ಭಾರತದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಗರಣ: ₹15.15 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ನಕಲಿ ಆದಾಯ ತೋರಿಸಿದ ‘ರಾಜೇಶ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್’!

ಮುಂಬೈ: ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಆಭರಣ ತಯಾರಿಕಾ ದೈತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ರಾಜೇಶ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್’ (REL) ಭಾರತದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವಂಚನೆ ಎಸಗಿರುವುದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತವಾಗಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹15.15 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ (ಸುಳ್ಳಾಗಿ) ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ತೋರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸೆಬಿ (SEBI) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ 109 ಪುಟಗಳ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶವು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಸತ್ಯಂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಸ್’ ಹಗರಣದ ಬಳಿಕ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮ ರಂಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೆವೆನ್ಯೂ ಕುಂಭಕೋಣ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ರಾಜೇಶ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸದಂತೆ ಸೆಬಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 10.8 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಹೂಡಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್‌ಐಸಿ (LIC) ಷೇರುಗಳೂ ಸಹ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿವೆ.

ಸೆಬಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2020-21 ರಿಂದ 2024-25 ರವರೆಗಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ತೋರಿಸಿರುವ ಒಟ್ಟು ಗ್ರೂಪ್ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 97 ರಿಂದ 99 ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಕೇವಲ ನಕಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿದೆ!

ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಮಾಯಾಜಾಲ: ಈ ಭಾರಿ ಆದಾಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಜೇಶ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ನ ವಿದೇಶಿ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರ ಇರುವುದನ್ನು ಸೆಬಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಿನ್ನದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕವಾದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ‘ವ್ಯಾಲ್‌ಕಾಂಬಿ’ (Valcambi) ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಾಜೇಶ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ಸ್ವಿಸ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಯರಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಿಟ್ ವರದಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯಕ್ಕೂ, ರಾಜೇಶ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ ಗ್ರೂಪ್ ಲೆಕ್ಕಪುಸ್ತಕದ ಆದಾಯಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಾಮ್ಯತೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿವರವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳಾಗಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಬಲವಾದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಕಂಪನಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.

₹11,000 ಕೋಟಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣದ ದುರುಪಯೋಗ: ಆದಾಯವನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಲೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಹರಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಸಿಎಂಡಿ ರಾಜೇಶ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ₹11,487 ಕೋಟಿ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ₹11,488 ಕೋಟಿ ಖರೀದಿ ಒಳಗೊಂಡ ಡೆರಿವೇಟಿವ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಭಾರಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬೋರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಆಡಿಟ್ ಕಮಿಟಿಯ ಯಾವುದೇ ಮುಂಚಿತ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕಂಪನಿಯ ಹಣವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಂದೇ ಒಂದು ಇ-ಮೇಲ್‌ನಿಂದ ಬಯಲಾದ ಮಹಾ ಹಗರಣ! ರಾಜೇಶ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಈ ಹತ್ತಾರು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಳ ಹಗರಣ ಹೊರಬರಲು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 2025ರ ಮಾರ್ಚ್ 11ರಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರುದಾರನೊಬ್ಬ ಸೆಬಿಗೆ ಇ-ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ದೂರು ಕಳುಹಿಸಿ, “ಕಂಪನಿಯ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಬರಬೇಕಾದ ಬಾಕಿ ಹಣ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಏಕೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ?” ಎಂಬ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದನು.

ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಸೆಬಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ‘ಬಿಡಿಓ ಇಂಡಿಯಾ’ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಆಡಿಟರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಆಡಿಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಇಆರ್‌ಪಿ (ERP) ಅಕೌಂಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ₹7,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ 2025 ರ ಪೂರ್ತಿ ಸರಣಿ ಸಮನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಸೆಬಿ, ಇದೀಗ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬುಧವಾರ ತನ್ನ ಆಘಾತಕಾರಿ ವರದಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ತನಿಖೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಸಹಕಾರ ತೋರಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಬಿ ಹೊಸ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಆಡಿಟರ್ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.