ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತಾಂತರ ಕಾಯ್ದೆ | ಜನರಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಂವಿಧಾನದ 25ನೇ ವಿಧಿ ತನ್ನ ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಮದನಿ

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಧರ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 2026 ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಜಮಿಯತ್ ಉಲಮಾ-ಎ-ಹಿಂದ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮೌಲಾನಾ ಮಹಮೂದ್ ಮದನಿ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ಹಲವು ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಖಾಸಗಿತನ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಖಾತರಿಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿಯು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮದನಿ, ಒಬ್ಬರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಆಚರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 25ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. “ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಂವಿಧಾನದ 25ನೇ ವಿಧಿ ತನ್ನ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಆಮಿಷ’ ಮತ್ತು ‘ವಂಚನೆಯ’ ಮತಾಂತರದ ಕುರಿತು ಕಳವಳ

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಮಾದರಿಯನ್ನೇ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕೂಡ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಮದನಿ ಹೇಳಿದರು. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಮಿಯತ್ ಉಲಮಾ-ಎ-ಹಿಂದ್ ಈಗಾಗಲೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ “ಆಮಿಷ” (allurement) ಮತ್ತು “ವಂಚನೆ” (fraudulent) ಎಂಬ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಥವಾ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಚಾರವನ್ನೂ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಮೋಕ್ಷ, ಪರಲೋಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಫಲಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆಗಳು ಅನೇಕ ಧರ್ಮಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದನೆ ಅಥವಾ ಆಮಿಷ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಮದನಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

“ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆಯನ್ನೇ ‘ಆಮಿಷ’ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಂದರೆ, ಅದು ಸಂವಿಧಾನದ 25ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರದ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆಯೇ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪ

ಧರ್ಮ ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತ ಘೋಷಣೆಗಳು, ಪೊಲೀಸ್ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮದನಿ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅನಗತ್ಯ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಯೊಬ್ಬರ ಖಾಸಗಿ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು “ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪುಗಾರ” ಆಗಬಾರದು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಮತಾಂತರ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇವುಗಳ ದುರುಪಯೋಗದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮದನಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕಾನೂನಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದರ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು, ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ದುರುಪಯೋಗದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.

“ಕಾನೂನೊಂದನ್ನು ಅದು ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೇಲಷ್ಟೇ ನಿರ್ಣಯಿಸಬಾರದು; ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೂ ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರ ತಡೆಗೆ ಜಮಿಯತ್ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ

ಬಲವಂತ, ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಾಯದ ಮತಾಂತರದ ವಿರುದ್ಧ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಮಿಯತ್ ಉಲಮಾ-ಎ-ಹಿಂದ್ ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮದನಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಆದರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗುವ ಕಾನೂನು, ಸ್ವತಃ ಅದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

“ಬಲವಂತ, ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಾಯದ ಮತಾಂತರವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದುದು. ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಕಾನೂನು ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧನವಾಗಬಾರದು,” ಎಂದು ಮದನಿ ತಿಳಿಸಿದರು.