ನವದೆಹಲಿ : ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟು (Plastic Notes)ಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ₹10 ಹಾಗೂ ₹20 ಮುಖಬೆಲೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಶೇಷ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟ್ ಮುದ್ರಣ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಬಿಆರ್‌ಬಿಎನ್‌ಎಂಪಿಎಲ್) ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಶಾಯಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕೂರಲು ‘ಬಿಒಪಿಪಿ’ (ಬೈಆಕ್ಸಿಯಲಿ ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಪಾಲಿಮರ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ವಸ್ತುವಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು 68,000 ರೀಮ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾವಸ್ತು ಬೇಕಾಗಿದ್ದು, ₹10 ನೋಟುಗಳಿಗೆ 34,000 ರೀಮ್ ಹಾಗೂ ₹20 ನೋಟುಗಳಿಗೆ 34,000 ರೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.
ಜಂಟಿ ಬಿಡ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಈ ವಿಶೇಷ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಭಾರತದ ಯುಫ್ಲೆಕ್ಸ್ (UFlex) ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಾ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (Spectra Systems) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಡ್ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಯುಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೋಟುಗಳ ಮೂಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡರೆ, ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಾ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕುರಿತು ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಬೀಳಬೇಕಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಿದ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2012ರಲ್ಲೇ ಕೊಚ್ಚಿ, ಮೈಸೂರು, ಜೈಪುರ, ಭುವನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶಿಮ್ಲಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ₹10 ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಂದಿನ ಎಟಿಎಂಗಳು ಮತ್ತು ನಗದು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕೈಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
