ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ (LNG) ಉತ್ಪಾದನೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ಖತಾರ್‌, ಭಾರತದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಕೊರತೆಯ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳು

ಹೊಸ ದೆಹಲಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿರುವ ನಡುವೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಖತಾರ್ ತನ್ನ ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (LNG) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ದೇಶೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ (feedstock) ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದೆ.

ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅನಿಲ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಗಣನೀಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಖತಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸರಕುಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಮಾನತು ವಿವಿಧ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ನಗರ ಅನಿಲ ವಿತರಣಾ (CGD) ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 40 ರಷ್ಟು ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ದುಬಾರಿಯಾದರೂ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಗರ ಅನಿಲ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿಲ್ಲರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಿಎನ್‌ಜಿ (CNG) ವಲಯವು ಗಮನಾರ್ಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ದರಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯ ‘ಸ್ಪಾಟ್ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ’ ಮೂಲಕ ಖತಾರ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಸಿಎನ್‌ಜಿಯ ಬೆಲೆಯ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಸಿಜಿಡಿ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ಆಮದುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಪೆಟ್ರೋನೆಟ್ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್’, ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ತರಲು ಖತಾರ್‌ಗೆ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಭಾರತವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ 27 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿಯಲ್ಲಿ ಖತಾರ್ ಶೇಕಡಾ 40 ರಷ್ಟು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ನಗರ ಅನಿಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅನಿಲ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಗೇಲ್ (GAIL) ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದು, ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪೈಪ್ಡ್ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ದೇಶೀಯ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿಯ ಲಭ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಇರಾನ್‌ನ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಖತಾರ್ ಎನರ್ಜಿಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ರಫ್ತು ಸೌಲಭ್ಯವಾದ ರಾಸ್ ಲಾಫನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋನೆಟ್ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ, ರಾಸ್ ಲಾಫನ್‌ನ ಲೋಡಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ವಾಹಕಗಳಾದ ದಿಶಾ, ರಾಹಿ ಮತ್ತು ಅಸೀಮ್ ಅನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಖತಾರ್ ಎನರ್ಜಿಗೆ ‘ಫೋರ್ಸ್ ಮೆಜೂರ್’ (ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ) ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಖತಾರ್ ಎನರ್ಜಿಯು ಪೆಟ್ರೋನೆಟ್‌ಗೆ ಫೋರ್ಸ್ ಮೆಜೂರ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ್ದು, ಈ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಗೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವು ಬೇಡಿಕೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಭಾರತವು ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ಆಮದುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರೈಕೆಯ ಬಿಗಿತ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಬೆಲೆ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಗ್ರಾಹಕರು ದ್ರವೀಕೃತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಗ್ಯಾಸ್ (LPG), ಫರ್ನೇಸ್ ಆಯಿಲ್ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಫ್ತಾದಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು. ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಯು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆ ದುಬಾರಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

ಸಿಜಿಡಿ ಘಟಕಗಳ ಸಂಘವು (ACE) ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು ಗೇಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಅನಿಲದ ಪೂರೈಕೆಯು ಶೇಕಡಾ 60 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿರುವುದು ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅನಿಲದ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಖತಾರ್ ಎನರ್ಜಿಯು, “ರಾಸ್ ಲಾಫನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಮೆಸೈಯೀಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಿಲಿಟರಿ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿರುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 54 ರಷ್ಟು ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಪೆಟ್ರೋನೆಟ್ ತನ್ನ ಅನಿಲ ಖರೀದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಗೇಲ್, ಐಒಸಿ ಮತ್ತು ಬಿಪಿಸಿಎಲ್ ಮೇಲೆ ಫೋರ್ಸ್ ಮೆಜೂರ್ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗೇಲ್ ಮತ್ತು ಐಒಸಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು (Spot market) ಅವಲಂಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ಬೆಲೆಗಳು ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಸ್ಪಾಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ಈಗ ಪ್ರತಿ ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಥರ್ಮಲ್ ಯೂನಿಟ್‌ಗೆ $25 ರಷ್ಟಿದೆ, ಇದು ಒಪ್ಪಂದದ ದರಗಳಿಗಿಂತ ಸರಿಸುಮಾರು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದ ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು 91 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರವು ಕೇವಲ 26 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.