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಅದು ಬೇರೆ ವಿಚಾರ. ಆದರೆ ಗೌರಿ ಅತನ ಬಗ್ಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯ, ನಿಂದನೆಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಬದಲಾಯಿಸುವ ವಿಶ್ವಾಸ

ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ನಾವು ಇನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದೆವು. ‘ನೀವು ಆತನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಅಷ್ಟು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಬರೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ತಾವು ಇಷ್ಟಪಡದವರ ಸಾವನ್ನು ಬಯಸುವ, ಸಾವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಹುಡುಗರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಬಿಡಬಾರದು’ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಗೌರಿ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಆಲೋಚನಾ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಯವಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುತ್ತ, ‘ಹಾಗಲ್ಲ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಇವರೆಲ್ಲ ಒಳ್ಳೆಯ ಹುಡುಗರು. ಸಹವಾಸ ದೋಷದಿಂದ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಅಷ್ಟೇ. ಅವರ ಮೇಲೆ ಮಾತಿನ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರೊಡನೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅವರು ಆ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಆಗಿ ಬಿದ್ದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರೊಡನೆ ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಮಾತನಾಡಬೇಕು. ಅವರಿಗೆ ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು. ಅವರನ್ನು ನಮ್ಮತ್ತ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನೋಡಿ ನನ್ನ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅನೇಕ ಹುಡುಗರು ಇದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಏನೇ ಬರೆಯಲಿ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನಿಂದನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಎಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ನನಗೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಬೇಸರವಾಗುವುದಿದೆ. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಬಿಡಿ, ಯಾಕೆ ನಿಮ್ಮ ಫ್ರೆಂಡ್ ಲಿಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಾ? ಎಂದು ಅನೇಕರು ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲಾರೆ. ಅವರು ಏನೇ ಹೇಳಲಿ ನಾನು ಅವರೊಡನೆ ಸಮಾಧಾನದಿಂದಲೇ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ. ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ಅವರು ಬದಲಾಗುವುದು ಖಂಡಿತ. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ಮತ್ತೆ ನಾವು ನಾವೇ ಮಾತಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆಗ ಅದು ಇಕೋ ಚೇಂಬರ್ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಯಾವ ಉಪಯೋಗವೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಗೌರಿ ಹೇಳಿದಳು.

ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ವಿಶ್ವಾಸ

ಇದು ಗೌರಿ. ಈ ಒಂದೇ ಒಂದು ಘಟನೆ ಆಕೆಯ ಇಡಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದು ಝಲಕ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಗೆ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ವಾಗ್ವಾದದಲ್ಲಿ, ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿರೋಧಗಳಿದ್ದವೇ ಹೊರತು, ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಆಕೆಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ, ಮಾವಿನಕಾಡು ಮೊದಲಾದ ಉಗ್ರ ಬಲಪಂಥೀಯರೊಡನೆಯೂ ಆಕೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವರಾದರೋ ಆಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೀನವಾಗಿ ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಕೆಣಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೌರಿ ಕೆಲವರನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಿದ್ದಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕೆಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕುಹಕದ ಮಾತು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಗೌರಿ ಎಂದೂ ಸಹನೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಸಭ್ಯತೆಯ ಗೆರೆ ದಾಟುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದಲೇ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಿರಂತರ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಂದನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ

ನಮ್ಮ ಹುಡುಗರು ಬಿಸಿ ರಕ್ತದ ಆವೇಶದ ಭರದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಂದನೆಗಿಳಿದರೆ ಆಕೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ‘ಅದನ್ನು ಮಾಡಕೂಡದು, ನಮ್ಮ ವಿರೋಧ ಏನಿದ್ದರೂ ಅದು ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ‘ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಳು. ಗೌರಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಾಗ ನಾವು ಅನೇಕರು ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಮಿಸೋಜಿನಿಸ್ಟಿಕ್, ಸೆಕ್ಸಿಸ್ಟ್ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಭಯಪಡುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಯಾಕ್ರೋ ಹಂಗಂತೀರಾ?…

ರಾಜ್ಯದ ನಾನಾ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಸು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಆಕೆ ಊರೂರು ಅಲೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದೆಡೆಗೆ, ಅಂದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಆಕೆ ಕೋರ್ಟ್ ನ ಮೊರೆ ಹೋಗಬಹುದಿತ್ತು. ನಾವು ಅನೇಕರು ಈ ಸಲಹೆಯನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆವು ಕೂಡಾ. ಆದರೆ ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ‘ಯಾಕ್ರೋ ಹಂಗಂತೀರಾ? ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾದರೂ ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಬರಬಹುದು, ನಿಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾತಾಡಿಸಬಹುದು ಅಲ್ವಾ?’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯ

ಗೌರಿಯ ಹೃದಯ, ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಸ್ವಚ್ಛವಿತ್ತು. ಆಕೆ ಎಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡವಳಲ್ಲ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡವಳಲ್ಲ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಹೋದವಳಲ್ಲ. ಯಾರ ಹಂಗಿನಲ್ಲೂ ಇದ್ದವಳಲ್ಲ. ಇದೇ ಅಕೆಗೆ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಒಂದು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಒಂದು ತೆರನ ಗಾಂಧಿಯ ಧೈರ್ಯ.

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ಕೇಸಿನ ಸಂಬಂಧ ಆಕೆ ಹಾಜರಾದಾಗ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಗಳ ಬಳಿಗೇ ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ದಿಟ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿಸಿದ್ದಳು. ಅವರಿಗೆ ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಈ ಧೈರ್ಯ ಮಾತ್ರ ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಬೆರಗು. ಈ ಧೈರ್ಯದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡಿ ನೇರವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಧೈರ್ಯವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಜೀವ ಭಯ ಆಕೆಯ ಪದಕೋಶದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ

ಆಕೆಯ ಇಂತಹ ದಿಟ್ಟತನದ ನಡೆಗಳಂತೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ದಿಗಿಲು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ನಮಗೆ ಆಕೆ ಎಂತಹ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಯೋಚಿಸಿದವಳಲ್ಲ. ಅಕೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸರಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಪ್ಲಾನ್ ನಡೆದಿತ್ತು. ಆ ಎಲ್ಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಕೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಂಗಳೂರು ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ತಲಪುತ್ತಿದ್ದ ಗೌರಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಕೆ ಎಸ್ ಆರ್ ಟಿ ಸಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ರಸ್ತೆ ಬಳಿ ನಿಂತು ನಮಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ, ‘ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೇಗೆ ಬರಬೇಕು?’ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಆಕೆಯ ಒಳ್ಳೆಯತನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದರೆ ಪುಟಗಟ್ಟಲೆ ಬರೆಯಬಹುದು, ಗಂಟೆ ಗಟ್ಟಲೆ ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ಧೈರ್ಯ, ಸಾಹಸ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಪರೋಪಕಾರ, ಸಮಾಜಪರ ಚಿಂತನೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆ, ನೊಂದವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಕಾಳಜಿ, ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾಯಿ ಮನಸು ಇತ್ಯಾದಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಗೌರಿ. ಆಕೆಯ ನೆನಪೇ ಒಂದು ಸ್ಫೂರ್ತಿ.

(ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಲೇಖಕರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.)

ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಾರ್ಕಳ
ಚಿಂತಕರು

ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜವು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಧ್ವಜವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಮತಧರ್ಮವನ್ನು ಮೀರಿದ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಪೌರತ್ವದ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇದೀಗ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಒಡೆದು ಆಳುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ ಮಂದಿಯಿಂದ ಪ್ರಬಲ ಸವಾಲು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿರುವ ಆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಂಕಣ ಬದ್ಧರಾಗಬೇಕಿದೆ

75 ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ದೇಶ ಸಂಭ್ರಮ, ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷವೆಂಬಂತೆ, ದೇಶದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಲು ಕರೆಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಈ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಹೇಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆ ಏನು, ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿಯಾದರೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉಚಿತವಲ್ಲವೇ? ಬನ್ನಿ…

ಧ್ವಜ ಸಮಿತಿ

ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜಕ್ಕೂ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೂ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜ ಯಾವುದಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯು 12 ಮಂದಿಯ ಒಂದು ಹಂಗಾಮಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಜೂನ್ 1947 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿತ್ತು. ಧ್ವಜ ಸಮಿತಿ (ಫ್ಲಾಗ್ ಕಮಿಟಿ) ಎನ್ನುವುದು ಆ ಸಮಿತಿಯ ಹೆಸರು. ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್. ಡಾ. ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಅಜಾದ್, ಫ್ರಾಂಕ್ ಆಂಟನಿ, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು, ಸಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ, ಕೆ ಎಂ ಮುನ್ಶಿ, ಕೆ ಎಂ ಪಣಿಕ್ಕರ್, ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ, ಹೀರಾಲಾಲ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಬಲದೇವ್ ಸಿಂಗ್, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಸಿನ್ಹಾ ಮತ್ತು ಎಸ್ ಎನ್ ಗುಪ್ತಾ ಇದರ ಸದಸ್ಯರು. ಚರಕಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಇರಿಸಿ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವನ್ನಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾವ ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು.

ತ್ರಿವರ್ಣ ಬಾವುಟವನ್ನು 1931 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತಾದರೂ, ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಾಚೆ ಸರಿದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯರ ಕೈಯ ಬಾವುಟವಾಯಿತು. ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತ ಈ ಬಾವುಟ’ ಎಂದು ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು. “ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಮಂದಿ ಬಲಿದಾನ ಗೈದರು! ಈ ಬಾವುಟವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿತು. ಆದರೂ ನಾವು ಈ ದೇಶದ ಜನರು ಅದನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡೆವು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದೆವು” ಎಂದರು ಎಚ್ ಕೆ ಖಾಂಡೇಕರ್.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದುದು ಈ ತ್ರಿವರ್ಣ ಬಾವುಟ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇತರ ಬಾವುಟಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೆಂಪು ಬಾವುಟ ಬಳಸಿದ್ದರು. ಅದು ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಕೂಡಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರ ವಿರುದ್ಧದ ತಮ್ಮ ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಾವುಟ ಬಳಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಬಾವುಟದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಮತೀಯವಾದಿ ಮಹತ್ವವಿಲ್ಲ

ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಈ ಬಾವುಟದಲ್ಲಿರುವ ಬಣ್ಣವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಚಾರ. ಇದೊಂದು ಧರ್ಮ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಬಾವುಟ. ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರು, “ಕೆಲವರು ಇದರ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ಮತೀಯವಾದಿ (ಕಮ್ಯುನಲ್) ಕೋನದಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಕೆಲ ಭಾಗ ಈ ಸಮುದಾಯವನ್ನು, ಇನ್ನು ಕೆಲ ಭಾಗ ಆ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೆಲ್ಲ ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾವುಟವನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ ಯಾವುದೇ ತೆರನ ಮತೀಯವಾದಿ ಆಲೋಚನೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಶಿಬನ್ ಲಾಲ್ ಸಕ್ಸೇನಾ, “ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮತೀಯವಾದಿ ಮಹತ್ವ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮತೀಯವಾದದ ಹುಚ್ಚುಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡವರು ಈ ಬಾವುಟವನ್ನು ಮತೀಯವಾದಿ ಬಾವುಟ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು” ಎಂದರು. ಇದರ ಮುಂದುವರಿದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಬಾವುಟದ ಬಣ್ಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಕೂಡಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಕೇಸರಿ ಎಂದರೆ ತ್ಯಾಗ, ಶಾಂತಿ, ಹಸಿರು ಎಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದು, ಬಿಳಿಯೆಂದರೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆ ಹೀಗೆ. ಸದರಿ ಬಾವುಟಕ್ಕೆ ಮತೀಯವಾದಿ ಬಣ್ಣ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರ ಸಹಮತದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಾವುಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು, “ ಸದಾ ಎಚ್ಚರಿರು, ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಸಿಖ್ಖರು, ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಹಿಂದೂಗಳೂ, ಬೌದ್ಧರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ಇರುವ ಮುಕ್ತ, ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ, ಸಭ್ಯ, ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮುಂದಡಿ ಇಡು, ಶ್ರಮಿಸು” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು.

ಬಾವುಟವು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ , ತುಳಿತ ಹಾಗೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕ

ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿನ ಮೂರನೇ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ತುಳಿತ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಿ. ಈ ಬಾವುಟವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತ ನೆಹರೂ ಅವರು, “ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ, ಹಸಿವು, ಉಡುಪಿನ ಕೊರತೆ, ಬದುಕಿನ ಅಗತ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೋರ್ವನಿಗೂ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಅವಕಾಶದ ಕೊರತೆ ಇರುವವರೆಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದರು. ಇತರ ಅನೇಕರ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಅಂಶ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.

ಜುಲೈ 22, 1947 ರಂದು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಾಗ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಉಲ್ಲೇಖಸಿಲಾಗಿತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ 75 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕವೂ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ತ್ರಿವರ್ಣ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸಲಾರದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಮನೆಯೇ ಇಲ್ಲದವರು, ಭೂರಹಿತರು, ಕನಿಷ್ಠ ಆದಾಯವಿರುವವರು. ಆಳುವವರ ತಪ್ಪು ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಅಬ್ಬರದಿಂದಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ವಿಪರೀತವಿದೆ. ಬಡವರು ಮತ್ತು ಧನಿಕರ ನಡುವಿನ ಕಂದಕ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಿಗ್ಗಿದೆ.

ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್

ಈ ನಡುವೆ, ಭಾರತ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯೆಂದರೆ ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ಸಂಘ. ಸಂಘದ ಮುಖವಾಣಿ ‘ಆರ್ಗನೈಸರ್’ 1947 ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯಿತು, “ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಿಂದೂಗಳು ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ,ಅದನ್ನು ತಮ್ಮದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಮೂರು ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಅಪಶಕುನದ್ದು. ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಾವುಟ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೆಟ್ಟ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರ”.

ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆ ನಡೆದ ಬೆನ್ನಿಗೇ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಅನೇಕ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಆ ಷರತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಷರತ್ತೆಂದರೆ ‘ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು’. 1949 ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಚ್ ವಿ ಆರ್ ಐಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಆಗಿನ ಆರ್ ಎಸ್ಎಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಂ ಎಸ್ ಗೋಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದರು, “ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ವಿಧೇಯವಾಗಿರಲು ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯಂತರ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜವನ್ನು ನಿಶ್ಶರ್ತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ”. ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಗೆ ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜವು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಧ್ವಜವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಮತಧರ್ಮವನ್ನು ಮೀರಿದ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಪೌರತ್ವದ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಬಾವುಟ ಹಾರಾಟ ಅಭಿಯಾನವು ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕಾ ಭಾಗದ ಜತೆ ಜತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಗಬೇಕು. ಪೀಠಿಕಾ ಭಾಗದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಲು ‘ವಿ ದ ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಅಂದರೆ, ‘ನಾವು ಭಾರತದ ಜನತೆ’ ಎನ್ನುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ‘ಹಿಂದೂಗಳಾದ ನಾವು, ಮುಸ್ಲಿಮರಾದ ನಾವು’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇದೀಗ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಒಡೆದು ಆಳುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ ಮಂದಿಯಿಂದ ಪ್ರಬಲ ಸವಾಲು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿರುವ ಆ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಂಕಣ ಬದ್ಧರಾಗಬೇಕಿದೆ.

(ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಲೇಖಕರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.)

ಗುಲಾಬಿ ಬಿಳಿಮಲೆ
ಮಂಗಳೂರು ಮೂಲದವರಾದ ಇವರು,
ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹಾಗು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.