“.. ಸೌಜನ್ಯಾ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರು ಯಾರು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನಾದರೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಆ ತಾಯಿಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲ, ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಸಮಾಜದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಹೌದು..” ಲೇಖಕಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ನಾಗಣ್ಣವರ ಅವರ ಬರಹ, “ಮನದ ಕಿಟಕಿ” ಹೊಸ ಅಂಕಣ, ಪೀಪಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ
ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗು ಮನೆಗೆ ಮರಳುವುದನ್ನು ಕಾಯುವುದು ಸಹಜ. ಸಂಜೆ ಕಳೆದು ರಾತ್ರಿ ಆದರೂ ಮಗು ಮನೆಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಆತಂಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದೀಯ ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ತಡವಾಗಿ ಬಂದರೆ ಕೋಪವೂ ಬರುತ್ತದೆ, ಆತಂಕವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಮಗು ಎದುರು ನಿಂತಾಗ ಆ ಆತಂಕವೆಲ್ಲ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಸೌಜನ್ಯಳ ತಾಯಿ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಮಗಳ ಸಾವಿನ ಸತ್ಯ ತಿಳಿಯಲು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಗಳು ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಗಳಿಗೆ ಏನಾಯಿತು, ಆಕೆಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರು ಯಾರು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನಾದರೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಆ ತಾಯಿಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲ, ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಸಮಾಜದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಹೌದು.
2012ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9ರಂದು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪದ ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷದ ಸೌಜನ್ಯ ನಾಪತ್ತೆಯಾದಳು. ಮರುದಿನ ಆಕೆಯ ಮೃತದೇಹ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರ ನಂತರ ಅಪರಾಧ ತನಿಖಾ ಇಲಾಖೆ, ಸಿಐಡಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ದಳ, ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದವು. ಆದರೂ ಆಕೆಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು 2023ರಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆರೋಪಿಯ ಖುಲಾಸೆಯಿಂದ ಸೌಜನ್ಯಳ ಸಾವಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾಗದಿರುವುದು ಒಂದು ಸಂಗತಿ, ಅಪರಾಧದ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಗತಿ. ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವೇ ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ನೋವು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಮಗಳ ಸಾವಿನ ಸತ್ಯ ತಿಳಿಯಲು ಆ ಕುಟುಂಬ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕೇ? ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದ, ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಬೇಕೇ? ಅಪರಾಧದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ತನಿಖಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿರುವಾಗ, ಆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆಯೇ ಬೀಳಬೇಕೇ?
ನ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ತನಿಖೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ತಪ್ಪು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸದಿರುವುದೂ ನ್ಯಾಯದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರೆ, ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಸಮಾಜವೂ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೊಸದಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಸಿಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡವನ್ನು, ಎಸ್‌ಐಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ ಹೊಸ ತಂಡ ರಚನೆಯಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರೆತಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಉಳಿದ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೂ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸುವುದು ಈಗಿನ ತನಿಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ಬಾರಿ ತನಿಖೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಬೇಕು.
ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಪರಾಧದ ತನಿಖೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಅಧಿಕಾರ, ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು. ಧರ್ಮವಾಗಲಿ, ಮಠವಾಗಲಿ, ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಲಿ, ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಲಿ, ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಭಾಗ.
ಸೌಜನ್ಯಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಕೇಳುವುದು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲ್ಲುವುದಲ್ಲ. ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು ಎನ್ನುವುದೇ ಅದರ ಆಶಯ. ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದರೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಬೇಕು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಹಿಂಸೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಗಮನ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ನಡೆನುಡಿಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಳು, ಯಾರ ಜೊತೆಗಿದ್ದಳು, ರಾತ್ರಿ ಏಕೆ ಹೊರಗೆ ಬಂದಳು, ಏನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೊದಲು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಪರಾಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬೇರೆ. ಅಪರಾಧ ಎಸಗಿದವರು ಯಾರು, ಅಪರಾಧ ನಡೆಯದಂತೆ ತಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತೇ, ತನಿಖೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ನಡೆಯಿತೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಬೇಕು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮಾಜ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಪರಾಧ ಎಸಗಿದವರನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು. ಸೌಜನ್ಯಳ ಪ್ರಕರಣವೂ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಎಸ್‌ಐಟಿ ರಚನೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ನೇಮಕದ ಕುರಿತು ಸೌಜನ್ಯಳ ತಾಯಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಆತಂಕವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ, ನೇಮಕದ ಕುರಿತು ಎದ್ದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೇ ತಪ್ಪಿನ ಅಂತಿಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ತನಿಖೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ನೇಮಕಾತಿಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತಾಗಬೇಕು.
ಎಸ್‌ಐಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಡನಾಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರವೊಂದೇ ಯಾರನ್ನೂ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವೂ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ತನಿಖೆಯ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಎಸ್‌ಐಟಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹೊಸ ತನಿಖೆ ಹಳೆಯ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಹೊಸ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಾರದು.
ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉತ್ತರ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಜನರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದು ಸಹಜ. ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಆರೋಪಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಸತ್ಯ ಹೊರಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಲ್ಲದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕೆಲಸ, ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಕೆಲಸ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೆಲಸ.
ಈ ಮೂರು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವುದು ಅನ್ಯಾಯ, ನಿಜವಾದ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚದೆ ಬಿಡುವುದೂ ಅನ್ಯಾಯ. ತನಿಖೆಯ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸದೆ ಹೋದರೆ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ತಪ್ಪುಗಳು ಮರುಕಳಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಮರುತನಿಖೆ ಆಕೆಯ ಸಾವಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಏಕೆ ಲೋಪಗಳಾದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಬೇಕು.
ಸೌಜನ್ಯಳಿಗೆ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟೇ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ಮುಂದೆ ಓದು, ಉದ್ಯೋಗ, ಸಂಬಂಧಗಳು, ಕನಸುಗಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡವು. ಈಗ ಆಕೆಯ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದ ಕಡತವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು. ಆಕೆಯ ಪ್ರಕರಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವದ ಮೌಲ್ಯ, ತನಿಖಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ನಮ್ಮನ್ನು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸೌಜನ್ಯಳ ತಾಯಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಭರವಸೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಬೇಕು. ಆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಅಪರಾಧ ಎಸಗಿದವರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ನಿರಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಬಾರದು, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು ಪ್ರಭಾವದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂಬಾರದು.
ಮಗಳ ಸಾವಿನ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ. ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಮರುತನಿಖೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡತವನ್ನು ತೆರೆದು ಮುಚ್ಚುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಬಾರದು. ಅದು ಉತ್ತರ ಸಿಗದೆ ಉಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ, ತನಿಖೆಯ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಬೇಕು.
ಸೌಜನ್ಯಳ ಸಾವಿನ ಸತ್ಯ ಹೊರಬರಬೇಕು. ಆ ಸತ್ಯ ಯಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾರಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಅದು ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ. ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೊರತರುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮರಳುತ್ತದೆ.
