ಭೋಪಾಲ್: ಮಕ್ಕಳು ಅತ್ತಾಗ, ಊಟ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ ಕೈಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಕೊಡುವುದು ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ನಂತರ ಬಹುತೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಚಟವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಮಕ್ಕಳ ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ದೈನಿಕ್ ಭಾಸ್ಕರ್’ ನಡೆಸಿದ ಸಮಗ್ರ ವರದಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.
ಅತಿಯಾದ ಮೊಬೈಲ್ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಚಟಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಾತು ಬರುವುದು ತಡವಾಗುವುದು, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಮಾತನಾಡದಿರುವುದು (ಐ-ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಕೊರತೆ), ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾದ ಚಂಚಲತೆಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಭೋಪಾಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕಿತ್ಸಾ (ಥೆರಪಿ) ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆತರುವ ಪೋಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಭೋಪಾಲಿನ ಸೋನಾ ಎಂಬ ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷದ ಮಗು ಮೊಬೈಲ್ ಚಟದ ನಂತರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಏಳು ವರ್ಷದ ಆರಿಶ್ ಎಂಬ ಮಗು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸದೆ ಅದನ್ನೇ ಮರುಪಠಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ‘ವರ್ಚುವಲ್ ಆಟಿಸಂ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರಾದರೂ, ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ರೋಗನಿರ್ಣಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ. ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದಲೇ ಆಟಿಸಂ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇದಕ್ಕೆ ‘ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಲಂಬಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಳಂಬ’ ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲು ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿನ ಇಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಜಿಲ್ಲಾ ಆರಂಭಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಕೇಂದ್ರಗಳು’ (ಡಿಇಐಸಿ) ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಭೋಪಾಲ್ನ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಡಿಇಐಸಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ನಡುವೆ ಆಟಿಸಂ ಸಂಬಂಧಿತ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ 31 ಮಕ್ಕಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಆಕ್ಯುಪೇಷನಲ್ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಎಜುಕೇಟರ್ ಹುದ್ದೆಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಖಾಲಿಯಿದ್ದು, ಮಕ್ಕಳ ಸಂವೇದನಾ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಟಿಸಂ ಹಾಗೂ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಲಂಬಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಉಪಕರಣಗಳೂ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, 15 ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಫಾಲೋ-ಅಪ್ಗೆ ಕರೆಯಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರದ ಮಾನಸಿಕ ತಜ್ಞೆ ಡಾ. ನಿಮ್ರತಾ ದುಬೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಖಾಸಗಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಲಾಕ್ಡೌನ್ ನಂತರ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಜೈಪುರ, ಪಟ್ನಾ, ಲಕ್ನೋ, ಗಾಂಧಿನಗರ, ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಮತ್ತು ಆಟಿಸಂ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಕೇವಲ ವೀಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಮೊಬೈಲ್ ವೀಕ್ಷಣೆಯೇ ಆಟಿಸಂಗೆ ನೇರ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ. ಆಟಿಸಂ ಸ್ವಭಾವವಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಡಬ್ಲ್ಯುಎಚ್ಒ) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ನೀಡಬಾರದು. ಎರಡು ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಾಗೂ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಒಂದು ಗಂಟೆಯಷ್ಟೇ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳು ಮಾತನಾಡದಿರುವುದು, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡದಿರುವುದು, ಹೆಸರು ಕರೆದಾಗ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು, ಒಂದೇ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಹಾಗೂ ಬೇರೆಯವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್ ಚಟವೆಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಕ್ಕಳ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್ನದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯದ್ದೂ ಆಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ತಜ್ಞರ ನೇಮಕಾತಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಈ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ವರದಿ ಬೆಟ್ಟುಮಾಡಿದೆ.
