ಸಂಕ್ರಾಂತಿ – ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಬ್ಬ

“..ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಆಚರಣೆಯು ಮೂಲತಃ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಚಲನೆಯ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ದಾಖಲೀಕರಣವಾಗಿದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದು “ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬ”ವಾದರೂ, ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಬ್ಬ..” ಲೇಖಕರಾದ ವಿಆರ್ ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಅವರ ಬರಹದಲ್ಲಿ

ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿರದೇ, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮಾನವನು ತೋರುವ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ‘ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ’ ಅಥವಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನ ‘ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬ’ವು ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಇದೊಂದು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಆಚರಿಸುವ ಬಹುತೇಕ ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸೌರಮಾನ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಆಚರಣೆಯು ಮೂಲತಃ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಚಲನೆಯ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ದಾಖಲೀಕರಣವಾಗಿದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದು “ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬ”ವಾದರೂ, ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಬ್ಬ

ಭೂಮಿಯ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ 23.5 ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ವಾಲಿರುವುದರಿಂದ ಋತುಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದತ್ತ ವಾಲಿರುತ್ತಾನೆ, ಇದನ್ನು ‘ದಕ್ಷಿಣಾಯನ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಸೂರ್ಯನು ಮಕರ ರಾಶಿಗೆ (Capricorn) ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ದಿನದಿಂದ ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ (ಉತ್ತರಾಯಣ) ಸಾಗುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದ ಆಗಮನದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಕೋನವು ಬದಲಾಗಿ, ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಉಷ್ಣತೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜೀವಿಗಳ ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರದ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಕ್ರಿಯೆ ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 21 ಅಥವಾ 22 ರಂದು ಸಂಭವಿಸುವ ‘ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ’ (Winter Solstice) ಮತ್ತು ಜನವರಿ 14 ಅಥವಾ 15 ರಂದು ಆಚರಿಸುವ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಅಕ್ಷದ ಅಯನ ಚಲನೆ (Precession of Equinoxes) ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಅಕ್ಷದ ನಿಧಾನಗತಿಯ ತೂರಾಟದಿಂದಾಗಿ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 1700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 291 ರಲ್ಲಿ), ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಒಂದೇ ದಿನ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈಗ ಅಯನ ಚಲನೆಯಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 24 ದಿನಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗವು ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು (Sidereal Zodiac) ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ, ನಾವು ಹಬ್ಬವನ್ನು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸುಗ್ಗಿ
ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಧರ್ಮದ ಹಂಗಿಲ್ಲದ, ಮನುಕುಲದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಇರಾನ್: ‘ಯಲ್ಲಾ‘ ರಾತ್ರಿ (Shab-e Yalda)
ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಚಳಿಗಾಲದ ದೀರ್ಘರಾತ್ರಿಯನ್ನು ‘ಶಬ್-ಎ-ಯಲ್ಲಾ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕತ್ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
* ಆಚರಣೆ:ಇರಾನಿಯನ್ನರು ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯನ ಜನನವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
* ಆಹಾರ ಕ್ರಮ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದಂತೆಯೇ, ಇರಾನ್‌ ನಲ್ಲಿ ದಾಳಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ದಾಳಿಂಬೆಯ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವು ಜೀವನದ ಉದಯ ಮತ್ತು ಮುಂಜಾನೆಯ ಸೂರ್ಯನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅವರಲ್ಲಿದೆ.

ಜಪಾನ್‌: ‘ತೋಜಿ‘ (Toji)
ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ‘ತೋಜಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಪುನಶ್ಚತನದ ಹಬ್ಬ.
* ಸ್ನಾನದ ಪದ್ಧತಿ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಂತೆ, ಜಪಾನಿಯರು ‘ಯುಜು’ (Yuzu) ಎಂಬ ಹುಳಿ ? ಹಣ್ಣನ್ನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಬಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ – ಸ್ನಾನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತ್ವಚೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು . ಶೀತ ಶೀತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಕಾರಿ ಎಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.
* ಆಹಾರ: ಇವರು ‘ಕಬೋಚಾ’ (ಸಿಹಿ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ)ಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿಟಮಿನ್ ಎ ಇಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ನೇಪಾಳ: ಮಾಘ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ
ನಮ್ಮನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಮಾಫೆ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಥಾರು ಸಮುದಾಯದ ಹೊಸ ವರ್ಷವೂ ಹೌದು.
* ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ಇಲ್ಲಿ ‘ಚಾಕು’ (ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಕ), ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಗೆಣಸನ್ನು (Yams/Tarul) ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಆಹಾರಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನೆವಾರ್ ಸಮುದಾಯದವರು ಇದನ್ನು ‘ಫೋ ಚಾಕು ಸನ್ತು’ (ತುಪ್ಪ-ಬೆಲ್ಲದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ) ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾ
ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬವು ‘ಸಾಂಗ್‌ಕ್ರಾನ್’ (Songkran) ಎಂದು ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅದರ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತದ ‘ಸಂಕ್ರಾಂತಿ’ ಪದವೇ ಆಗಿದೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ‘ಡಾಂಗ್‌ಝಿ’ (Dongzhi) ಎಂಬ ಹಬ್ಬವು ಚಳಿಗಾಲದ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ‘ಯಿನ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್’ ತತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ವೈಭವ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ರೈತರ ಹಬ್ಬ. ಇದನ್ನು ‘ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ, ಬೆವರಿಸಿ ದುಡಿದ ಮಡಿದ ರೈತನು ತನ್ನ ಶ್ರಮದ ಫಲವನ್ನು ಕಣಜಕ್ಕೆ ತುಂಬುವ ಸಮಯವಿದು.

ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ ಸುಗ್ಗಿಯ ಸೊಗಡು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ವರ್ಣನೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜನಪದರು ಹಾಡುವ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಫಲದೊರಕಿದ ಸಂಭ್ರಮ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

“ಬಂತು ಬಂತು ಸುಗ್ಗಿ, ನಮ್ಮ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗಿ” ಎಂಬ ಹಾಡು ಸುಗ್ಗಿಯ ಕಾಲವು ರೈತನ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ತರುವ ಆನಂದವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯದ ಧಾನ್ಯದ ರಾಶಿಗಳನ್ನು, ಎತ್ತುಗಳ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಗ್ಗಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ : ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಮತ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುವುದು, ಕಣದಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲರೂ

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತ’, ‘ಕೋಲಾಟ’ ಮುಂತಾದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. “ಜಗ್ಗಣ್ಣಕ್ಕ ಜಗ್ಗ ಜಗ್ಗಣ್ಣಕ್ಕಣ್ಣ” ಎಂಬಂತಹ ಲಯಬದ್ಧ ಪದಗಳು ರೈತರ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮವನ್ನು ಮರೆಸಿ ಉತ್ಸಾಹ ತುಂಬುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯೇ ‘ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲ’ ಹಂಚುವುದು. “ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲ ತಿಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತಾಡಿ” ಎಂಬ ಗಾದೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಿತವಚನವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
* ಪದಾರ್ಥಗಳು: ಎಳ್ಳು, ಬೆಲ್ಲ, ಕೊಬ್ಬರಿ, ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಅಚ್ಚು.
* ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವ: ವರ್ಷವಿಡೀ ಇದ್ದ ಮನಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಮರೆತು, ದ್ವೇಷವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಹೊಸ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು ಈ ಹಂಚುವಿಕೆ ಒಂದು ನೆಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಕಹಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು (ಕಹಿ ಎಳ್ಳೆನಂತೆ) ಮರೆತು, ಬೆಲ್ಲದಂತಹ ಸಿಹಿ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ ಬಾಂಧವ್ಯ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಇದರಲ್ಲಿದೆ.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದ ಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ಪೊಂಗಲ್ (ಹುಗ್ಗಿ) ಕೇವಲ ರುಚಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಆಳವಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ವಿಜ್ಞಾನವಿದೆ. ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ರೂಪಿಸಿದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಇದಾಗಿದೆ.

1. ಎಳ್ಳು (Sesame): ಎಳ್ಳು ಉಷ್ಣ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಎಣ್ಣೆಯಂಶವು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಒಣಗುವ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಮೆಗ್ನಿಸಿಯಮ್ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದು, ಮೂಳೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.
2. ಬೆಲ್ಲ (Jaggery): ಸಕ್ಕರೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಬೆಲ್ಲದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಖನಿಜಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ರಕ್ತಹೀನತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶೀತ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮಿಗೆ ಬೆಲ್ಲ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ.
3. ಕಡಲೆಕಾಯಿ (Peanuts): ಇದನ್ನು ‘ಬಡವರ ಬಾದಾಮಿ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶವಿದ್ದು, ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಪಡುವವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
4. ಕೊಬ್ಬರಿ (Dry Coconut): ಕೊಬ್ಬರಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾರಿನಂಶ (Fiber) ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕೊಬ್ಬು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದ ಸೇವನೆಯು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಒಂದು ‘ಇಮ್ಯುನಿಟಿ ಬೂಸ್ಟ‌ರ್’ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಆಧುನಿಕ ಪೌಷ್ಟಿಕ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗದ ಕಷ್ಟ-ಸುಖ: 2024-25
ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಸುಗ್ಗಿಯ ಸಂಭ್ರಮವಾದರೂ, ಇಂದಿನ ರೈತರ ಬದುಕು “ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ತಂದ ಅರಿವೆ, ನಂಬಿ ಕೆಟ್ಟ ಒಡವೆ” ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಿಂದಿರುವ ರೈತರ ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು 2024-25ರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನಿಸೋಣ.

ಈ ವರ್ಷದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಬರ ಮತ್ತು ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯ ಛಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
* ಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾದ ಕರಿಮೆಣಸಿನ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 44.3% ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗೆ ‘ಕೊಳೆ ರೋಗ’ ತಗುಲಿದ್ದು, ರೈತರ ,ರೈತರ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಬಿಸಿಲಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಕುಂಠಿತವಾಗಿದೆ.
* ರಾಗಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತ: ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾದ ರಾಗಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಗಳೂ ಸಹ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮಳೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತವಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಕೊಯ್ಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಮಳೆಯು ರೈತರ ಕೈಗೆ ಬಂದ ತುತ್ತನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಬಾರದಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರವು 2024-25ನೇ ಸಾಲಿಗೆ ರಾಗಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹4,290 ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭತ್ತಕ್ಕೆ ₹2,300 ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು (MSP) ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ:

* ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತೆರೆಯದೇ ಇರುವುದು.
* ಖಾಸಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಹಾವಳಿ.
* ಯಂತ್ರಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಏರಿಕೆ: ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಕೊಯ್ದು ಯಂತ್ರದ ಬಾಡಿಗೆ ಗಂಟೆಗೆ ₹4,000 ದಿಂದ ₹5,000 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಸಿಕ್ಕರೂ, ರೈತನ ಲಾಭಾಂಶ (Profit Margin) ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದ ಸಿಹಿಯ ಹಿಂದೆ, ರೈತನ ಬೆವರು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಕಹಿಯೂ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು.

ಕಿಚ್ಚು ಹಾಯಿಸುವುದು: ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ
ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನ ಆಚರಣೆಯೆಂದರೆ ‘ಕಿಚ್ಚು ಹಾಯಿಸುವುದು’. ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು, ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ತುಮಕೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬದ ಮರುದಿನ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ (ಒಣ ಹುಲ್ಲಿನ ರಾಶಿ) ಹಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಆಚರಣೆಯಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
* ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳ ನಾಶ: ಸುಗ್ಗಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಉಣ್ಣೆ (Ticks), ಚಿಗಟ (Fleas) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಂಕಿಯ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಗೆ ಈ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಉದುರಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಚರ್ಮದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಒಂದು ದೇಸಿ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು.
* ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವುದು: ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ಅನಾಹುತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಜಾನುವಾರುಗಳು ಬೆದರದೆ ಇರಲು ಈ ಮೂಲಕ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ.

ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ದಯಾ ಸಂಘಗಳು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿವೆ. ಆದರೂ, ರೈತರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದೇವರ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ದಾಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಯ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಅಥವಾ ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಪಂಚಾಂಗದ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಬದುಕಿನ ಭರವಸೆಯ ಹಬ್ಬ. ಇದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠಗಳು ಅನೇಕ:
1. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ: ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆ, ಋತುಮಾನಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಚಕ್ರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೇಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
2. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿ: ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲ ಸೇವನೆಯಂತಹ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಮೌಡ್ಯವಲ್ಲ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೂತ್ರ.
3. ಜಾಗತಿಕ ಐಕ್ಯತೆ: ಇರಾನ್‌ನ ಯಲ್ಲಾದಿಂದ ನಿಂದ ಜಪಾನ್‌ನ ತೋಜಿವರೆಗೆ, ಮನುಕುಲವು ಬೆಳಕನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ರೀತಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ. ಭಾಷೆ, ದೇಶ ಬೇರೆಯಾದರೂ ಭಾವನೆ ಒಂದೇ.
4. ರೈತರ ಪರ ಕಾಳಜಿ: ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅನ್ನದಾತನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ರೈತ ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಬೆಲೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮಾತ್ರ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ, ಚಳಿಯಿಂದ ಉಷ್ಣತೆಯೆಡೆಗೆ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಭರವಸೆಯೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಪಯಣ. “ಎಳ್ಳು ಬೆಲ್ಲ ತಿಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತಾಡೋಣ”, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ.