2024 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹಿಂದಿನ ಯಾವುದೇ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

” Emboldened Offenders, Endangered Communities: Internet Shutdowns in 2024” ಎಂಬ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕ್ಸೆಸ್ ನೌ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ 85 ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಭಾರತವು 84 ಬಾರಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದ್ದು, ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. “2018 ರ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, [ಭಾರತ] ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬಂದ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ.”

16 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು 21, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ತಲಾ 12 ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.

84 ಬಂದ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 41 ಬಂದ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಮತ್ತು 23 ಬಂದ್‌ಗಳು ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಮಣಿಪುರವು ಮೇ 2023 ರಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾದ ಮೈತೈ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುಕಿ-ಜೋಮಿ-ಹ್ಮರ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 258 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 59,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ 21 ಬಾರಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ರಷ್ಯಾ (13), ಉಕ್ರೇನ್ (7), ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ (6) ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ (5) ದಾಖಲಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆಕ್ಸೆಸ್ ನೌ ತಿಳಿಸಿದೆ.

2024 ರಲ್ಲಿ 54 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 296 ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. “2023 ರಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ವಿನಾಶಕಾರಿ, ದಾಖಲೆಯ ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದ (283) ನಂತರ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ” ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

2022 ರಲ್ಲಿ (40) ಜನರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡ ದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಿಂದಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 35% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಏಳು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದವು.

“ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದು, 2024 ರಿಂದ 2025 ರವರೆಗೆ 47 ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ, 2024 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 35 ಸಕ್ರಿಯ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆದಿವೆ” ಎಂದು ಆಕ್ಸೆಸ್ ನೌ ಹೇಳಿದೆ.

ಎಂಟು ದೇಶಗಳು “ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ”ಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದವು, ಇದು ಒಟ್ಟು 13 ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

“21 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ, ಜನರನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಅವರವರೇ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು,” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಹೇಳಿದರು.

“ಈ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಿರಾಸಕ್ತಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ. ಮಣಿಪುರ ಭಾರತದ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಮರೆತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ!” ಎಂದು ಖರ್ಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತವಾದವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು ಎಂಬ ಕುಕಿ-ಜೋಮಿ-ಹ್ಮಾರ್ ಗುಂಪುಗಳ ಆರೋಪಗಳ ನಡುವೆ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಮೇ 2023 ರಿಂದ ಮೈತೈ ಮತ್ತು ಕುಕಿ-ಜೋಮಿ-ಹ್ಮಾರ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 258 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 59,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮನೆಮಠ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಆರೋಪಿಸಿ, “ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒತ್ತಡ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ,” ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಹೇಳಿದ ಅವರು, “ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಲು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು” ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸೋಮವಾರ ಮಣಿಪುರ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಘರ್ಷ ಪೀಡಿತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ರಮೇಶ್ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು.

“ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ರಾಜೀನಾಮೆ ತಡವಾಯಿತು. ಮಣಿಪುರದ ಜನರು ಈಗ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ಎಗೆ ಆಗಾಗ ಹಾರುವ ನಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಭೇಟಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ – ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅವರಿಗೆ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಒಲವು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ರಮೇಶ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

21 ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಕುಕಿ-ಜೋಮಿ-ಹ್ಮಾರ್ ಗುಂಪುಗಳು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಧೋರಣೆ ಮತ್ತು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ನೀತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 3 ರಂದು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.

ಕುಕಿ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ. “ಸಂಘರ್ಷ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಏಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು” ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಸಂಘಟನೆಯು ಆಡಿಯೋ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಕೋರಿದೆ.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ವಕೀಲ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್, ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಟ್ರುತ್‌ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಟೇಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದ ಧ್ವನಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರದ್ದೇ ಎಂದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು 93% ಖಚಿತತೆಯೊಂದಿಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭೂಷಣ್ ಹೇಳಿದರು.

ಕಾಂಗ್‌ಪೊಕ್ಪಿ ಎಸ್‌ಪಿ ಮನೋಜ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅವರ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಗಾಯಗಳ ಫೋಟೋವನ್ನು  ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ .

ಕುಕಿ-ಜೋ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪಡೆಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 31 ರಂದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದವು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ  45 ವರ್ಷದ ಹೆಶಿ ಮೇಟ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ದಿನ ಒಟ್ಟು 50 ಮಹಿಳೆಯರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 

ಕುಕಿ-ಜೋ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಕಾಂಗ್‌ಪೋಕ್ಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೈಬೋಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಅಥವಾ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸೈಬೋಲ್ ಗ್ರಾಮವು ಟ್ವಿಚಿನ್‌ನಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು ಎರಡು-ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ‘ಬಫರ್ ಝೋನ್’ ನೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಕುಕಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮೈಥೈ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಇಂಫಾಲ್ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಜನವರಿ 3 ರಂದು ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಏಳು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಎಸ್ಪಿ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಹೇಳಿರುವುದು ದಿ ವೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

“ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು CAPF ತೆಗೆದುಹಾಕಿ CRPF ತರುವ ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸದ ಕಾರಣ ನಮ್ಮ SP ಕಚೇರಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಲು ಬಂದರು, ಆದರೆ ಅವರು ವಿಫಲರಾದರು” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, CAPF ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡು CRPF ತರಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಕಾಂಗ್ಪೊಕ್ಪಿ ಎಸ್ಪಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. “ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ಇದು ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ – ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸೀಲ್ ಮಾಡಲು ಬಂದರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಪ್ರಭಾಕರ್ ಹೇಳಿದರು. 

ಡಿಸೆಂಬರ್ 31

ಕುಕಿ-ಜೋ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 31 ರಂದು,  “ಕುಕಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಅಚಲವಾದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯದೊಂದಿಗೆ, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತರು, ಸೈಬೋಲ್ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ತಡೆದರು.”

ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕುಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಪಡೆಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಅರಂಬೈ ತೆಂಗೋಲ್‌ನಂತಹ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಹೇಶಿ ಮೇಟ್ ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಎಂದು ಕುಕಿಸ್ ಹೇಳಿದರೆ, ಮಣಿಪುರ ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 31 ರಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, “ತಮ್ನಾಪೊಕ್ಪಿ ಬಳಿಯ ಉಯೋಕ್ಚಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇನೆ, ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್ ಮತ್ತು ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಜಂಟಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಬಲದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಗುಂಪನ್ನು ಚದುರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಗ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.”

ಕುಕಿ ಜನರ ಪ್ರಕಾರ ಗಾಯಗೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು, ಕಾಂಗ್ಪೊಕ್ಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೈಕುಲ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಸೈಕುಲ್ ಸೈಬೋಲ್ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ಪೋಕ್ಪಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 28 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 70,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೈಕುಲ್ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ವೈದ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲು, ನಾಲ್ವರು ಇದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮೈಥೈ ಸಮುದಾಯದವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಮೇ 2023 ರಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ನಂತರ ಅವರು ಸೈಕುಲ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು.

ಹೇಶಿ ಮೇಟ್ ಮಾತ್ರ ಗಾಯಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಗುವಾಹಟಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬವು ಗುವಾಹಟಿಯ ಶ್ರೀ ಶಂಕರದೇವ ನೇತ್ರಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಎಡಗಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದರು.

ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದ ಕುಕಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಯ (ಕೆಎಸ್‌ಒ) ನಾಯಕ ಪಾವೊಲೆಂಥಾಂಗ್ ಡೌಂಗೆಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಕುಟುಂಬದ ಬಳಿ ಹಣವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರವು ಹೇಶಿಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗಿರಿಜನರು ಅವರ ಆಪರೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ, ಬಹಳ ಅವಸರದ ನಡುವೆಯೇ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ಮಹಿಳೆ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದರು, ”ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಸೈಕುಲ್‌ನ ಕೆಎಸ್‌ಒ ವಿಭಾಗದ ಮುಖಂಡ ಗೌಪು ಮಾತನಾಡಿ, “ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಸಿಎಚ್‌ಸಿ ಸಾಯಿಕುಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವೈದ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಗಾಯಾಳುಗಳನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ತಜ್ಞ ಅಥವಾ ತೃತೀಯ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ

ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಂಗ್ಪೊಕ್ಪಿ ಮೂಲದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಐಕ್ಯತೆಯ ಸಮಿತಿ (COTU) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 2 ರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತಡೆಹಿಡಿದಿದೆ, ಇದು ಮೈಥೈಗಳ ತವರು ಇಂಫಾಲ್ ಕಣಿವೆಗೆ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಇದೀಗ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪುನಾರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. 

ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಮೇ 2023 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಕನಿಷ್ಠ 250 ಜನರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 11,000 ಜನರು ಊರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು, ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ಲೂಟಿ, ಕೊಲೆಯಂತಹ ಘೋರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ 192 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಿ ಹಿಂದೂ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ .

ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಎಸ್‌ಐಟಿಗಳು ನವೆಂಬರ್ 20 ರವರೆಗೆ 384 ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, 742 ಶಂಕಿತರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, 11,901 ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದವು.

ಇದುವರೆಗೆ 574 ಆರೋಪಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಎಸ್‌ಐಟಿಗಳು 13,464 ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ್ದ 501 ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, SITಗಳನ್ನು ಆರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ – ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಘೋರ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಗುಂಪು; ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪು; ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ಲೂಟಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳು.

42 ಎಸ್‌ಐಟಿಗಳು 126 ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು 2,888 ಲೂಟಿ, ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.

ಮೇ 2023 ರಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈಗಲೂ ಈ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ನೂರಾರು ಜನರ ಹತ್ಯೆಯಾಗಿದೆ, ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಜನರು ಮನೆಮಠ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿ ಹಲವು ಮುಖಂಡರ ಆಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷದ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಲಭೆಯಲ್ಲಿ 21 ವರ್ಷದ ಅಥೋಬಾ ಎನ್ನುವಾತ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆತನ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದವರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ.

ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ವಿಶೇಷ ಕಮಾಂಡೋಗಳು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ಜನರು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಥೋಬಾ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕುಕಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ಕೊಂದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ರಜೆ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಫಾಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಂಗಳವಾರದವರೆಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸೋಮವಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಮಣಿಪುರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಶಾ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, “ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಸಂಭವಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್) ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಸೇನಾ ಯೋಧ ಸೇರಿದಂತೆ ಕನಿಷ್ಠ 18 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದಿ ವೈರ್ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಹತ್ತು ಸಾವುಗಳು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳೊಂದರಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸಿವೆ.

ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್:

1. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಜೂನ್ 16 ರಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುವಂತೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು .
2. ಜೂನ್ 18 ರಂದು, ಇಂಫಾಲ್ ವೆಸ್ಟ್‌ನ ವಾಂಗೋಯ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮೈಜಾವೊ ಮಾಮಾಂಗ್ ಲೈಕೈಯಲ್ಲಿ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಯುವಕನನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದರು .
3. ನಾಗಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜೂನ್ 20 ರಂದು ಮಣಿಪುರದ ಕುಕಿ-ಜೋ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ .
4. “ಎರಡು-ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತಲುಪಲು ನಾವು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಜೂನ್ 21 ರಂದು ಹೇಳಿದರು.
5. ಕುಕಿ ಗುಂಪು ಜೂನ್ 24 ರಂದು ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.
6.  ಮಣಿಪುರ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಕೇಂದ್ರದ 100 ದಿನಗಳ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಜೂನ್ 28 ರಂದು ದಿ ಹಿಂದೂಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ  ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
7. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮಣಿಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 3 ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
8. ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರ ವೇದಿಕೆ (ಐಟಿಎಲ್‌ಎಫ್) ಜುಲೈ 13 ರಂದು ಗೃಹ ಸಚಿವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು , ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಮುಖಂಡರು ಅಂತಹ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
9. ಜುಲೈ 14 ರಂದು ಜಿರಿಬಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು .
10. ಜುಲೈ 15 ರಂದು ಕಂಗ್ಲೇಪಕ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ-ಪೀಪಲ್ಸ್ ವಾರ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾದ ನಾಗಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ನಂತರ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ  . 
11. ಜುಲೈ 20 ರಂದು ಕಂಗ್ಲೇಪಕ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಪ್ರಗತಿಪರ) ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ .
12. ಮಣಿಪುರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅಧಿವೇಶನ ಜುಲೈ 31 ರಂದು ಕುಕಿ ಶಾಸಕರಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
13. ಮಿಜೋರಾಂನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ( ಆಗಸ್ಟ್ 3 ) ಮಣಿಪುರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಗೃಹ ಸಚಿವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ( ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6 ) ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
14. ಆಗಸ್ಟ್ 9 ರಂದು ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಗ್ರಾಮ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಉಗ್ರಗಾಮಿ , ಎಲ್ಲಾ ಕುಕಿಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೊಂದರು.
15. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 10 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು , ಅಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್‌ನಂತಹ ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆಯು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಉನ್ನತ ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾರ್ತ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ ನಿಖರವಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮಂಗಳವಾರ ಷಾ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಜೊತೆಗೆ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಮೀತ್ ಶಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.

ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕುಕಿ ಮತ್ತು ಮೈಟೈ ಎರಡೂ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಂಗಳವಾರ ಹೇಳಿದರು.

ಹಾಗಿದ್ದೂ,  Coordinating Committee on Manipur Integrity, ITLF, ಕುಕಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಮೈತೇಯ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಾ ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ದಿ ವೈರ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 

ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜೂನ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು , ಇದರ ಗುರಿ ಮೈತೆಯಿ ಮತ್ತು ಕುಕಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು , ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರದ ಇತರ ಸಚಿವರು, ಸಂಸದರು, ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಖಂಡರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಗಡಿಗೆ ಬೇಲಿ ಹಾಕಿದ ಶಾ

ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು “ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು” ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ಚಲನೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು (ಎಫ್‌ಎಂಆರ್) ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.

ಎಫ್‌ಎಂಆರ್ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಶಾ ಮಂಗಳವಾರ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ : “ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, 100 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ಭಾರತ-ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಲಿ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಇದುವೇ [ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ] ಘಟನೆಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಮೂವತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಫೆನ್ಸಿಂಗ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಪೂರ್ಣ 1,500-ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಡಿಯನ್ನು ಬೇಲಿ ಹಾಕಲು ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.”

“ನಾವು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ CRPF ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇವೆ … ನುಸುಳುಕೋರರನ್ನು ತಡೆಯಲು, ನಾವು [FMR] ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶವು ವೀಸಾಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಇರುವಂತೆ ನಿಯಮವನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು ಶಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ

ಮಂಗಳವಾರ ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ  ಲೀಸ್ ಲೈನ್‌ಗಳು, ವಿಎಸ್‌ಎಟಿಗಳು, ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪಿಎನ್ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ . ನಂತರ, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕಣಿವೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನಿಷೇಧ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಬೆಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.

“ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕೆಲವು ಸಮಾಜ ವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ವೀಡಿಯೊ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕವಿದೆ. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ”ಎಂದು ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬೀದಿಗಿಳಿದರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಅನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಇಂಫಾಲ್ ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಪಿಟಿಐ ಪ್ರಕಾರ , ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮಣಿಪುರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಆಚಾರ್ಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂಯಮದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

“ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳ ಹಠಾತ್ ಉಲ್ಬಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಆಚಾರ್ಯ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ ಎಂದು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮುಖಂಡರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿ, ಕುಕಿ-ಜೋ ಸಮುದಾಯದ ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಇಂಫಾಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೈಥೆಯಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಥಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಕಾಂಗ್‌ಪೋಕ್ಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಜಿ ಹವಲ್ದಾರ್ ಲಿಮ್ಖೋಲೋಯ್ ಮೇಟ್ ಅವರು ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇಂಫಾಲ್ ಪಶ್ಚಿಮದ ಸೆಕ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಶವವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇವರು ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬರಲು ಲೀಮಾಖೋಂಗ್‌ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕುಕಿ-ಜೋ ಮತ್ತು ಮೈಥೆಯಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಬಫರ್ ವಲಯವನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಮೇಟ್‌ರವರ ಮರಣವು ಕುಕಿ-ಜೋಸ್ ಮತ್ತು ಮೈಥೆಯಿಗಳ ನಡುವಿನ ಬಿರುಕು ಇನ್ನೂ ಆಳವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.

ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಹತ್ಯೆಗೈದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಮೇಟ್ ಅವರ ಮಗ ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್‌ಪೊಕ್ಪಿಯ ಗಾಮ್ನೋಮ್ ಸಪರ್ಮಿನಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಝೀರೋ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮೂಲವೊಂದು ದಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಇಂಫಾಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಸೋಮವಾರ, ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಣಿಪುರದ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ರಾಜಭವನದ ಮುಂದೆ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಡ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮತ್ತು ಶಾಸಕರ ರಾಜೀನಾಮೆಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಗುಂಪನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಬಲಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದರು. ಮಣಿಪುರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.

ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಹದಗೆಡುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಕಾಂಗ್‌ಪೊಕ್ಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿ ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟಾರ್ಚ್-ಲೈಟ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ಅಶ್ರುವಾಯು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದರು.

“ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಹಾಗೂ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ತೀವ್ರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿ” ಎಂದು ಆ ಸಲಹಾ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಮೇರಿಕ ಮಾಡಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಣಿಪುರ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದೆ.

“ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ(ಪೂರ್ವ ಲಡಾಖ್ ಹಾಗೂ ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ಲೇಹ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ದಂಗೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ 10 ಕಿಮೀ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಡಿ” ಎಂದು ಅಮೆರಿಕ ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಲಹಾ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಎಂದೂ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

“ಅತ್ಯಾಚಾರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಪರಾಧಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದಂತಹ ಹಿಂಸಾಪೀಡಿತ ಅಪರಾಧಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು, ಸಾರಿಗೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಕಾರಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಪ್ರಯಾಣ ಸಲಹಾ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರಂತರ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿ ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದೆ ಅದು ಹೇಳಿದೆ. 

“ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರನ್ನು  ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ವಾಚ್‌ನ ಏಷ್ಯಾದ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಗಂಗೂಲಿ ಹೇಳಿದರು.

740 ಪುಟಗಳ ವಿಶ್ವ ವರದಿ 2024 ರ 34 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ವಾಚ್ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿದೇಶಿ ದೇಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ  ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಟೀಕಾಕಾರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನವ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಬಿಸಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. 2002 ರ ಗುಜರಾತ್‌ ಗಲಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ʼಇಂಡಿಯಾ: ದಿ ಮೋದಿ ಕ್ವೆಸ್ಚನ್‌ʼ ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತೀಕಾರವೆಂಬಂತೆ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ದೇಶದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರವು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ BBC ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ಎರಡು ಎಪಿಸೋಡ್‌ಗಳನ್ನೂ ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು.

ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಪೀಪಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾದ ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ ಗುಂಪನ್ನು ಸೇರಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ: ಪೀಪಲ್ ಮೀಡಿಯಾ

“ಜುಲೈ 31 ರಂದು, ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ನುಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರ (nuh violence) ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು. ಅದು ಹಲವಾರು ಪಕ್ಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ಹರಡಿತು. ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೂರಾರು ಮುಸ್ಲಿಂಮರ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಡವುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಸ್ಲೀಮರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ “ಜನಾಂಗೀಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ” ನಡೆಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

“ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ, ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮೈತೇಯಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಕುಕಿ ಝೋ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಭುಗಿಲೆದ್ದು 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ನೂರಾರು ಜನರು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ನಾಶವಾದವು ಮತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಣಿಪುರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ  ಬಿಜೆಪಿಯ ಎನ್ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಕುಕಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವಮಾನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿಭಜನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು. ಬಿರೇನ್ ಅವರು‌ ಕುಕಿಗಳು ಮಾದಕವಸ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಿಂದ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು, ”ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

“ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸರು ‘ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ತನಿಖೆಗೆ ವಿಶೇಷ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (United Nations)  ಹನ್ನೆರಡು ತಜ್ಞರು ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ (Manipur) ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು, ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಪೀಪಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾದ ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ ಗುಂಪನ್ನು ಸೇರಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್‌ ಮಾಡಿ: ಪೀಪಲ್ ಮೀಡಿಯಾ

ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಶಾಂತಿಯುತ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹತ್ಯೆಗಳು ವರ್ಷವಿಡೀ ಮುಂದುವರಿದವು ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದ ಬ್ರಿಜ್ ಭೂಷಣ್ ಸಿಂಗ್ (Brij Bhushan Singh) ಅವರು ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೂಡಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳನ್ನು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದ್ದರು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಿ: WORLD REPORT 2024 – Our Annual Review Of Human Rights Around The Globe

ಬುಧವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2.30 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೆಹ್ಕೆನ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ರಾಜ್ಯದ ಕುಕಿ-ಜೋ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರ ವೇದಿಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಮುಂಜಾನೆ, ಟುಯುಬಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಂತಿ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದವರಿಗೆ ಶ್ರದ್ದಾಂಜಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ನಲವತ್ತೊಂದು ಶವಗಳನ್ನು ಇಂಫಾಲ್‌ನಿಂದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಉಳಿದ 46 ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಚುರಾಚಂದ್‌ಪುರ ಸಿವಿಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಶವಾಗಾರದಿಂದ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರ ವೇದಿಕೆಯ ವಕ್ತಾರರು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ದಿ ಹಿಂದೂ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ದುಃಖತಪ್ತರು ಇಗಮ್ ಹಿಲೌ ಹಾಮ್ [ಇದು ನನ್ನ ಭೂಮಿ ಅಲ್ಲವೇ?] ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗನ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 15 ರಂದು, ಕಾಂಗ್ಪೊಕ್ಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮಾಧಿ ನಡೆಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕುಕಿ-ಜೋ ಸಮುದಾಯದ 19 ಸದಸ್ಯರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಮಣಿಪುರವು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಮೈತೇಯಿ ಮತ್ತು ಕುಕಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ನಲುಗಿಹೋಗಿತ್ತು. ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ 175 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 60,000 ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದರು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯು ನವೆಂಬರ್ 20 ರಂದು ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಶವಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ 94 ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ 88 ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೂ, ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮೃತದೇಹಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಂತೆ ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮೇಲೆ “ಒತ್ತಡ” ಹೇರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಎಲ್ಲರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ನಡೆಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.