ಜಗತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ಆದರೆ ಜಾತಿವಾದಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಸಂಚು ಏಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ?

“..ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯ ಅಳೆಯುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಅದು ಅವನ ಹುಟ್ಟು ಯಾವ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಕೆಲವರು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ನೋಡುವುದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತವಾಗಿದೆ..” ವಕೀಲರು ಹಾಗೂ BPS ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಹರಿರಾಮ್. ಎ ಅವರ ಬರಹದಲ್ಲಿ

ಜಗತ್ತು ಇಂದು ಅಪೂರ್ವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಿಂತನೆ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಊರಿನ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಆದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯ ಅಳೆಯುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಪರಿಶ್ರಮ, ವಿದ್ಯೆ, ನಡತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಗಿಂತ ಅವನ ಹುಟ್ಟು ಯಾವ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಕೆಲವರು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ನೋಡುವುದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಜಾತಿಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಸಮಾನತೆಯಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನ ಬದಲಿಸಿತು; ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆದರೂ ಕಾನೂನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾನತೆ, ಸಮಾಜದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತರು ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ವಿರೋಧ; ಸಾಮೂಹಿಕ ನೀರಿನ ಮೂಲ ಬಳಸಿದರೆ ಅವಮಾನ; ಗೌರವದಿಂದ ಕುಳಿತರೆ ಅಸಹನೆ; ಪ್ರೇಮ ಅಥವಾ ವಿವಾಹದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹಲ್ಲೆ; ಭೂಮಿ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ; ಹಕ್ಕು ಕೇಳಿದರೆ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಕರಣ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲ. ಜಾತಿಯ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಮನೋಭಾವ ಇನ್ನೂ ಸಮಾಜದ ಒಳಗಡೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರು, ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ದೊಡ್ಡ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಕೂಡ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಶಿಕ್ಷಿತನ ಜಾತಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ್ಕಿಂತ ವಿದ್ಯಾವಂತನ ಜಾತಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಅವನು ನೇರವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸದೆ, ಅವಕಾಶ ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು; ಅರ್ಹತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವ ಮಾಡಬಹುದು; ಕಾನೂನಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ: ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಅಲ್ಲ, ರಕ್ಷಣೆಯ ಕವಚ
ಇಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾರ ಮೇಲಾದರೂ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬಂದದ್ದಲ್ಲ; ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಭದ್ರತೆ ನೀಡಲು ಬಂದದ್ದು.

ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಹಲ್ಲೆ ಅಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವುದು, ಜಾತಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂದಿಸುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ, ಭೂಮಿ ಕಬಳಿಕೆ, ಬೆದರಿಕೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ. ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಸಂತ್ರಸ್ತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವುದೇ ಕಷ್ಟ.

ಆದರೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಜಾರಿಯ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಕೆ, ಸರಿಯಾದ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸದಿರುವುದು, ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ, ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರತೆ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ—ಇವೆಲ್ಲ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕುಂದಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಾಯ್ದೆ ಇದ್ದರೂ ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹಾವಿನಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಇರುವ, ಆದರೆ ಸಂತ್ರಸ್ತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಆಗದ ಕಾನೂನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

“ದುರುಪಯೋಗ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ನೋವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು
ಪ್ರತಿ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪು ಬಳಕೆಯ ಆರೋಪಗಳು ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಆರೋಪವನ್ನು ನೆಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ದೂರು ಇದ್ದರೆ ತನಿಖೆಯ ಮೂಲಕ ಸತ್ಯ ಹೊರಬರಬೇಕು; ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ “ಕಾಯ್ದೆ ದುರುಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕ ನಿಜವಾದ ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ.

ಒಬ್ಬ ಸಂತ್ರಸ್ತನು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ದೂರು ಕೊಡಲು ಮುನ್ನ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರೋಪಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವ, ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರದ ಒತ್ತಡ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಭಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರದ ಆತಂಕ—ಇವೆಲ್ಲ ಅವನ ಮುಂದೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೂರು ಕೊಟ್ಟವನನ್ನೇ ಶಂಕಿಸುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಮೌನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಜಾತಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇದೇ ಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ: ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆದರೂ ದೂರು ಬರಬಾರದು; ದೂರು ಬಂದರೂ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಬಾರದು; ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೂ ತನಿಖೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಬೇಕು; ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಾಗಬೇಕು. ಇದು ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವ ವಿಧಾನ.

ಸಮುದಾಯದ ನೋವನ್ನೇ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿಸಬಾರದು
ಇನ್ನೊಂದು ಕಹಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿಜವಾದ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಚಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅಥವಾ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವವರೂ ಕೆಲವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇಂಥವರಿಂದ ಸಮುದಾಯದ ಹೋರಾಟದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕುವುದು, ದೊಡ್ಡ ಘೋಷಣೆ ನೀಡುವುದು, ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ. ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಸರಿಯಾದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು, ತನಿಖೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವುದು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು, ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಹೋರಾಡುವುದು—ಇವೇ ನಿಜವಾದ ಬದ್ಧತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು.

ಹೋರಾಟದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸುವವರು, ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗಿಂತ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲಾಭಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುವವರು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು.

ಜಾತಿವಾದ ರಾಜಕೀಯದ ಸಾಧನವಾಗಿರುವಾಗ
ಜಾತಿ ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಅದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧನವೂ ಆಗಿದೆ. ಮತ ಪಡೆಯಲು ಜಾತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವುದು, ಅಧಿಕಾರ ಬಂದ ನಂತರ ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೌನವಾಗುವುದು, ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ತಿರುಗಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕರ.

ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆದಾಗ ಮೌನವಾಗಿರುವ ನಾಯಕರು, ಸಣ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬೀದಿಗಿಳಿಯುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯ ವೈಫಲ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳದ ಸಮಾಜ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಾತಿವಾದಿಗಳಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅಪರಾಧಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಮುಂದಿನ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ: ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲೆ, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ನಡೆಯುವಾಗ ನಮ್ಮ ಕೋಪ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ? ಕಾನೂನು ದುರ್ಬಲವಾಗುವಾಗ ನಾವು ಏಕೆ ಮೌನವಾಗುತ್ತೇವೆ? ಸಮುದಾಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವವರು ನಿಜವಾಗಿ ಸಂತ್ರಸ್ತನ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ?

ಬದಲಾವಣೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಜಾತಿವಾದಿ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ರಾಜಕೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಜನಾಂದೋಲನ—ಎಲ್ಲವೂ ಬೇಕು.

ಮೊದಲು, ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಅದರ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ದೂರು ನೀಡುವವರನ್ನು ಹಿಂಜರಿಸದೆ ಕೇಳಬೇಕು; ಸರಿಯಾದ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು; ತನಿಖೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತು ಕಾಲಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತ್ವರಿತ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ನ್ಯಾಯ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜಾತಿಯ ಹೆಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷ ಕಲಿಸುವ ಬದಲು, ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು.

ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ನೋಡದೆ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರ ಯಾರದ್ದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಸಂತ್ರಸ್ತನ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ.

ಐದನೆಯದಾಗಿ, ಸಮುದಾಯದ ಹೋರಾಟಗಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಗದ್ದಲಕ್ಕಿಂತ ಕಾನೂನು, ದಾಖಲೆ, ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರಬೇಕು. ನಿಜವಾದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬದ್ಧತೆ ಅಗತ್ಯ.

ಸಮಾನತೆ ಕಾಗದದಲ್ಲಲ್ಲ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬೇಕು
ಜಗತ್ತು ಬದಲಾದರೂ ಜಾತಿವಾದಿಗಳು ಬದಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಗತಿ ಅಪೂರ್ಣವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಸಮಾಜವನ್ನು ನಾಗರಿಕವಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅವನ ಹುಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ನೋಡುವ ಮನಸ್ಸು ಇರುವವರೆಗೆ, ಆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಗತಿಯ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ.

ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಸಬೇಕು. ನಿಜವಾದ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಸುವವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ಸಮುದಾಯದ ನೋವನ್ನು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಳಸುವವರನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಮೌನವಾಗಿರುವ ಸಮಾಜ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಭಾರತ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.