ಆಯೋಗದ ನಮೂನೆ 6ರಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೇನು? ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಆಕ್ಷೇಪಗಳೇನು?

ದೆಹಲಿ: ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಬಳಸುವ ‘ನಮೂನೆ 6’ (Form 6) ರ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಇಸಿಐನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ECINet) ಮಾಡಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ವಿವಾದ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದೆ.ಮೂವರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಾದ ಸುಖ್‌ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಈ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ಹಾಗೂ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಂದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ನಮೂನೆ 6 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನಮೂನೆ 6 ಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್‌ಐಆರ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಹೊಸ ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಣಾ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

2000 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಸ್ವಂತ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿತ್ತೇ ಎಂಬುದು ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅವರ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರ ಹೆಸರುಗಳು ಆ ಹಿಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೇ ಎಂಬುದು ಎರಡನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ. ತಮ್ಮ ಹೆಸರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರ ಹೆಸರಾಗಲಿ ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನು ಎಂಬುದು ಮೂರನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ.ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಸ್ವಯಂ ಘೋಷಣೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸದೆ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಹಲವು ಕಾನೂನು ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನಿಗದಿತ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅನಧಿಕೃತ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ನಮೂನೆ 6 ಎಂಬುದು ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು 1960 ರ ಪ್ರಕಾರ ರೂಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಮೂನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯುಕ್ತರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಆ ನಿಯಮಗಳ ಅನ್ವಯ, ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೂ ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಆಯೋಗದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತೋಲೆ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವು. ಇಂತಹ ಅನಧಿಕೃತ ನಿಯಮಗಳು ಯುವಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. 2002 ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರುಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುವಕರು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ನಮೂನೆ 6 ರ ಜತೆಗೆ ದೇಶದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚುನಾವಣಾ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗಳಾದ ಇಸಿಐನೆಟ್ ಮತ್ತು ಇಆರ್‌ಒನೆಟ್‌ಗಳ (ERONet) ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೂ ಆಯುಕ್ತರು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದ ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (ಇಆರ್‌ಒ) ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.