“..ಮೀಸಲಾತಿ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಸಾಧನ. ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗುರಿ ಶೇಕಡಾವಾರು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲ — ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಸಮಾನತೆಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೈಜ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.” ವಕೀಲರು ಮತ್ತು BPS ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಎ. ಹರಿರಾಮ್ ಅವರ ಬರಹದಲ್ಲಿ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ SC ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 15%ರಿಂದ 17%ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ST ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 3%ರಿಂದ 7%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ SC/ST ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು 18%ರಿಂದ 24%ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ 56% ತಲುಪಿತು. ಆದರೆ ಈ ಹೆಚ್ಚಳ 50% ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುವುದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ 15% ಮತ್ತು 3% ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿರುವುದರಿಂದ SC/ST ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಂದೆ ಈಗ ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ, ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ನಿಂತಿದೆ: SC/ST ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅವರ ನೈಜ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾದರೆ, 50% ಮಿತಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬೇಕು? ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೇನು? ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯಲ್ಲಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಈ ವಿವಾದದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
2025–26ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 5,938 ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳು ಇದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ SCಗೆ 953 ಮತ್ತು STಗೆ 392 ಸೀಟುಗಳು ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದವು.
2026–27ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 6,432ಕ್ಕೆ ಏರಿದರೂ, SCಗೆ ದೊರೆತ ಸೀಟುಗಳು 960 ಮತ್ತು STಗೆ ಕೇವಲ 182 ಆಗಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಒಟ್ಟು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳು 494 ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ST ಸೀಟುಗಳು 392ರಿಂದ 182ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿವೆ. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 210 ST ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳ ಇಳಿಕೆ — ಸುಮಾರು 54%.
SC ಸೀಟುಗಳು 953ರಿಂದ 960ಕ್ಕೆ ಏರಿರುವುದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟು ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ 494 ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, 17% ಮೀಸಲಾತಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ SC ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಇದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಡುತ್ತದೆ: ಒಟ್ಟು ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚುವುದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ; ಆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪಾಲು ಸಿಗುವುದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ.
210 ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲ
ST ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ 210 ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗದು.
ಅದು 210 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವೈದ್ಯರಾಗುವ ಅವಕಾಶ. 210 ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ನೂರಾರು ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶೇಕಡಾವಾರು ಅಂಕಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ವಾಸ್ತವ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳ ಈ ಉದಾಹರಣೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿದ ಮೀಸಲಾತಿ ಅನ್ವಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನೇಮಕಾತಿಗಳಲ್ಲಿ STಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 2,800 ಹಾಗೂ SCಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 1,400 ಹುದ್ದೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಕೇವಲ 15% ವಿರುದ್ಧ 17% ಅಥವಾ 3% ವಿರುದ್ಧ 7% ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಭವಿಷ್ಯ ಇದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ:
50% ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕವಲ್ಲ.
ತೆಲಂಗಾಣವು ST ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 6%ರಿಂದ 10%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೀಸಲಾತಿಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರ.
ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದಲ್ಲಿಯೂ ST ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 20%ರಿಂದ 32%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ 50% ಮೀರಿದ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವಿವಾದಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.
ಝಾರ್ಖಂಡ್ 2022ರಲ್ಲಿ SC ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 10%ರಿಂದ 12%ಕ್ಕೆ, ST ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 26%ರಿಂದ 28%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಇತರ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 77% ತಲುಪಿಸುವ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಇಂದು ಸರಳವಾಗಿ “77% ಮೀಸಲಾತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪಯಣವೇ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.
ತಮಿಳುನಾಡಿನ 69% ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ SC/ST ಮೀಸಲಾತಿಯೇ 69% ಅಲ್ಲ; ವಿವಿಧ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ 69%.
ಈ ಎಲ್ಲ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ: 50% ಮಿತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ.
50% ಮಿತಿ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲೇ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಅಂಶವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ “ಮೀಸಲಾತಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ 50% ಮೀರಬಾರದು” ಎಂಬ ನೇರವಾದ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ವಿಧಿ ಇಲ್ಲ.
1992ರ Indra Sawhney v. Union of India ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿ 50% ಮೀರಬಾರದು ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ 50% ಮೀರಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಯ್ದೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದೃಢವಾದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ empirical data ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀಸಲಾತಿ ಸಿಗಬೇಕೇ?
ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು.
Population ≠ Automatic Reservation Percentage.
ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 20% ಇದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ 20% ಮೀಸಲಾತಿ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಸರಳ ಸೂತ್ರವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತವೂ ಅಲ್ಲ.ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, Group A ಮತ್ತು B ಹುದ್ದೆಗಳು, ಉನ್ನತ ಆಡಳಿತ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅದು substantive equality ಮತ್ತು adequate representation ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರವೇಶ, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಹುದ್ದೆಗಳ ಹಂತವಾರು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು backlog vacancies ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ — Representation Audit
ಕರ್ನಾಟಕದ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಕೇವಲ “17% + 7% ಬೇಕೇ, ಬೇಡವೇ?” ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ವಾದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಸಮಗ್ರವಾದ SC/ST Representation Audit ನಡೆಸಬೇಕು. SC/ST ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, Group A, B, C ಮತ್ತು D ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಗಮಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಬೋಧಕ ಹುದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈಜ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು:
ಇಲಾಖಾವಾರು sanctioned posts ಎಷ್ಟು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ SC/ST ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಎಷ್ಟು?
ಮೀಸಲಾದ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭರ್ತಿಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಖಾಲಿ ಇವೆ?
Backlog vacancies ಎಷ್ಟು? Group A ಮತ್ತು Group B ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಎಷ್ಟು?
ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು professional coursesಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು?
ಮೀಸಲಾತಿ ಇದ್ದರೂ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ representation gap ಮುಂದುವರಿದಿದೆ?
ಈ ಮಾಹಿತಿಯೇ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಕಾನೂನು ಆಧಾರವಾಗಬೇಕು.
50% ಮೀರಬೇಕಾದರೆ ಘೋಷಣೆಗಿಂತ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮುಖ್ಯ
50% ಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ “ನಮ್ಮ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಷ್ಟಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಇಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಬೇಕು” ಎನ್ನುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ರಾಜ್ಯವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ತೋರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು:
“ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನು? SC/ST ಸಮುದಾಯಗಳ actual representation gap ಎಷ್ಟು? ಹಿಂದಿನ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಏಕೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ? ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಯಾವ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಆಧಾರ?” ಎಂಬುದನ್ನು. ಅಂದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು constitutional evidence ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು.
9ನೇ ಅನುಸೂಚಿ ಒಂದೇ ಪರಿಹಾರವೇ?
ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾದ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 9ನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ 69% ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ 9ನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. I.R. Coelho ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ 9ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ಕಾನೂನುಗಳೂ ಸಂವಿಧಾನದ Basic Structure ಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೋರಾಟವು ಕೇವಲ “9ನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ” ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು.ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ದೃಢವಾದ empirical foundation ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗುರಿ ಶೇಕಡಾವಾರು ಅಲ್ಲ — ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ
ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಬಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವವೆಂದರೆ: Reservation is the means; representation is the goal.
ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 15%ರಿಂದ 17%ಕ್ಕೆ ಅಥವಾ 3%ರಿಂದ 7%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಸಾಧನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. Reserved posts ಖಾಲಿ ಉಳಿದರೆ, backlog vacancies ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತುಂಬದಿದ್ದರೆ, professional educationಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು Group A ಹಾಗೂ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ SC/ST ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಮೀಸಲಾತಿ ನೈಜ ಸಮಾನತೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಒಟ್ಟು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟುಗಳು 5,938ರಿಂದ 6,432ಕ್ಕೆ ಏರಿದರೂ ST ಸೀಟುಗಳು 392ರಿಂದ 182ಕ್ಕೆ ಇಳಿದರೆ, “ಒಟ್ಟು ಸೀಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ” ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಉತ್ತರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ನಾವು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ:
SC/ST ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನ್ಯಾಯ, ಇಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ನೈಜ ಅಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಹೇಗೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು?
ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ.
ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಬೇಕು.
Representation Audit ಬೇಕು.
Backlog vacancies ಬಹಿರಂಗವಾಗಬೇಕು.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ representation gap ಅಳೆಯಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ category-wise representation ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಬೇಕು.
ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಲವಾದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ—
ಮೀಸಲಾತಿ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಸಾಧನ. ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗುರಿ ಶೇಕಡಾವಾರು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲ — ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಸಮಾನತೆಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೈಜ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.
