ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ‘ನಂದಾದೀಪ’ ಪವಾಡವೇ? ಶಬರಿಮಲೆ ಮಕರಜ್ಯೋತಿಗೂ ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ‘ನಂದಾದೀಪ’ಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳಿವು

ಶಬರಿಮಲೆಯ ಮಕರಜ್ಯೋತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯ ಬಹಿರಂಗವಾದಂತೆ ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ನಂದಾದೀಪದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸಾಧ್ಯವೇ? ದೇವಾಲಯದ ಸಿಸಿಟಿವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಭದ್ರತೆ, ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು!

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪವಾಡಗಳ ಸುತ್ತ ಅನೇಕ ಕಥನಗಳು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಜನರ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಸನದ ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯವೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕುತೂಹಲವಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಬೆಳಗಿಸಿದ ನಂದಾದೀಪ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ಉರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಹೂವುಗಳು ಬಾಡಿರುವುದಿಲ್ಲ, ನೈವೇದ್ಯ ಹಾಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಶೇಷವಾಗಿಸಿವೆ.

ಆದರೆ ಈ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಹಿಂದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಗತಿಗಳಿವೆಯೇ? ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿರುವಾಗ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ದೀಪ ಉರಿಯುವ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ? ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದ ದಿನದಿಂದ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯುವವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಾಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಬಾರದೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಂಬಿಕೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಅರಿಯುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುತೂಹಲದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ಪವಾಡದ ನಂಬಿಕೆ: ನಿಜಕ್ಕೂ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ನಂತರ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ನಂದಾದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ, ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಾಗ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಬೆಳಗಿಸಿದ್ದ ದೀಪ ಉರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಹೂವುಗಳು ಬಾಡಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪ್ರಚಲಿತ ನಂಬಿಕೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನೈವೇದ್ಯದ ಅನ್ನವೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಹಾಳಾಗದೆ, ಬೆಚ್ಚಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿವರಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ದಾಖಲೆ ಇದೆ.

2016ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್’ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುವಾಗ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಗಾಳಿಯಾಡದಂತೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಗೆ ಆಹಾರ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಯೂ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ನೈವೇದ್ಯ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದು ವಾಸ್ತವ?

ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ? ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಹೇಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಳಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಇದೆಯೇ? ಇದ್ದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಏಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ?
ಇದು ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಹಾಸನಾಂಬೆ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಜನಸಂದಣಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಆಧುನಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

2026ರ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಬಾಗಿಲಿನ ನೇರ ಎದುರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಇರುವುದು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ:

1. ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಎದುರು ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಇದೆಯೇ?
2. ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರವೂ ಆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಯೇ?
3. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗಿನ ದೀಪವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆಯೇ?
4. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆಯೇ?
5. ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ತೆರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಅರ್ಚಕರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರ ಪ್ರವೇಶದ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
6. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಾಗ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ದೀಪವೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಜ್ಞರ ತಂಡ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆಯೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ದೊರೆತರೆ ನಂದಾದೀಪದ ಕುರಿತಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬಹುದು.

ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕೇವಲ ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ದೀಪದ ನಿರಂತರ ಉರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗಿನ ದೀಪವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ, ಸಮಯದ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ ನಿರಂತರತೆ, ಸಮಯದ ನಿಖರತೆ, ದಾಖಲೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಇದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪವಾಡ ಸಾಬೀತಾಯಿತು ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಮರ್ಪಕ ದಾಖಲೆಗಳಿದ್ದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಬಲವಾದ ಆಧಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಶಬರಿಮಲೆಯ ಮಕರಜ್ಯೋತಿ ವಿವಾದ: ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ನಂದಾದೀಪದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಬರಿಮಲೆಯ ಮಕರಜ್ಯೋತಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಕೇರಳದ ಶಬರಿಮಲೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಕರಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಕರಜ್ಯೋತಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಮಕರಜ್ಯೋತಿ ಮತ್ತು ಮಕರವಿಳಕ್ಕು ಎಂಬ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

ಮಕರಜ್ಯೋತಿ ಎಂದರೆ ಮಕರಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರ. ಮಕರವಿಳಕ್ಕು ಎಂದರೆ ಪೊನ್ನಂಬಲಮೇಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳಗಿಸುವ ದೀಪ ಅಥವಾ ಜ್ಯೋತಿ.

ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಈ ಎರಡನ್ನೂ ದೈವಿಕ ಪವಾಡದ ಭಾಗವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಈ ವಿಚಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದವರೆಗೂ ತಲುಪಿತು.

2011ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾದ ಸಂಗತಿ ಏನು?
2011ರಲ್ಲಿ ಶಬರಿಮಲೆಯ ಮಕರವಿಳಕ್ಕಿನ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಿತು.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ 2011ರ ಜನವರಿ 14ರಂದು ಪುಲ್ಮೇಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಕರಜ್ಯೋತಿ ದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಕ್ತರ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾಲ್ತುಳಿತ ದುರಂತ. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ 102 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು.

ದುರಂತದ ಬಳಿಕ ಮಕರಜ್ಯೋತಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನಂಬಲಮೇಡುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದವು.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿ (Travancore Devaswom Board) ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಪೊನ್ನಂಬಲಮೇಡುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಮಕರವಿಳಕ್ಕು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಂಡಳಿ ತಿಳಿಸಿತು. ಈ ದೀಪವನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಮಂಡಳಿ ವಿವರಿಸಿತು.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಮಕರಜ್ಯೋತಿ ಎಂದರೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿತು.

ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಮಕರವಿಳಕ್ಕು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಮಕರಜ್ಯೋತಿ ಎಂಬ ಆಕಾಶಕಾಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಸುಳ್ಳು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಮಿತಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಮಂಡಳಿಯ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಿಂದ ಮಕರವಿಳಕ್ಕಿನ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತನಿಖೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿತು.

ಅಂದರೆ, ಶಬರಿಮಲೆಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜನರು ದೈವಿಕ ಪವಾಡವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಹಿಂದೆ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯೂ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು.

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಆಚರಣೆ ಯಾವುದು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು.

ಹಾಸನಾಂಬೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಅಗತ್ಯ.

ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯದ ನಂದಾದೀಪ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಕೆಲವು ಸರಳವಾದರೂ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ: ಸಿಸಿಟಿವಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗಿನ ದೀಪ ಅಥವಾ ಅದರ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ, ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ತೆರೆಯುವವರೆಗಿನ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ: ಇಂಧನದ ಪ್ರಮಾಣದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ದೀಪದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಬತ್ತಿಯ ಗಾತ್ರ ಎಷ್ಟು? ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಎಷ್ಟು? ಒಂದು ವರ್ಷ ಉರಿಯಲು ಬೇಕಾಗುವ ಇಂಧನದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು? ಎಂಬುದನ್ನು ತಜ್ಞರು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬಹುದು.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ: ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ತಾಪಮಾನ, ತೇವಾಂಶ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಸಂಚಾರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಇವು ದೀಪದ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹೂವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.

ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ: ಹೂವು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಹೂವುಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕವೂ ತಾಜಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆಯೇ? ಅವುಗಳ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ? ನೈವೇದ್ಯ ಇದ್ದರೆ ಅದರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ಐದನೆಯದಾಗಿ: ಸ್ವತಂತ್ರ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಆಹಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞರು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಬಹುದು.

ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ, ದೇವಾಲಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪ್ರಯತ್ನವೇ?
ಇಲ್ಲ. ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಎರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನಿಗೆ ದೇವಿಯ ಮೇಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆ ಆತನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರ. ಆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಪವಾಡದ ಕಥನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಆಧಾರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳುವುದು ಕೂಡ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕು.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 51A(h) ವಿಧಿಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಮಾನವೀಯತೆ, ವಿಚಾರಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ನಂದಾದೀಪದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಿರುವ ಸತ್ಯದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಬೇಕು.

ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಲವು ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬಹುದು.

• ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ಸಿಸಿಟಿವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆಯೇ?
• ಇದ್ದರೆ ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಯೇ?
• ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದ ಬಳಿಕ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
• ದೀಪ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರಂತರ ದಾಖಲೆ ಇದೆಯೇ?
• ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಇಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದೆಯೇ?
• ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ತೆರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
• ಈ ಕುರಿತು ಈವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆದಿದೆಯೇ?
  ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪಡೆಯಲು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ, ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭದ್ರತಾ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ.

ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಲೇ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ!
ಹಾಸನಾಂಬೆ ದೇವಾಲಯದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಈ ಲೇಖನದ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪವಾಡದ ಕಥನಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಮುಖ್ಯ.

ಶಬರಿಮಲೆಯ ಮಕರವಿಳಕ್ಕಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ನಂದಾದೀಪದ ಕುರಿತೂ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ದೀಪ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ ಅದೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗಲಿ. ಯಾವುದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಯಾವುದು ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂಬುದು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ.

ದೇವರನ್ನು ನಂಬುವುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ. ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಹಕ್ಕು.

ಹಾಸನಾಂಬೆಯ ಪವಾಡದ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯೂ ಇದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕಿದೆ. ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸದೆ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚದೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ.