ಈ ವರದಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮೇ 15 ರಂದು ಖರ್ಚು ಹಣಕಾಸು ಸಮಿತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

2020-2021 ರಿಂದ 2024-2025 ರವರೆಗಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮನರೇಗಾಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ 4.68 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಿಂತ 2029-2030 ರವರೆಗಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ವೆಚ್ಚವು ಸುಮಾರು 12% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

2025 ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯ ಯೋಜನೆಗೆ 86,000 ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು – 2024 -2025 ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮ. ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರವು ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, 2024 ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ 2024-25 ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 86,000 ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಳ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ, ಈ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ MGNREGS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಿ ವೈರ್ ಈ ಹಿಂದೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಬಯಸಿದವರಲ್ಲಿ 2.012 ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (ತಿಂಗಳ 18 ನೇ ತಾರೀಖಿನವರೆಗೆ) ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 2.037 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಕೋವಿಡ್-19 ನಂತರದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ವರ್ಷವಾದ 2020-21ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಗರಿಷ್ಠ 1,09,810 ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿತ್ತು ಎಂದು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ದಾಖಲೆಯ 7.55 ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು.

ಮುಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಚಕ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಿಸಲು ನಡೆಸುವ ಭಾಗವಾಗಿ EFC ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆ ಇದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಮನರೇಗಾ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ EFC ಅನುಮೋದನೆಯು “ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕತೆ” ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯದ ವೆಚ್ಚವು ಸಹ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿವೆ.

“ನಮ್ಮ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಚೀನಿಯರು ನಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸತ್ಯ. ಚೀನಾ ನಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಗಾಂಧಿಯವರು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಲಡಾಖ್‌ನ ವಾಸ್ತವ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ನಡುವಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು.

“ಜನರು ಯುದ್ಧಗಳು ಸೈನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಯುಧಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವೆಂದರೆ ಯುದ್ಧಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಚೀನಾ ನಮ್ಮ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠವಾದ, ದೊಡ್ಡದಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರು ಈ ದೇಶದೊಳಗೆ ಬರಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾ ದೇಶದೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ವೈಫಲ್ಯವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಕೆಳಮನೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಹೇಳಿದರು.

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ವಂದನಾ ನಿರ್ಣಯದ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಚೀನಾದ ಸೇನೆ “ಈ ದೇಶದೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿದೆ…” ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದರು.

“…ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಈ [ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ] ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚೀನೀಯರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಚಿಂತೆಯಾಗಿದೆ…. ನಾವು ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ನಾವು ಚೀನಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು, ಚೀನೀ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಆದರೆ ನಾವು ಚೀನಾದ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು, ಚೀನೀ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಜೂನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಲಡಾಖ್‌ನ ಗಾಲ್ವಾನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮುಖಾಮುಖಿ ನಡೆದಾಗ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 20 ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಈ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಲ್ವರು ಸೈನಿಕರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಚೀನಾ ಹೇಳಿದೆ.

ಇದರ ನಂತರ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಫಿರಂಗಿದಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದವು.

ಗಾಲ್ವಾನ್ ಘರ್ಷಣೆಯ ನಂತರ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತ ತಮ್ಮ ಗಡಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹಲವಾರು ಸುತ್ತಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದವು , ಇದು ಪೂರ್ವ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಲಿಟರಿಗಳ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಪೂರ್ವ ಲಡಾಖ್‌ನ ಡೆಮ್‌ಚೋಕ್ ಮತ್ತು ಡೆಪ್ಸಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಉಪೇಂದ್ರ ದ್ವಿವೇದಿ ಜನವರಿ 13 ರಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗಿನ ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಗಾಂಧಿಯವರು, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಗಳು ದೃಢವಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದರು ಹೇಳಿದರು. “ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಎಂದಿಗೂ ಊಹಿಸದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಾವು ಮಾಡಬಹುದು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಭಾರತವು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದರು. “ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇಂದಿನ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ ಭಾರತದ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ. ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರೂ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಹೇಳಿದರು.

ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೂ , ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಗಾಂಧಿ , 2014 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ 15.3% ರಷ್ಟಿದ್ದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಂದು 12.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿತು, ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೊರತೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.

“ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯವು ಚೀನಾದ ಹಿಂದೆ ಇದೆ ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾರು ಹೊಣೆ? 2004 ಮತ್ತು 2014 ರ ನಡುವೆ, ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ 25%, 25 ಪಟ್ಟು [sic] ವ್ಯಾಪಾರ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು” ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದ ಸಂಬಿತ್ ಪಾತ್ರಾ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಿಟಿಐ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಸುದ್ದಿಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಗ್ರೌಂಡ್‌ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಜನಾಕ್ರೋಶ ಇದೆ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಷಡ್ಯಂತ್ರವಿರುವಂತೆ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ… ಇದು ಮರಾಠಿ ‘ಮನೂಸ್’ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದೇಶವಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

“ನಾವು ಇದನ್ನು ಜನಾದೇಶವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಷಡ್ಯಂತ್ರ ನಡೆದಿದೆ” ಎಂದು ರಾವತ್ ಹೇಳಿದರು.

ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.

“ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸಕರು ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ? ಅವರ ದ್ರೋಹದಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ?” ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮಹಾಯುತಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ 288 ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 204 ರಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಟ್ರೆಂಡ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ 47 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಮಹಾ ವಿಕಾಸ್ ಅಘಾಡಿ (MVA) ಮುಗ್ಗರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಮಹಾಯುತಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ 149 ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿವಸೇನೆ 81 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಸಿಪಿ 59 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ.

ಎಂವಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 101 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು, ಶಿವಸೇನೆ (ಯುಬಿಟಿ) 95 ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಪಿ (ಎಸ್‌ಪಿ) 86 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ. (PTI)

“ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ನಾವು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿವೆ ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ನಮ್ಮಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಾವು ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವಿಎಂಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಗುಲಾಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಮಿರ್, “ಇದು ಆರಂಭ, ನಾವು ಕೇವಲ 2-3 ಸುತ್ತುಗಳ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ, ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 20 ಸುತ್ತುಗಳ ಎಣಿಕೆಯಿದೆ. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನಾವು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2-3 ಗಂಟೆ ವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮತಗಳ ಅಂತರವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ… ರಾಂಚಿಯ ನಂತರ, ನಾವು ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಧನ್‌ಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ, ಮತ್ತು ಬೊಕಾರೊದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ನಮಗೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 5-6 ಸ್ಥಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿವೆ ಎಂದು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ

55 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ (ಎನ್‌ಸಿಪಿ) 35, ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಹೆಚ್ಚು, 128 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ್ ಪಕ್ಷ (ಆರ್‌ವೈಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿ) ಮಹಾ ಯುತಿ ಮೈತ್ರಿಯ ಭಾಗವು ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಮಹಾ ವಿಕಾಸ್ ಅಘಾಡಿಯಲ್ಲಿ (ಎಂವಿಎ), ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ – ಶರದ್ವಂದ್ರ ಪವಾರ್ (ಎನ್‌ಸಿಪಿ-ಎಸ್‌ಪಿ) 13 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 20 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುಬಿಟಿ ಸೇನೆ 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಅಘಾಡಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ 2 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ, ಶಿವಸೇನೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಪಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಹಾಯುತಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಶಿವಸೇನೆ (ಯುಬಿಟಿ), ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಪಿ (ಎಸ್‌ಪಿ) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎಂವಿಎ ಮೈತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಠಿಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಂದು ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. (ANI)

ಸಂಜಯ್ ಸೇಠ್, ” ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ 81 ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 288 ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ 81 ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನು ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಂತರವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಲೆ – ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವೋಟ್ ಜಿಹಾದ್, ಯುವಕರ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಭಗ್ನಗೊಳಿಸುವುದು, 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಸುನಾಮಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಗಂಟೆಗೆ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ಗೂ ಬರಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಜೆಪಿ 44 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12 ಗಂಟೆಗೆ 50 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ದಾಟಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

“ತಮ್ಮ ಸೋಲಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಇವಿಎಂ ಅನ್ನು ದೂಷಿಸಲು ಅವರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ಬ್ಲಾಕ್ ತಮ್ಮ ಸೋಲಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಟ್ರೆಂಡ್ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ಶಾಸಕರ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಸಿಎಂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11.25 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 50 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ JMM ನೇತೃತ್ವದ ಮಹಾಘಟಬಂಧನ್ ಅರ್ಧದಾರಿಯ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮುಕ್ತಿ ಮೋರ್ಚಾ 29 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 13 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಜೆಡಿ 5 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ-ಲೆನಿನಿಸ್ಟ್) (ಲಿಬರೇಶನ್) – ಸಿಪಿಐ (ಎಂಎಲ್) (ಎಲ್) ಒಂದು ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಟ್ರೆಂಡ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಜೆಪಿ 28 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಎಜೆಎಸ್‌ಯು 1 ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಯು ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಜೆಪಿ (ಆರ್‌ವಿ) ಎರಡೂ ಒಂದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮೋರ್ಚಾ ( ಜೆಎಲ್‌ಕೆಎಂ) ಪಕ್ಷವು ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ ಜುಗ್ಗಲೈ ಮತ್ತು ಡುಮ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಪಂಕಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. 15 ರಾಜ್ಯಗಳ ಉಪಚುನಾವಣೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ 2024 ರ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಶನಿವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಎಣಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು . ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 288 ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ 81 ಸ್ಥಾನಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಎಣಿಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.

ಜಾರ್ಖಂಡ್ ನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಹಂತದ ಮತದಾನ ನವೆಂಬರ್ 13 ರಂದು ನಡೆದಿದ್ದು, 81 ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 43 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಪಿಐ (ಎಂಎಲ್) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜೆಎಂಎಂ ನೇತೃತ್ವದ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಮತ್ತು ಎಜೆಎಸ್‌ಯು, ಜೆಡಿ (ಯು) ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಜೆಪಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇದೆ. ಎಕ್ಸಿಟ್ ಪೋಲ್‌ಗಳು ಎನ್‌ಡಿಎ 42-47 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದೆಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದ್ದು, ಜೆಎಂಎಂ ನೇತೃತ್ವದ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ 25-30 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ದಿನದಂದು ಶೇಕಡಾ 68.45 ರಷ್ಟು ಮತದಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಶೇಕಡಾ 65 ರ ಮತದಾನವನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ. 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಎಂಎಂ 30, ಬಿಜೆಪಿ 25 ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 16 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಉಪಚುನಾವಣೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ 81 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಇಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. (ANI)

ನವೆಂಬರ್‌ 20 ರಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡ ಮಹಾರಾಷ್ಟ ಮತ್ತು ಝಾರ್ಖಂಡ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ  ಹಾಗೂ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳು ಬಿರುಸು ಮತ್ತು ಅಬ್ಬರದ ಕೋಮು ಧುವೀಕರಣದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ  ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ತಮ್ಮ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಉಚಿತ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಳು, ಉದ್ಯೋಗ, ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರೆ,  ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೋಮು ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಧಾರಿತ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿತು. 

ಬಿಜೆಪಿಯ “ಬಟೇಂಗೆ ತೊ ಕಟೇಂಗೆ” ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ʼಏಕ್‌ ಹೈ ತೋ ಸೇಫ್‌ ಹೈʼ ಎಂಬ  ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಹಿಂದುತ್ವದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು, ದಲಿತರು, ಹಿಂದುಳಿದವರು ಮತ್ತು ಮರಾಠ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಧ್ರುವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.

ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಎನ್‌ಡಿಎ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಕರು, ಸಂವಿಧಾನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವಂತೆ ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವಿರುದ್ಧದ ತೀಕ್ಷಣ ದ್ವೇಷ ಉಸಿರಿಸುತ್ತಾ,  ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ರವಿ ರಾಣಾ ಮತ್ತು ನವನೀತ್ ರಾಣಾ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು, ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ನೇರ ದಾಳಿ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದರು.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಜಾತ್ಯಾತೀತತ ತತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ದ್ವೇಷ ರಾಜಕೀಯ  ಪ್ರಚಾರದ ಸಾಗಿದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅದು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಬೀರಬಹುದಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಾವು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ 

ಬಿಜೆಪಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಝಾರ್ಖಂಡದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪ ನಾಗರೀಕ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದೆ. ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಯಿಂದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗುವುದು ಝಾರ್ಖಂಡಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯ. ಬಿಜೆಪಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಇಂಡಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆದಿವಾಸಿ ಮತದಾರರು, ಆದಿವಾಸಿಯೇತರ ಓಬಿಸಿ-ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಮತದಾರರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯ ಕಡೆ ಧ್ರುವೀಕರಿಸುವುದೇ ಆಗಿತ್ತು. 

ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಪರೋಕ್ಷ ರಾಜಕಾರಣದ ಮೂಲಕ ಆದಿವಾಸಿ-ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಇತರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಧ್ರುವೀಕರಿಸುವ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಮಹರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಝಾರ್ಖಂಡ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಗೆ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಏಕರೂಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನರೇಟಿವ್‌ ಒಳಗೆ ತರಲಾಗದಿದ್ದೆಂದರೆ ಅದು ಆದಿವಾಸಿಗಳು. 

ಮುಸ್ಲೀಂ ಸಮುದಾಯ ಏನಕೇನ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದಲಿತರನ್ನು ಸ್ಪೃಶ್ಯ – ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ದಲಿತ, ಮಹಾದಲಿತ ಮತ್ತು ಎಡ -ಬಲಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಜೆಂಡಾಗಳ ಕುರಿತಾದ ಆತಂಕದಿಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 2024 ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ 2024 ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆದ ಹಿನ್ನಡೆಯ ದ್ವೇಷ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚುನಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳು ಬಿಜೆಪಿ ಸೋಲಿಸಲು ವಿರೋಧಿಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿದರು ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖಂಡ ಅಲ್ಲದೇ ಮಹರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು.  ಆದಿವಾಸಿ-ದಲಿತರನ್ನು ಹಿಂದುತ್ವದ ನರೆಟಿವ್‌ ಒಳಗೆ ತಂದು ಸುಮಾರು ಶೇ. 15-25್ ನಷ್ಟು ಮತ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.

ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಮುಂಬೈ (ಆಗಿನ ಬಾಂಬೆ) ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಕೋಮುಗಲಭೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. 1992 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ, ದ್ವೇಷದ ಜ್ವಾಲೆಯು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ  ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ನಲುಗಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕರಾಳ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೋಮು-ದ್ವೇಷದ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. 1992  ನಂತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ದ್ವೇಷದ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ  ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆ ಕರಾಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ ಧರ್ಮದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಗಣೇಶನ ಪೂಜೆಗೆ ಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಮುಂಬೈನ  ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಾಲಯವು ಇದುವರೆಗೆ ಕೋಮು ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗದೇ ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ-ಧರ್ಮಗಳ ಆಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.   

ದಶಕಗಳಿಂದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವರು ಮುಂಬೈನ ಐಕ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯಾಗಿ  ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಚುನಾವಣೆಯು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕೋಮು ಪ್ರಚಾರದ ಕೊಳಕು ಜಗತ್ತಿಗೆ ದೇವರನ್ನೂ ಎಳೆದು ತಂದಿದೆ.  ನವೆಂಬರ್ 18 ರಂದು ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಬಹಿರಂಗ ಪ್ರಚಾರ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ, ಕೋಮು ವಿಷ ಬಿತ್ತುವ ನೂರಾರು ಸಂದೇಶಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ರವಾಹೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬಂದವು. 

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಖಾತೆ @MrSinha_ ನಂತಹ ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್, ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ವಕ್ಫ್ ಬೋರ್ಡ್ ಹಕ್ಕು  ಸಾಧಿಸಿದೆ, ವಕ್ಫ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಮೀನನ್ನು ಕಬಳಿಸಲಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಸಾವಿರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಿಪೋಸ್ಟ್‌ ಆಯಿತು. ವಾಟ್ಸಾಪ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರವಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಖಾತೆ Mr Sinha ಬಿಜೆಪಿಯ ಬೆಂಬಲಿತ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.  ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಇದೇ ಎಕ್ಸ್‌ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ  ಪ್ರಚಾರ ನಡೆದಿದೆ.

ಕೋಮು ಪ್ರಚಾರದ ಈ ಹಠಾತ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಕಠುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು. ಶಿವಸೇನೆ (ಯುಬಿಟಿ) ನಾಯಕ ಆದಿತ್ಯ ಠಾಕ್ರೆ ಇದನ್ನು “ಬಿಜೆಪಿಯ ಹತಾಶ ಮತ್ತು ಲಜ್ಜೆಗೆಟ್ಟ ನಡೆ” ಎಂದು ಕರೆದರು, “ಬಿಜೆಪಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಕ್ಸ್‌ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಶಿವಸೇನೆ (ಯುಬಿಟಿ)  ಪಕ್ಷ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಈ ಸಂಬಂಧ ದೂರು ನೀಡಿತು. ನಂತರ, @MrSinha_ ಎಕ್ಸ್‌ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪೋಸ್ಟನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿದ, ಆದರೆ  ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮಾತ್ರ ಮೂಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಂತೆ ಈ ಸಂಬಂಧ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. 

2024 ರ ಮಹರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯು ಆ ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಕೋಮುವಾದಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. 2024 ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ದ್ವೇಷದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆ ತಂದಿತು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಇದನ್ನು ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೋಮು ದ್ವೇಷದ  ಪ್ರಚಾರ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಪರಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಾಯಕ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದವು. 

ಬಿಜೆಪಿಯ ಕೋಮುತಂತ್ರ ಕುತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ಪ್ರುಯತ್ನ ವಿಕಾಸ್‌ ಅಘಾಡಿಯಿಂದ ಕಂಡು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಬ್ಭರದ ಮುಂದೆ  ಉದ್ಧವ್‌ ಠಾಕ್ರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಭಜಿತ ಶಿವಸೇನೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಶಸ್ತ್ರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿತು.  ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ವಕ್ತಾರ ಕಿರೀಟ್ ಸೋಮಯ್ಯ ಅವರು “ವೋಟ್ ಜೆಹಾದ್” ಎಂದು ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು (ಮಹಾಯುತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಸೋಲಿಸಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು  ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕಡೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆದ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಅವಕಾಶಕೊಡಬೇಡಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಸಾರುವ ಅನೇಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಕ್ಸ್‌ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದರು. ಧುಲೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸೋಲನ್ನು ಎದುರಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಆರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು (ಮಾಲೆಗಾಂವ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪರವಾಗಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದೆ,  ಉಳಿದವು ಬಿಜೆಪಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಟ್ವೀಟ್‌ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಮಾಲೆಗಾಂವ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ, ಮುಸ್ಲೀಂ ಸಮುದಾಯವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿ ಟ್ವೀಟ್‌ ಮಾಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. 

ಸೋಮಯ್ಯ ನಂತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಮುಖ  ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.  “ವೋಟ್ ಜೆಹಾದ್” ನಿಂದಾಗಿ ಮಹಾ ವಿಕಾಸ್ ಅಘಾಡಿ (ಎಂವಿಎ)-ಶಿವಸೇನೆ (ಯುಬಿಟಿ), ನ್ಯಾಶನಲಿಸ್ಟ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಎನ್‌ಸಿಪಿ)-ಶರದ್ ಪವಾರ್, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ 18 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ ಎಂದು ಫಡ್ನವಿಸ್ ತಮ್ಮ ರ್ಯಾಲಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ಕೋಮು ಪ್ರಚಾರದ ನಡುವೆಯೇ  ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತುಂಬಾ ಸಮಯದ ನಂತರ ತನ್ನ ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತು ಒಂದು ದಿನ “ವೋಟ್ ಜೆಹಾದ್” ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುಮ್ಮನಾಯಿತು.

‘ಬಟೇಂಗೆ ತೋ ಕಟೇಂಗೆ’ ಯಿಂದ ‘ಏಕ್ ಹೈ ತೋ ಸೇಫ್ ಹೈ’

ʼವೋಟ್‌ ಜಿಹಾದ್‌ʼ ನರೇಟಿವ್‌ ಬಳೆಕೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದ ಕಾರಣ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತೊಂದು ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ತಂದಿತು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ  ಅದಾಗಾಗಲೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ: “ಬಟೆಂಗೆ ತೋ ಕಟೆಂಗೆ” (ನಾವು ಒಡೆದು ಹೋದರೆ ನಮ್ಮ ಅಂತ್ಯವಾದಂತೆ) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. 

ಇದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಹಿಂದುತ್ವದ ಸಂಕೇತ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು  ಈ ಪದವನ್ನು ಚಾಲ್ತಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಈ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಿಜೆಪಿ  ನಾಯಕರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಈ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಇದು ಹಿಂದೂ ಮತದಾರರನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೋಮುವಾದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಧ್ರುವೀಕರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿಗ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಯಿತು.  

ಅಲ್ಲದೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲೀಂ ಬಾಹುಳ್ಯದ 47 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಮಹಾಯುತಿ (ಬಿಜೆಪಿ-ಶಿವಸೇನೆ-ಎನ್‌ಸಿಪಿ) ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 12 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಬಿಜೆಪಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, 8 ಶಿವಸೇನೆ (ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ) ಮತ್ತು 27 ಎನ್‌ಸಿಪಿ (ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್) ಹಾಗಾಗಿ, “ಬಟೆಂಗೆ ತೋ ಕಟೆಂಗೆ” ಎಂಬ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು  ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮುಸ್ಲೀಂ ಮತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯದಿಂದ “ಇಂತಹ ನರೇಟಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ  ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೊದಲ ನಾಯಕ ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್.  ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷವಾದ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರನ್ನು ಇಂತಹ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಗಳಿಂದ ತಡೆಯುವಷ್ಟು ಅವರು ಸಮರ್ಥರಿರಲಿಲ್ಲ.

ಬಿಜೆಪಿಯ ಈ ಅಬ್ಬರದ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಡೆತ ತಿಂದಿರುವುದು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಜಿತ್‌ ಪವಾರ್‌ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಸಿಪಿ. ಈ ಮಹರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಕ್ಷ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಬ್ಬರದ ಪ್ರಚಾರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅಜಿತ್‌ ಪವಾರ್‌ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಎನ್‌ಡಿಎ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವು ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು  ಕೋಮು ದ್ವೇಷದ ವಿಷಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು.

ಅಜಿತ್‌ ಪವಾರ್‌ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಇನ್ನೋರ್ವ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪಂಕಜಾ ಮುಂಡೆ ʼಬಟೇಂಗೆ ತೊ ಕಟೆಂಗೆʼ ಎಂಬ ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು. ಬೀಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯವರಾದ ಪಂಕಜಾ ಮುಂಡೆ ಮರಾಠವಾಡ ಮತ್ತು ವಿದರ್ಭ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವರ್ಚಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮುಸ್ಲೀಮ್‌ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಮತಗಳು ಮಹಾಯುತಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದು ಬಿಜೆಪಿ ಗೆಲುವಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಯದಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಸಮುದಾಯ ದ್ವೇಷದಿಂದ ದೂರ ಇರುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. 

ಪಂಕಜಾ ಮುಂಡೆ ಅವರ ನಂತರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ತೊರೆದು ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಗೊಂಡಿರುವ ಮಹರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಶೋಕ್‌ ಚವಾಣ್‌ ಬಿಜೆಪಿಯ ಚುನಾವಣಾ ಘೋಷವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಶ್ರೀಜಯಾ ಚವಾಣ್‌ ಕುಟಂಬದ ಪ್ರಭಾವ ಇರುವ ಭೋಕರ್‌ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60000 ದಷ್ಟು ಮುಸ್ಲೀಂ ಸಮುದಾಯದ ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ. 

ಬಿಜೆಪಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರು  ತಮ್ಮದೇ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವಂತಾಯಿತು.  ಹಾಗಾಗಿ, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಒಂದು ವಾರ ಇರುವಂತೆ  “ಏಕ್ ಹೈ ತೋ ಸೇಫ್ ಹೈ” (ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿದ್ದರೆ ಸುರಕ್ಷಿತರು) ಎಂಬ ಹೊಸ ಚುನಾವಣಾ ಘೋಷವಾಕ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದ ಮೂಲಕ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದರು. ಕ್ರಮೇಣ “ಬಟೇಂಗೆ ತೋ ಕಟೇಂಗೆ” ಎಂಬ ವಾಕ್ಯದ ಬದಲಾಗಿ ಈ ಘೋಷನೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು. 

ಬಟೇಂಗೆ ತೋ ಕಟೇಂಗೆ ಎಂಬ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ನಷ್ಟದಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ   ಅದರ ಒಳಾರ್ಥವು ಕೋಮುವಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಏಕ್‌ ಹೈ ತೊ ಸೇಫ್‌ ಹೈ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಈ ವಾಕ್ಯವು ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಜಿತ್‌ ಪವಾರ್‌ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ, ಹೆಚ್ಚು ಮೃದುವಾಗಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮತದಾರರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ತೋರಿಸಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಬಿಜೆಪಿ 3-4 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮ, ಪತ್ರಿಕೆ, ರೆಡಿಯೋ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ʼಏಕ್‌ ಹೈ ತೋ ಸೇಫ್‌ ಹೈʼ ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾಹೋಪಾದಿಯುಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಿಸಿತು. ಈ ಒಂದು ನರೇಟಿವ್‌ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರುಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದೆ. 

ಮಾರ್ಧನಿಸಿದ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ!

ಬಿಜೆಪಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪಂಡಿತ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ ಬೋರ್ಡ್ (AIMPLB) ಮುಖ್ಯಸ್ಥ  ಸಜ್ಜಾದ್ ನೋಮಾನಿ ಅವರ  ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿತ್ತು. ಎಂವಿಎ ನಾಯಕರು ನೋಮಾನಿ ಅವರ 17 ಒತ್ತಾಯಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ಸಂಘದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ,  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಮತ್ತದರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ಮುಸ್ಲೀಂ ಬೋರ್ಡ್‌ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಪ್ರವೀಣ್ ಡರೆಕರ ತಮ್ಮ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.  ಆದರೆ, AIMPLB ನ ಮೂಲ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆ ಸೇರಿ, ಬಿಜೆಪಿ ಹೇಳಿದ  ಯಾವ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಎಮ್‌ವಿಎ ಮುಸ್ಲೀಂ ವಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು ಮಂಡಳಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಯಾವ ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. 

 ನೋಮಾನಿ ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೇ ಅವರನ್ನು “ಜಿಹಾದಿನ ಯೋಧರು” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾದ  ದ್ವೇಷ ಪೂರಿತ ಮತ್ತು ವಯಕ್ತಿಕ ನಿಂದನೆಯ ನಕಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಒಂದನ್ನು ಮುಂಬೈ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆಶಿಷ್ ಶೆಲಾರ್ X  ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು,. ಆದರೆ, ಈ ಕ್ಲಿಪ್ ನಕಲಿ ಎಂದು ನಂತರ ಬಯಲಾಯಿತು.; ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನೋಮಾನಿ ಬಿಜೆಪಿ ಯ “ವೋಟ್ ಜಿಹಾದ್” ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾ  ಠಾಕ್ರೇ ಅಥವಾ ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಯೋಧರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.‌ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಿರುಚಿದ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ಐಟಿಸೆಲ್‌ ಮೂಲಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. 

ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕರಾದ ನಿತೀಶ್ ರಾನೆ X ನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಕ್ಲಿಪ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೇ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದವರೊಂದಿಗೆ 1992ರ ಗಲಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಸೇನೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.  ಇದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸಹ ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಶಿವಸೇನೆ ನಾಯಕ ಆದಿತ್ಯ ಠಾಕ್ರೇ ಇದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೆಲವು ಪತ್ರಕರ್ತರು   ದ್ವೇಷಪೂರಿತವಾದ ಈ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಅಳಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಣೆ  ಈ ಕುರಿತು ಇದುವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಅಳಿಸಿಲ್ಲ.  

ಚುನಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನಕಲಿ ಅಭಿಯಾನವು ವಕ್ಫ್ ಬೋರ್ಡ್ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪುಣೆಯ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ 80% ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಕ್ಫ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋ ಒಂದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಿಬಿಡಲಾಯಿತು. 

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮತದಾರರು ಈ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ದುಷ್ಪ್ರಚಾರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಚುನಾವಣೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಚಾರ

ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಹರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರು ಬಿಜೆಪಿ‌ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಮತ ನೀಡಿದರೆ ಮುಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಸಮುದಾಯದ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವ ಬಗೆಹರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೂಡ ಅವಶ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ‌

.‌‌ಮತದಾನೋತ್ತರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಬಹುತೇಕ ಸಮೀಕ್ಷಾ ‌ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಿಜೆಪಿ ‌ನೇತೃತ್ವದ ಮಹಾಯುತಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಧಿಕಾರದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿಯಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೇ ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಹೀಗಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ, ದಲಿತ-ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ-ಆದಿವಾಸಿ-ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಆಶೋತ್ತರಗಳು‌ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಸರ್ಕಾರ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ ಲ.‌ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ, ಕಟ್ಟಡಗಳ ಕಟ್ಟುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ.‌

ಅಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಚುನಾಯಿತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬಂಡವಾಳ ಷಾಹಿ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ವರ್ಗ ಮೂರು ಕೂಡಿ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಬಹುದು. ಸಂವಿಧಾನದಾನದ ಆಶಯವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರವೆಂಬುದು ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಮೆದುಳಿನಂತೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಿಗೂ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ, ಅದರ ಸ್ವಭಾವ, ಗುಣ ವಿಶೇಷಣ,ಕಷ್ಟನಷ್ಟ ‌ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು. ದೇಹದ ಯಾವುದೇ  ಅಂಗಾಗಕ್ಕೆ ನೋವಾದರೂ, ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದರೂ ಮೆದುಳು ಮೊದಲು ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ‌. ಮೆದುಳು ಕೊರಗುತ್ತದೆ. ನಿವಾರಿಸುವ ಉಪಾಯ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡ ಸಮಾಜದ ಈ ಓರೆ ಕೋರೆಗಳ‌ನ್ನು ಕಂಡು ಶುದ್ಧ ಅಂತ:ಕರಣದಿಂದ ಮರುಗಬೇಕು. ನಿವಾರಿಸಿ ಇಡೀ ಸಮಾಜದವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಯುಕ್ತ ಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಈಗ ಮಹರಾಷ್ಟ್ರದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆದದ್ದು ಏನು? 

ಈ ರಾಜಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ? ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಸಾಹು ಮಹರಾಜ್, ಜ್ಯೋತಿಭಾ ಫುಲೆ ಮುಂತಾದವರ ಜನ್ಮ ಕರ್ಮ ಭೂಮಿಯೆಂದು‌ ಪ್ರಗತಿ ಪರ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ‌ ನ್ಯಾಯದ ಧ್ವನಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ ?  

ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರ ಸುರಕ್ಷತೆ,  ದಲಿತರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಜನಗಣತಿಯಂತಹ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಹಿಂದುತ್ವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಕಠು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು‌. ರವಿ ರಾಣಾ, ನವನೀತ್ ರಾಣಾ ರಂತಹ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮುಸ್ಲೀಂ ಸಮುದಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧಾಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದವು‌. ಮಹಾಯುತಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೆಜೆಪಿ ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಮಹರಾಷ್ಟ್ರ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಷ್ಟು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಹಿಂದುತ್ವದ ಪ್ರಚಾರ ತಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.

ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಚುನಾವಣೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಒಡಕು ಮಾಯುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಒಂದು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು, ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಛಿಧ್ರಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೋಮುಗಲಭೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣದ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಪರಸ್ಪರ ಜಾತಿ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ಬೀಜ ಭಿತ್ತುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಒಡಕು ಈ ದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಐಕ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಿದೆ. ಈ ಹಂತದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಸಹಜ ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್‌-ಪ್ಯಾಲಿಸ್ತೇನ್‌, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಂದು ನಡೆದ ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧ ಕೂಡ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರ ಅಹಿತಕ ಪೈಪೋಟಿಯ ಪರಿಣಾಮವೇ ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ನೆನೆಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.  ಈ ಹಿಂದೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕರಲ್ಲಿಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಅರಿವು ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ, ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಕದಡುತ್ತ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಬ್ಬವಾದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೀಳುಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ಸಾವಿನ ಮೆರವಣಿಗೆಯಾಶಗಿಸಲು ಹೊರರಟಿರುವ  ಈ ರೀತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಳು, ನಮ್ಮ ಸಮಾಜವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಒಯ್ಯಬಹುದು.‌

ಲೇಖನ: ರಾಜೇಶ್‌ ಹೆಬ್ಬಾರ್

ಮಣಿಪುರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಶಾ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, “ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಸಂಭವಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ (ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್) ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಸೇನಾ ಯೋಧ ಸೇರಿದಂತೆ ಕನಿಷ್ಠ 18 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದಿ ವೈರ್ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಹತ್ತು ಸಾವುಗಳು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳೊಂದರಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸಿವೆ.

ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್:

1. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಜೂನ್ 16 ರಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುವಂತೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು .
2. ಜೂನ್ 18 ರಂದು, ಇಂಫಾಲ್ ವೆಸ್ಟ್‌ನ ವಾಂಗೋಯ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮೈಜಾವೊ ಮಾಮಾಂಗ್ ಲೈಕೈಯಲ್ಲಿ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಯುವಕನನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದರು .
3. ನಾಗಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜೂನ್ 20 ರಂದು ಮಣಿಪುರದ ಕುಕಿ-ಜೋ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ .
4. “ಎರಡು-ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತಲುಪಲು ನಾವು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಜೂನ್ 21 ರಂದು ಹೇಳಿದರು.
5. ಕುಕಿ ಗುಂಪು ಜೂನ್ 24 ರಂದು ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.
6.  ಮಣಿಪುರ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಕೇಂದ್ರದ 100 ದಿನಗಳ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಜೂನ್ 28 ರಂದು ದಿ ಹಿಂದೂಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ  ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
7. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮಣಿಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 3 ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
8. ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ನಾಯಕರ ವೇದಿಕೆ (ಐಟಿಎಲ್‌ಎಫ್) ಜುಲೈ 13 ರಂದು ಗೃಹ ಸಚಿವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು , ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಮುಖಂಡರು ಅಂತಹ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
9. ಜುಲೈ 14 ರಂದು ಜಿರಿಬಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು .
10. ಜುಲೈ 15 ರಂದು ಕಂಗ್ಲೇಪಕ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ-ಪೀಪಲ್ಸ್ ವಾರ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾದ ನಾಗಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ನಂತರ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ  . 
11. ಜುಲೈ 20 ರಂದು ಕಂಗ್ಲೇಪಕ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಪ್ರಗತಿಪರ) ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ .
12. ಮಣಿಪುರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅಧಿವೇಶನ ಜುಲೈ 31 ರಂದು ಕುಕಿ ಶಾಸಕರಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
13. ಮಿಜೋರಾಂನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ( ಆಗಸ್ಟ್ 3 ) ಮಣಿಪುರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಗೃಹ ಸಚಿವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ( ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6 ) ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
14. ಆಗಸ್ಟ್ 9 ರಂದು ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಗ್ರಾಮ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಉಗ್ರಗಾಮಿ , ಎಲ್ಲಾ ಕುಕಿಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೊಂದರು.
15. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 10 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು , ಅಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್‌ನಂತಹ ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆಯು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಉನ್ನತ ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾರ್ತ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ ನಿಖರವಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮಂಗಳವಾರ ಷಾ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಜೊತೆಗೆ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಮೀತ್ ಶಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.

ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕುಕಿ ಮತ್ತು ಮೈಟೈ ಎರಡೂ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಂಗಳವಾರ ಹೇಳಿದರು.

ಹಾಗಿದ್ದೂ,  Coordinating Committee on Manipur Integrity, ITLF, ಕುಕಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಮೈತೇಯ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಾ ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ದಿ ವೈರ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 

ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜೂನ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು , ಇದರ ಗುರಿ ಮೈತೆಯಿ ಮತ್ತು ಕುಕಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು , ಮಣಿಪುರ ಸರ್ಕಾರದ ಇತರ ಸಚಿವರು, ಸಂಸದರು, ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಖಂಡರು ಇದ್ದಾರೆ.

ಗಡಿಗೆ ಬೇಲಿ ಹಾಕಿದ ಶಾ

ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು “ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು” ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ತ ಚಲನೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು (ಎಫ್‌ಎಂಆರ್) ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.

ಎಫ್‌ಎಂಆರ್ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಶಾ ಮಂಗಳವಾರ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ : “ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, 100 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ಭಾರತ-ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಲಿ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಇದುವೇ [ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ] ಘಟನೆಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಮೂವತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಫೆನ್ಸಿಂಗ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಪೂರ್ಣ 1,500-ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಡಿಯನ್ನು ಬೇಲಿ ಹಾಕಲು ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.”

“ನಾವು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ CRPF ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇವೆ … ನುಸುಳುಕೋರರನ್ನು ತಡೆಯಲು, ನಾವು [FMR] ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶವು ವೀಸಾಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಇರುವಂತೆ ನಿಯಮವನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು ಶಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಬಿ.ಆರ್.ಗವಾಯಿ ಮತ್ತು ಕೆ.ವಿ.ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಔಚಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.

ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಭಾವನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

“ದೇವರನ್ನು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕೆಂದು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಗವಾಯಿ ಅವರು ಹೇಳಿರುವುದು ಲೈವ್‌ ಲಾ ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. 

ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ತುಪ್ಪದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವರದಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ.

“ಈ ದೂರು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ತಿರುಪತಿ ಲಡ್ಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ತಿರುಪತಿ ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ [ಟಿಟಿಡಿ] ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೂಡ ಇಂತಹ ಕಲಬೆರಕೆ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಸಾದ ತಯಾರಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ”ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ಲೈವ್ ಲಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

“ತನಿಖೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಭಾವನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ,” ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ.

ವಿವಾದದ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಗಳ ಬ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ (ಬಿಜೆಪಿ) ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಸ್ವಾಮಿ, ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದ ಮತ್ತು ಟಿಟಿಡಿ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವೈವಿ ಸುಬ್ಬಾ ರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಗಳು, ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಕೋರಿವೆ.

ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿರುವ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಮುಕುಲ್ ರೋಹಟಗಿ ಅವರು ಪೀಠದಿಂದ ತೀವ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರು, “ಲ್ಯಾಬ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದು ತುಪ್ಪವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀವೇ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದರೆ, ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಹೋಗುವ ಅಗತ್ಯ ಏನಿತ್ತು, ” ಲೈವ್ ಲಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ್, “ಯಾರಾದರೂ ನಿಮ್ಮಂತಹ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ನೀವು ಎರಡನೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲವೇ? ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಈ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಎರಡನೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ,” ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ವಿವಾದಿತ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಲಡ್ಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೇಳಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತನಿಖೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಲು ಭಾರತದ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಗುರುವಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ವೈಎಸ್‌ಆರ್‌ಸಿಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿದ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ದನದ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು‌ ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವರದಿಯನ್ನು ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ ವಿವಾದ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡವನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.

ಸಾಮಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಭಾವನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಊಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಾದ ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಾಂಸಾಹಾರ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಈಗ ಈ ವಿವಾದ ಆಂದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ತಮ್ಮ ವಿರೋಧಿ ಪಾಲಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಇದನ್ನು ದಾಳವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. 

ನಾಯ್ಡು ಮಾಡಿರುವ ಈ ಆರೋಪವು ದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಕಿದಂತಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎರಡೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ತನಿಖೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ನಾಯ್ಡು ಈ ವಿವಾದ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದೆ.

ಇದರ ನಡುವೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಟ್ರೋಲ್‌, ವ್ಯಂಗಗಳು ಬರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತೇನೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಸಾದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಕೊಬ್ಬು ಬಳಸಿದ್ದರೆ ಅದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯ ಇಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಳಬೆರಕೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ “ಸಸ್ಯಹಾರ ಮಾತ್ರ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವ ಶುದ್ಧ ಸಾತ್ವಿಕರು” ತಮ್ಮ ಒಳಗಿರುವ ಮಾಂಸಾಹಾರದ ಬಗೆಗಿನ ಅಸಹನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ?

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರವರು ಮೀನು ತಿಂದು ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯುಂಡೆಯುಗುಳುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು. ಅವರನ್ನು ಹಿಂದೂ ವಿರೋಧಿ, ಹಿಂದೂಗಳ ಭಾವನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಬಿಂಬಿಸಿದರು. 

ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಯೂಟದ ಜೊತೆಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಮೊಟ್ಟೆ ತಿನ್ನದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಕೊಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬಂದಾಗ ದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟಿಫಿನ್‌ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಂಸದ ಊಟ ತಂದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಮ್ರೋಹದ ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯ ಮಗುವನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಡಿಬಾರ್‌ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನೋಯ್ಡಾದ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಇರುವ ಟಿಫಿನ್‌ ಬಾಕ್ಸ್‌ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಮಕ್ಕಳ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್‌ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಥಿಲಕಂ ಕಚೇರಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ಸೇವಿಸಿದ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ನೌಕರನೊಬ್ಬನನ್ನು ಅಮಾನತು ಮಾಡಲಾಯಿತು.

200 ಜೈನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಂತರ, ಈಗ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪಾಲಿಟಾನಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 250 ಮಾಂಸದ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಬೀಗ ಜಡಿಯಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಈ ರೀತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತರಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಜೆ ರ್ಯಾಪಿಡ್‌ ರಶ್ಮಿ ಎಂಬಾಕೆ ನಡೆಸಿದ ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಭಟ್ ಎಂಬಾತ ಮಾಂಸಾಹಾರದಿಂದ ತಾಮಸ ಗುಣ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜೇಂದ್ರ ಭಟ್‌ ಎಂಬಾತನ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಾಂಸ ಸೇವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ʼಶುದ್ಧ ಸಾತ್ವಿಕರುʼ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡವರು ನೀಡುವ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೀಫ್‌ ಸೇವನೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಲು ಸಾಲು ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಬೀಫ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಇಸ್ಲಾಮನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನೋಡುವವರು, ಬೀಫ್‌ ಅಲ್ಲದ ಮಾಂಸಾಹಾರದಲ್ಲಿ ತಾಮಸಿಕತೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾದರೂ ಸತ್ಯ.

ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಅಸಹ್ಯ, ತಾಮಸಿಕ ಗುಣ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಕೊಳಕು ಎಂದೆಲ್ಲಾ ʼಶುದ್ಧ ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳುʼ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಸುತ್ತ ʼಅಸಹ್ಯತೆʼಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಾಂಸಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ಮಾಡಬಾರದ ಅನೇಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ಯ, ಮಾಂಸದ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ನದಿಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಕಾಪಾಡಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮೋಹನ್ ಯಾದವ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನರ್ಮದೆ ಮಾತ್ರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಮಿತಿಮೀರಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಲಿನವಾಗಿ ಕೊನೆಯುಸಿರು ಎಳೆಯುತ್ತಿದೆ. 

ಮಾಂಸಾಹಾರ ಮಾಡಿ ʼಇವರʼ ಹತ್ತಿರ ಕೂರಬಾರದು, ಮಾಂಸದ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು, ʼಶುದ್ದ ಸಾತ್ವಿಕರುʼ ಊಟಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮಾಂಸಹಾರ ಮಾಡದೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ಅಡುಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕು, ಸ್ನೇಹಿತ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನದ ಕಾರಣ ನಾಲ್ಕೈದು ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವ ಸ್ನೇಹಿತರು ವೆಜ್‌ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ ಹುಡುಕಬೇಕು….ಸಾಲು ಸಾಲು ಘಟನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮಾಂಸಹಾರಿಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಆಹಾರ ಮೈಲಿಗೆ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕೊಳಕು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ತಲೆಗೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮದುವೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಜಾತಿಯ ಅಡುಗೆಯವರ ಬದಲಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅಡುಗೆಯವರಿಂದಲೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಮಾಂಸಾಹಾರ ಮಾಡುವ ಜನರು ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ಪರರ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಇರುವವರು. ತಾವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಒಂದು ಅಂಶವೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದೇ, ಶುದ್ಧ ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮುಜುಗರ ಆಗಬಾರದು ಎಂದು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಗದ ಜನರಿಗಾಗಿ ಇಡೀ ನಗರದಲ್ಲೇ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾದ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ನಿಷೇಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಮನುಷ್ಯಕುಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೇಯವಾದ ಕೃತ್ಯ. ಒಬ್ಬ ಮುನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಾನು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರ ಕೊಳಕು, ಮೈಲಿಗೆ ಎಂದು ತಲೆಗೆ ತುಂಬಿಸುವುದು ಹೀನ ಕೃತ್ಯ.

ಮಾಂಸ ತಿನ್ನದಿದ್ದರೆ ತಿನ್ನಬೇಡಿ, ನಾವು ನಿಮಗೆ ತಿನ್ನಿ ಎಂದೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ʼನೀವು ತಿನ್ನುತ್ತೀರಾ?ʼ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಉತ್ತರ. ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಕೆರಳುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಇವರ ಒಳಗಿರುವುದು ಆಹಾರದ ಬಗೆಗಿನ ಹೀನ ಭಾವ.

ಮಾಂಸಾಹಾರ ತಿನ್ನುವವರು ಪದೇ ಪದೇ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಾಂಸಹಾರಿ ಶೂದ್ರರೂ ದಲಿತರು ತಿನ್ನುವ ಮಾಂಸದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಅಸೈರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ʼಕಾಂಪರಿʼ ಎಂಬ ಸವರ್ಣರಿಂದ ಬರುವ ಬೈಗುಳ ದಲಿತರನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಬಳಸ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆಹಾರಕ್ಕೂ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಗೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅವಹೇಳನವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ಭಾವನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದಂತೆ.

ಸದ್ಯ ತಿರುಪತಿ ಲಡ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಕೊಬ್ಬು ಇದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ನ ಆನಂದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ (ಸಿಎಎಲ್‌ಎಫ್) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ವರದಿಯು ಈ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದುತ್ವದವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ವರದಿಯ ಅನುಬಂಧದ ಪುಟಗಳನ್ನು. 

ಲಡ್ಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಲಬೆರಕೆ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಎಂಟು ಪುಟಗಳ ಈ ವರದಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. NDDB ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಯಾಂಪಲ್‌ನ S-ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿತ್ತು. ಇದು ಸೋಯಾ ಬೀನ್, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಹಂದಿ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಬೀಫ್ ಟ್ಯಾಲೋಗಳಂತಹ ಕೊಬ್ಬುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧ ಹಾಲಿನ ಕೊಬ್ಬಿನ S-ವ್ಯಾಲ್ಯೂ 98.05 ಮತ್ತು 104.32 ರ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು 19.72 ರಿಂದ 117.42 ರವರೆಗೆ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ಕಲಬೆರಕೆ ಆಗಿರುವುದು ದನದ ಕೊಬ್ಬು ಅಥವಾ ಮೀನಿನ ಕೊಬ್ಬೇ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ, ಹಂದಿ ಕೊಬ್ಬು, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಎಣ್ಣೆ, ಸೋಯಾ ಎಣ್ಣೆಯೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಳಬೆರಕೆ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶ ಇರುವ ಮೇವನ್ನು ದನಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ತೆಗೆದು ಹಾಕುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಬರ್ ಅಥವಾ ಸ್ಮಿಡ್-ಬಾಂಡ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿ-ರಟಾಲಾಫ್‌ನಂತಹ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತೆಗೆದ ತುಪ್ಪವು ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

NDDB ವರದಿಯು ISO 17678 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹಸು ಅಲ್ಲದ Bovin Milk ನ ಕೊಬ್ಬಿನ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. 

ಆದರೂ ಈ ವರದಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೀಫ್ ಟ್ಯಾಲೋನಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕಲಬೆರಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಅವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಲಡ್ಡಿನಲ್ಲಿ ದನದ ಮಾಂಸದ ಕೊಬ್ಬೂ ಇರಬಹುದು, ಹಂದಿ ಕೊಬ್ಬೂ ಇರಬಹುದು, ಸೋಯಾ ಎಣ್ಣೆಯೂ ಇರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟ ದನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ ಇರುವ ಮೇವನ್ನೂ ತಿಂದಿರಬಹುದು. ಇಡೀ ವರದಿ ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದೆ.

ಹೀಗಿರುವಾಗ, ತಿರುಪತಿ ಲಡ್ಡು ತಿಂದು ʼಅಪವಿತ್ರʼಗೊಂಡ ಭಕ್ತ ವೃಂದ ಯಾವ ಅಹಾರವೂ ಕೆಟ್ಟದಲ್ಲ, ಮಾಂಸಾಹಾರವೂ ಇತರರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಾಂಸಾಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಪವಿತ್ರ – ಅಪವಿತ್ರಗಳ ಮೂರ್ಖ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2024-25 ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಾಗ, ಶ್ರೀಮತಿ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹ 5,000 ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹ 6,000 ಒಂದು ಬಾರಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಇಂಟರ್ನ್‌ಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ (CSR) ಹಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇಂಟರ್ನ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು 2024-25ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಒಂಬತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಒಂಬತ್ತು ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಉದ್ಯೋಗಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಶ್ರೀಮತಿ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4.1 ಕೋಟಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.

“ಹೊಸದಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ವೇತನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ. 2.1 ಕೋಟಿ ಲಕ್ಷ ಯುವಕರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ₹ 2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಕೌಶಲಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ 20 ಲಕ್ಷ ಯುವಕರಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣರಾಗಲು ₹ 1.48 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. 1,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿಲಾಗಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. “ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಿ ಮಹಿಳಾ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಷ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಉದ್ಯೋಗ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೌಶಲ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.