ಸಂಸತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆ?: 2029ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಬಿರುಸಿನ ಕಸರತ್ತು

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುಚರ್ಚಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation Bill) ಹಾಗೂ ‘ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ’ (ಜಮಿಲಿ ಚುನಾವಣೆ) ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರ ಕಸರತ್ತು ಆರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. 2029ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

88 ದಿನಗಳ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ: ಪ್ರೊರೋಗ್ ಆಗದ ಕಲಾಪ

ಕಳೆದ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಭಾಪತಿಗಳು ಕಲಾಪವನ್ನು ಮುಂದೂಡಿದ 2–3 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿ (Prorogue) ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕಲಾಪ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು ಬರೋಬ್ಬರಿ 88 ದಿನಗಳು ಕಳೆದರೂ ಇನ್ನು ಪ್ರೊರೋಗ್ ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಮೂಲಕ 2008ರಲ್ಲಿದ್ದ 87 ದಿನಗಳ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದುಬಿದ್ದಿದೆ.

ಹೊಸದಾಗಿ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆಯಲು ಕನಿಷ್ಠ 14 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೊರೋಗ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ನೋಟಿಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದರಿಂದ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ರಣತಂತ್ರ ಅನುಸರಿಸಿದೆ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಲೋಕಸಭೆ ಸ್ಥಾನಗಳು 850ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 543 ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ 850ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಿಂಗಳ 24 ಮತ್ತು 25ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಕಲಾಪ ಕರೆದು, ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಹಾಗೂ ಜಮಿಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ‘ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಫಿಗರ್’ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೇಗೆ?

ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ (Special Majority) ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ:

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನದ ನಡುವೆಯೇ ಯುದ್ಧ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆ; ಇಬ್ಬಗೆಯ ನಿಲುವು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕಾ