“..ದತೂರ, ಒಲಿಯಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ (ರಿಸಿನಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್) ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ರಸ್ತೆಬದಿಯ ಕಳೆಗಳಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನೂ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಊಹಿಸಿ..” ನಿಖಿಲ್ ಕೋಲ್ಪೆಯವರ ಬರಹದಲ್ಲಿ
ಅಮೆಜಾನ್ನಂತ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಕಾರಿ ದತೂರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಾವು ವಿನಂತಿಸದೆಯೇ ಉಚಿತ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ-ವಾಣಿಜ್ಯ ದಿನಸಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಖಾದ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಬಂದ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಆಪಾಯವು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಅಪಾಯದ ಆಯಾಮವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತ (ಕೆಎಫ್ಎಸ್ಡಿಎ) ನಡೆಸಿದ ಇಲಾಖಾ ತನಿಖೆಯಿಂದ- ದತೂರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಗ್ಗಿ, ಇನ್ಸ್ಟಾಮಾರ್ಟ್, ಬಿಗ್ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಬಯಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವು- ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷಿತತೆಯ ಖಾತರಿ ನೀಡುವ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ (fssia) ನೋಂದಣಿ ಬ್ಯಾಜ್ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ದೈತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಕಾರಿ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಭೀರವಾದ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಇತರ ಆತಂಕಕಾರಿ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ.
ನಮ್ಮ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಂಡುಬರುವ ದತೂರ (ಥೋರ್ನ್ ಆಪಲ್) ಎಂಬುದು ಪ್ರಬಲವಾದ ಟ್ರೋಪೇನ್ ಎಂಬ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಅಟ್ರೋಪಿನ್, ಸ್ಕೋಪೋಲಮೈನ್ ಮತ್ತು ಹೈಯೋಸೈಮೈನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಂತೆ. ಸಸ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೂ ತೀವ್ರವಾದ ವಿಷಪ್ರಾಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ: ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಯಿ ಒಣಗುವುದು, ತಣಿಸಲಾಗದ ಬಾಯಾರಿಕೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆಯ ತೀವ್ರ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದ ತೀವ್ರ ಬೆಳಕಿನ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಕುರಡುಗೊಳಿಸುವ ಬಿಳಿಯ ಬೆಳಕಲ್ಲದೇ ಬೇರೇನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆವರು ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರ ಜ್ವರ, ತ್ವರಿತ ಹೃದಯ ಬಡಿತ. ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸಮನ್ವಯ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ದೃಶ್ಯ ಭ್ರಮೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವನೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಉಸಿರಾಟದ ವೈಫಲ್ಯ, ಕೋಮಾ ಅಥವಾ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ದತುರಾ ಸೇವನೆಯು ಕಡ್ಡಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಾಂತಿ ಮಾಡಬೇಡಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ಮನೆಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು. ಫಿಸೋಸ್ಟಿಗ್ಮೈನ್ನಂತಹ ವಿಶೇಷವಾದ ಪ್ರತಿವಿಷಗಳಿಗಾಗಿ ತುರ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲು ಅಗತ್ಯವಿದೆಯಂತೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ದತೂರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಪ್ರತಿವಿಷಗಳು ನಮ್ಮ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೇನೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.
ಇಂತಾ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ವಿಷ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇ- ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನವನ್ನು ನಾವು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಬಹುಶಃ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟರೆ ಗಾಂಜಾ ಮತ್ತಿತರ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಮನೆಮನೆ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಇವು ಸಿದ್ಧವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ! ಆದರೆ, ಕೇವಲ ದತೂರ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಹುಡುಕಿದಾಗ ತಿಳಿದುಬಂತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಷಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿವೆ.
ವಿವಿಧ ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ವಿಷ!
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು “ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸರಕುಗಳು” ಅಥವಾ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬರುವಂತವು. ದತೂರ ಮತ್ತು ಅಬ್ರಸ್ ಪ್ರಿಕಾಟೋರಿಯಸ್ (ರೋಸರಿ ಬಟಾಣಿ / ರಟ್ಟಿ) ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾಗಿ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಬ್ರಸ್ ಬೀಜಗಳು ಅಬ್ರಿನ್ ಎಂಬ ಮಾರಕ ವಿಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬೀಜವನ್ನು ಅಗಿಯುವುದರಿಂದ ಜೀವ ಹೋಗಬಹುದು.
ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಕಲಂಕಿತ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿಕೃತವಾಗದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು, “100% ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ” ಅಥವಾ “ಆಯುರ್ವೇದ” ಲೇಬಲ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು- ಕೇವಲ ದೂರುಗಳು ಬಂದ ನಂತರ- ಸೀಸ, ಆರ್ಸೆನಿಕ್ನಂತಾ ಭಾರ ಲೋಹಗಳು ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು (synthetic compound) ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಅವು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದರ್ಥ. ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರುಳಾಗುವ ವಿಷಕಾರಿಯಾದ ತೂಕ ಇಳಿಸುವ “ಔಷಧಿ”ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾರಕ ಹೃದಯ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ, ಹೃದಯ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಸ್ಯವಾದ ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಬೆಲಾ ಥೆವೆಟಿಯಾ (ಹಳದಿ ಓಲಿಯಾಂಡರ್) ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆನ್ಲೈನ್ “ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್”ಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಿ ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ ಎಂದರೆ ಇವು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೇ ಮಾರಾಟ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದರ್ಥ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಆಯುರ್ವೇದದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ
ಇದರ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನೀವು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಮತಾಂಧ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ “ಆಯುರ್ವೇದ” ಮತ್ತು “ಭಾರತೀಯ” ಎಂಬ ಲೇಬಲಿನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಜನರು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಸರಕಾರ ಮತ್ತು ಕೋಮುವಾದಿ ಶಕ್ತಿಗಳೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತವೆ. ಗೋಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಸೆಗಣಿಯೂ ಆನ್ಲೈನ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. “ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಔಷಧ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ” ಎಂಬ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಷಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದ, ನಿಗೂಢವಾದ, ಪತ್ತೆಗೆ ಸಿಗದ ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ನಾರು ಬೇರುಗಳು, ಅಣಬೆ-ಶಿಲೀಂದ್ರಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಕಾರಕವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ! ಇದರಿಂದ ವಂಚಕರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಂಚಕರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಹಣಮಾಡುವುದೊಂದೇ ಧರ್ಮ. ಭ್ರಮಾಧೀನ ಗ್ರಾಹಕರು ಬಲಿಪಶುಗಳು.
ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ “ಆಹಾರ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್”ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುವಕರು, ಜಿಮ್ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವವರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಖ್ಯಾತನಾಮರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಾದ, ಜಿಮ್ಮಿಗೆ ಹೋಗುವ, ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವ ಯುವಕರೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯವೆ? ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾರಾಟ ಹೇಗೆ?
ಈಗ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡೋಣ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಸ್ಯಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದೋಷಗಳ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುರಕ್ಷತೆಗಳನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾದ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವಾಗದ ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ನೀಡುವ ಆರ್ಡರ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚಾರದ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಎಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ “ಬಂಡಲ್” ಮಾಡಬಹುದು.
FSSAI ಪರವಾನಿಗೆಯ ದುರುಪಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ (third party) ಮಾರಾಟಗಾರರು ವಿಶಾಲವಾದ “ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ” ಅಥವಾ “ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ” ವರ್ಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ಸಸ್ಯ ವಿಷಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಹಾರ ನೋಂದಣಿ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆನ್ಬೋರ್ಡ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಮಾಡುವ ಪರಿಕರಗಳು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಮಸಾಲೆ ಮತ್ತು ಮಾರಕ ಸಸ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಾಂಜಾದ ಪರಿಚಯ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಅದೂ ಕೂಡಾ ಒಣ ಮೆತ್ತೆ ಎಲೆಗಳ ಪುಡಿಯಾದ ಕಸೂರಿ ಮೇಥಿ, ಸಂಬಾರ ಬಳ್ಳಿ ಪುಡಿಯಾದ ಒರೆಗ್ಯಾನೊ, ಒಣ ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು!
ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದುರುಪಯೋಗದ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಔಷಧೀಯ ಔಷಧಗಳು ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಷಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ (ಸೈನೈಡ್ನಂತೆ) ಸಸ್ಯ ಆಧಾರಿತ ವಿಷಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣವಾದ ಭದ್ರತಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ದತೂರ, ಒಲಿಯಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ (ರಿಸಿನಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್) ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ರಸ್ತೆಬದಿಯ ಕಳೆಗಳಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಊಹಿಸಿ. ಸಯನೈಡ್ ರೀತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಷಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕೈಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ವಿಷಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಥವಾ ಐಡಿ ಇಲ್ಲದೆ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ “ಹುಚ್ಚಿನ ವಿಷ” ಎಂದು ದತೂರವನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಚಹಾಕ್ಕೆ ಜಾರಿಸಿ ಬಲಿಪಶುಗಳನ್ನು ದೋಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಂತ ದ್ವೇಷಗ್ರಸ್ತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಊಹಿಸಿನೋಡಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಪರಿಣಾಮ ಏನಾಗಬಹುದು?
ಜೊತೆಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಇಂತಾ ವಿಷಪ್ರಾಶನ ಆದರೆ, ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ ಅಂದರೆ, ಡಯಾಗ್ನೋಸಿಸ್ ಕೂಡಾ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದತೂರ ವಿಷದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ಶಾಖದ ಹೊಡೆತ, ಅಂದರೆ ಸನ್ಸ್ಟ್ರೋಕ್, ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಹೊಡೆತ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಮನೋರೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದರಿಂದ ವೈದ್ಯರು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಇದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳದಿರಲು, ಬಚಾವಾಗಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಉಪಾಯ!
ದತೂರ ನೀಡಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ದತೂರವನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದ ಘಟನೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಭಯದ ನಂತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆನ್ಲೈನ್ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿಷದ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಮರ್ಪಕ ತಂತ್ರ. ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪರವಾನಗಿ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು: ಕೇಂದ್ರ ನಿಯಂತ್ರಕರು (FSSAI ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಔಷಧಗಳ ಪ್ರಮಾಣಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ) ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಆಹಾರ ನೋಂದಣಿ ಟ್ಯಾಗ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು.
ಕಡ್ಡಾಯ ಎಐ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳು: ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಕ್-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿ, ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮಾರಟ ಸರಕುಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬೇಕು.
ಸ್ಪಷ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲೇಬಲ್ಗಳು: ಸೇವಿಸದ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ, ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಸಸ್ಯಗಳು, ಬೀಜಗಳು ಮುಂತಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಸಸ್ಯ, ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ “ವಿಷಕಾರಿ – ಮಾನವ ಬಳಕೆಗೆ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಅಪಾಯದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ತಲೆಬುರುಡೆ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಅಗತ್ಯ
”ನೈಸರ್ಗಿಕ” ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಮಾರಕ ವಿಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಸರಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕಚ್ಚಾ ಬೀಜಗಳು, ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳು, ಅಣಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸೇವಿಸಬಾರದು. ಗ್ರಾಹಕರು ಆನ್ಲೈನ್ ಆರ್ಡರ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು – ಪ್ರಚಾರದ ಉಚಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ – ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಗುರುತು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ ಸೇವಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣವೇ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು.
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವೇ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಸ್ಯ ಆಧಾರಿತ ವಿಷಗಳು ಮನೆಮನೆಗೆ ತಲಪುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು.
