ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಗೂ ಮೊದಲು ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ: ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಸೂಚನೆ

ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು (MHA) ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ (ಜನ ಗಣ ಮನ) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಗೂ ಮೊದಲು ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಅಥವಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಜುಲೈ 9 ರ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅರವಿಂದ್ ಖಾರೆ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತದ ಬಳಕೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರಲಿ ಎಂದು ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಾಗ ಮೊದಲು ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ನುಡಿಸಬೇಕು, ಆಮೇಲೆ ಜನ ಗಣ ಮನ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಎರಡೂ ಗೀತೆಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳು ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯಗೀತೆ ಇದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯಗೀತೆ, ಆಮೇಲೆ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜನ ಗಣ ಮನ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿವರಗಳಿರುವ ಹಳೆಯ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನೂ ಸಚಿವಾಲಯ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದೆ.

ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿರುವ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು, ಮುಖ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ನಿಮಿಷ 10 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಅವಧಿಯ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಪೂರ್ಣ ಆರು ಚರಣಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಔಪಚಾರಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆಗಮನ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಗಮನದ ಸಮಯ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಭಾಷಣದ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ನಂತರ, ಹಾಗೂ ಪೆರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ತರುವಾಗ ಈ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಇತರ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ಇದರ ಬಳಕೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಈ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದವರೆಲ್ಲರೂ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಶಾಂತತೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಘಟಕರು, ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಗಾಯನ ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕೇತಗಳ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸರಿಯಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಬಂಕಿಮ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು ಬರೆದ, 1880ರ ದಶಕದ ಅವರ ‘ಆನಂದಮಠ’ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಗೀತೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ಬರೆದ ‘ಜನ ಗಣ ಮನ’ ಗೀತೆಯನ್ನು ಜನವರಿ 24, 1950 ರಂದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಾಗಿ (National Anthem) ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದರೊಂದಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವಮಾನ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1971 ಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದು, ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಗೀತೆಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಹಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಕಾನೂನನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಬರುವ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.